Kết quả bước đầu phẫu thuật cắt dịch kính không khâu 23G điều trị bong võng mạc
(07:22 | 30/06/2012)
  - 

TÓM TẮT

Mục tiêu: Đánh giá kết quả và độ an toàn của phẫu thuật cắt dịch kính với hệ thống 23G không khâu điều trị bong võng mạc (BVM).

Đối tượng và phương pháp: 24mắt/24 bệnh nhân (BN) được chẩn đoán BVM có vết rách, tăng sinh dịch kính võng mạc các giai đoạn A, B, C. Thiết kế nghiên cứu tiến cứu thử nghiệm lâm sàng tự đối chứng.

Phương pháp phẫu thuật: Dùng dao troca sắc có bọc canula tạo đường hầm trong chiều dày củng mạc, tiến hành cắt dịch kính, trao đổi khí dịch làm võng mạc áp trở lại. Kết thúc phẫu thuật, rút các canula vết thương tự liền không khâu.

Kết quả: Nghiên cứu gồm có 8 BN nam (33,3%) và 16 BN nữ (66,7%). Tuổi trung bình của BN là 57,33 ± 11,33. Vết thương kín phẳng trong ngày đầu sau mổ chiếm 83,7% và liền tốt sau 1 tuần. Tỉ lệ thành công về mặt giải phẫu là 87,5%. Biến chứng trong phẫu thuật ít gặp và thường không ảnh hưởng đến kết quả điều trị.

Kết luận: Phẫu thuật cắt dịch không khâu sử dụng hệ thống 23G là phương pháp điều trị có hiệu quả tốt với các trường hợp BVM có rách võng mạc hậu cực, lỗ hoàng điểm tăng sinh dịch kính - võng mạc ở giai đoạn A, B và C1.

Từ khóa: Cắt dịch kính không khâu, cắt dịch kính 23Gause.

I. ĐẶT VẤN ĐỀ

BVM là một bệnh nặng trong nhãn khoa, là một trong những nguyên nhân gây giảm thị lực trầm trọng và có thể mù loà nhưng nếu được phát hiện và điều trị kịp thời thì khả năng hồi phục thị lực là rất khả quan. Từ những năm 1970s, phẫu thuật cắt dịch kính đã mở ra một trang mới cho sự phát triển kĩ thuật vi phẫu tạo nên bước nhảy vọt của ngành nhãn khoa. Tuy nhiên, với hệ thống dụng cụ 20G được sử dụng trong một thời gian dài còn bộc lộ một số nhược điểm, dễ kẹt dịch kính, võng mạc trong quá trình phẫu thuật do đường mổ rộng, chấn thương phẫu thuật nhiều. Mặt khác, nhu cầu được điều trị của BN ngày càng tăng cả về số lượng và chất lượng. Cùng với sự phát triển của khoa học kĩ thuật nói chung và ngành nhãn khoa nói riêng, phẫu thuật này ngày càng tiến bộ. Kích thước của các dụng cụ phẫu thuật cũng ngày càng được cải tiến, kích thước của các dụng cụ đưa vào nội nhãn chỉ còn 23G và 25G mở ra một thời kì mới cho phẫu thuật dịch kính với đường vào rất nhỏ đi xuyên qua kết mạc - củng mạc (không cần mở kết mạc) và không cần khâu đóng mép mổ sau khi kết thúc phẫu thuật. Phẫu thuật này có nhiều ưu thế do làm giảm thiểu chấn thương phẫu thuật, giảm viêm, giảm đau sau mổ và thời gian phục hồi nhanh hơn [1], [7].

Chúng tôi tiến hành nghiên cứu này nhằm 2 mục tiêu:

1.                  Đánh giá kết quả của phẫu thuật cắt dịch kính với dụng cụ 23G điều trị BVM.

2.                  Nhận xét những ưu nhược điểm và độ an toàn của phẫu thuật 23G.

II. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1. Đối tượng

Gồm 24 mắt của 24 BN được chẩn đoán BVM có vết rách được điều trị tại khoa Chấn thương, Bệnh viện Mắt Trung ương từ tháng 06/2009 đến tháng 05/2010.

