11 lý do chứng minh dầu thực vật không phải là thực phẩm tốt*
(07:42 | 25/02/2015)
 - Có thể đây là tin sốc tiếp theo với các bạn, sau bài trứng và mỡ máu. Mọi người thường nghĩ các loại chất béo từ động vật là không tốt ảnh hưởng tới béo phì, mỡ máu, huyết áp tiểu đường…, và cũng rất tự nhiên, bác sĩ hay khuyên bác bị bệnh abc..hay hạn chế ăn mỡ mà dùng dầu ăn cho tốt.

 Trước hết, ti sao du thc vt li được s dng rng rãi như vy. Lý do chính là các cht béo t đng vt cha nhiu các acid béo bão hoà (saturated fat) đã được nhiu nghiên cu chng minh gây tăng m máu và bnh lý tim mch. Chính vì vy, cho ti nay nhiu hướng dn dinh dưỡng vn khuyến cáo nên s dng du thc vt làm t đu nành, canola, hướng dương… Các nghiên cu tuyên b các du này gim biến chng tim mch, nguyên nhân gây t vong hàng đu trên thế gii.

Nhưng bt chp vic làm gim cholesterol LDL, chúng còn gây ra rt nhiu thm ho sc kho.

1. Du thc vt cha rt nhiu OMEGA-6 linoleic acid

C omega 6 và omega 3 đu là các acid béo thiết yếu đa chui không bão hoà. Hai cht này vào cơ th vi mt t l nht đnh và được s dng đ to ra mt cht gi là eicosanoids. Eicosanoids to ra t omega 3 có tác dng chng viêm, nhưng nếu to ra t omega 6 li có tác dng gây viêm. Du thc vt cha hàm lượng omega 6 khng l trong khi lượng omega 3 li rt thp to ra s mt cân bng v phân b omega 3 và omega 6. Hu qu là to ra cht gây viêm nhiu hơn. Vi nhng người có bnh lý viêm mãn tính (khp, tim, thn, bnh h thng…) đây có th là tin không tt.

Chú ý: điu này không đúng đi vi du olive hoc du da

2. Acid linoleic tích lu trong tế bào m và màng tế bào

Tiến sĩ Stephen Guyenet đã nghiên cu tế bào đã thy nng đ linoleic tăng dn trong tế bào m và màng tế bào tăng dn t năm 1960 ti 2010. Đây là tin rt đáng lo ngi vì linoleic là cht gây viêm trong tế bào.

3. Ăn nhiu omega 6 gây tăng stress oxy hoá và suy chc năng tế bào ni mô

Omega 6 linoleic acid d b phá hu bi các gc t do, do vy khi lượng gc t do quá ln không được trung hoà hết s gây tình trng stress oxy hoá. Các nghiên cu cho thy ăn nhiu omega 6 gây tăng tình trng này đc bit các loi du hướng dương và còn làm gim lượng NO do các tế bào ni sn xut - gây co tht mch máu. Ăn nhiu du thc vt cũng làm tăng các cht gây viêm trong tế bào. Suy chc năng ni mô là yếu t đu tiên gây tn thương tim mch và mch máu.

4. Du thc vt giúp gim LDL cholesterol nhưng cũng gây gim HDL cholesterol

Mi người đu cho rng du thc vt là mt loi thc phm tt vì giúp gim m xu LDL cholesterol. Tuy vy, đây cũng ch là gim yếu t nguy cơ ch không phi ngăn nga được bnh. Trong khi đó, du thc vt cũng gây gim nh HDL cholesterol (m tt) và các nghiên cu cũng ch ra gim HDL làm tăng nguy cơ các bnh lý tim mch

5. Du thc vt làm tăng LDL cholesterol oxy hoá

Bn cht ca ch LDL chính là low density lipoprotein (protein mang lipid trng lượng thp) có nhim v mang cholesterol. Mt bước quan trng tiếp theo là LDL s b oxy hoá và dng oxy hoá LDL s lng đng ti các thành mch máu và gây ra biến chng tim mch. Các nghiên cu cho thy, các acid béo không bão hoà t du thc vt s to ra dng LDL rt d b oxy hoá.

6. Các nghiên cu khoa hc v mi liên quan gia du thc vt và bnh lý tim mch

Rt may, có mt s nghiên cu khách quan có chia nhóm đi chng (ăn du thc vt và không ăn du) cho ra kết qu khá đi ngược nhau. Có 3 nghiên cu, cho thy không có s khác bit, 2 nghiên cu cho thy du thc vt có tác dng tt nhưng li có nhiu nhược đim trong đó đem s dng nhiu loi acid béo đa chui bão hoà vi nhau mc dù như chúng tôi nói omega 3 và omega 6 cùng mt loi nhưng khác hn nhau v tác dng. Mt nghiên cu tng hp cho thy ăn du thc vt làm tăng nguy cơ bnh tim mch lên 16% và kết qu cui cùng có s khác bit nhưng chưa đt mc thng kê. Thc tế, có rt nhiu nghiên cu quan sát cho kết qu ăn du thc vt làm gim nguy cơ bnh tim mch, tuy vy rõ ràng s thuyết phc s không th so sánh vi các nghiên cu đi chng

7. Thm ho khi đem du thc vt đun nu

S không là vn đ ln nếu bn đem trn du làm salad chng hn, nhưng khi bn đun nóng du thc vt (quá ph biến) nó rt nhanh biến thành hp cht oxy hoá các hp cht này rt đc hi và khi hít vào vi s lượng ln bn s nguy cơ b ung thư phi. Có l nhóm nguy cơ cao là nhưng người nu ăn chuyên nghip.

8. Du thc vt làm tăng nguy cơ ung thư

Các cht oxy hoá t du thc vt s tích lu màng tế bào gây tn thương protein và DNA, nghiên cu ca Morton đăng trên Lancet t năm 1971 theo dõi trong thi gian 8 năm thy nhóm ăn du thc vt tăng nguy cơ ung thư gp 2 ln. Mt s nghiên cu trên đng vt cũng cho thy kết qu tương t.

9. Du thc vt làm tăng hành vi bo lc

Các sn phm du thc vt s lng đng ti các tế bào não. Thc tế não là t chc có cha 80% cht béo, phn ln trong s chúng là omega 3 và omega 6. Rõ ràng vi hàm lượng omega 6 rt cao trong du thc vt s cnh tranh vi omega 3 ti não và gây biến đi chc năng. Mt s nghiên cu đã ch ra mi liên h cht gia omega 6 và các hành vi bo lc trong đó có giết người.

10. Du thc vt- zero v giá tr dinh dưỡng

Hu hết các loi du thc vt đu là sn phm qua x lý chiết tách, lc, kh mùi và to ra các sn phm hexane đc. Các vitamin và khoáng cht đã mt hoàn toàn trong quá trình x lý.

11. Du thc vt có cha nhiu các cht béo chuyn dng – Trans fat

Thc cht đây là các cht béo chưa bão hoà nhưng được x lý hoá hc đ to ra các cht béo th rn. Loi cht béo này thường được s dng trong các thc phm qua x lý. Chúng đc đến ni các chính ph phi đ ra lut đ loi chúng ra khi thc phm mi được bày bán. Thc tế, du thc vt có cha rt nhiu cht này nhưng không bao gi được ghi trên nhãn.

Mt s đim cn nh:

Du thc vt có cha rt nhiu omega 6 linoleic acid và đây là sn phm không được coi là tt cho sc kho. S dng du thc vt hin nay còn nhiu tranh cãi nhưng cũng không hoàn toàn đy màu hng như mi người vn nghĩ. Các bn có th s dng du thc vt thay thế như du olive hoc du da có th tt hơn nhưng giá thành có th khó thc hin. Dù sao mc tiêu ca bài này ch đ cnh bo.

ThS. BS. Nguyn Hu Quân

Khoa Cp cu, Bnh vin Bch Mai

(Theo BSNT.VN)

*Tit do TTVN đặt lại


   
Tìm kiếm bài Viết
Xem bài Theo ngày Tháng
   
 
Các tin khác
5 bước bảo vệ tim (03/03/2015)