Tiêu chuẩn lựa chọn

-     Các trường hợp BVM nguyên phát có vết rách võng mạc nằm trên cung giờ 4h - 8h phía trên, tăng sinh dịch kính võng mạc giai đoạn A, B, C. Các trường hợp này bao gồm: BVM do co kéo dịch kính, BVM kèm theo xuất huyết dịch kính, BVM có rách hậu cực, BVM có lỗ hoàng điểm.

-     BN đồng ý tham gia nghiên cứu và tuân thủ điều trị.

Tiêu chuẩn loại trừ 

-     BN đang có các viêm nhiễm cấp tính ở mắt như: viêm màng bồ đào, viêm kết mạc...

-     BN đã được phẫu thuật tại mắt từ trước có mở kết mạc như: phẫu thuật glôcôm, chấn thương xuyên nhãn cầu, cắt dịch kính...

-     Sẹo giác mạc dày khó quan sát đáy mắt.

2. Phương pháp

2.1. Thiết kế nghiên cứu

-    Thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên tự đối chứng.

2.2. Cách chọn mẫu

Chọn tất cả các BN BVM có đủ các yếu tố theo tiêu chuẩn lựa chọn trong thời gian nghiên cứu tại khoa Chấn thương, Bệnh viện Mắt Trung ương.

2.3. Phương pháp tiến hành

a. Các bước nghiên cứu

* Thăm khám, đánh giá toàn diện tình trạng 2 mắt

- Thử thị lực bằng bảng thị lực Snellen.

- Đo nhãn áp bằng nhãn áp kế Goldman đánh giá tình trạng nhãn cầu trước và sau phẫu thuật.

- Khám bán phần trước nhãn cầu bằng sinh hiển vi đèn khe: độ trong giác mạc, tình trạng thể thủy tinh để chỉ định và tiên lượng phẫu thuật.

- Nếu thể thủy tinh và dịch kính còn trong, khám bán phần sau bằng kính Volk hoặc kính Goldman đánh giá tình trạng BVM, số lượng, vị trí các vết rách võng mạc.

- BN được khám và đánh giá trước mổ, sau mổ tại các thời điểm 1 ngày, 2 ngày, 1 tuần, 1 tháng, 3 tháng, 6 tháng theo các tiêu chí nghiên cứu. Theo dõi BN sau phẫu thuật ít nhất 6 tháng.

* Dụng cụ phẫu thuật

-    Máy hiển vi phẫu thuật sử dụng hệ thống BIOM.

-    Bộ dụng cụ vi phẫu.

-    Máy cắt dịch kính Accurus tốc độ cắt tối đa 2.500, đầu cắt dịch kính, đèn lạnh nội nhãn kích thước 23G .

-    Dao chọc buồng dịch kính hệ thống troca – cannula 23Gause.

Một số phương tiện cần thiết khác bao gồm:

-    Đầu điện đông nội nhãn 23G.

-    Pick và pince bóc màng nội nhãn 23G.

-    Kim hút dịch nội nhãn (Blackflush) 23G.

-    Máy laser nội nhãn với đầu laser 23G.

-    Khí nở C3F8, SF6.

-    Dầu silicon.

* Các bước phẫu thuật

Cắt dịch kính qua pars plana sử dụng hệ thống troca – cannula 23G gồm ba đường cách rìa giác mạc từ 3,5mm nếu mắt không còn thể thủy tinh và cách rìa 3mm. Nếu mắt còn thể thủy tinh.

- Mở củng mạc: kéo trượt kết mạc 1-2mm, xuyên củng mạc theo hai bình diện:

+ Bước 1: sử dụng dao troca sắc có cannula bọc ngoài đặt chếch một góc 30° chọc qua kết mạc, tạo đường hầm củng mạc.

+ Bước 2: xoay và chọc thẳng troca về phía cực sau đi vào buồng dịch kính hết chiều dài troca. Dùng panh kẹp giữ cannula và rút troca ra.

- Lần lượt đặt đường truyền nước, đầu đèn ánh sáng lạnh và dụng cụ vào nội nhãn tại các vị trí 2h, 10h, 4h (đối với MT) hoặc 8h (đối với MP). Kiểm tra thấy đầu kim nước xuyên qua thành nhãn cầu trước khi mở nước…

- Đặt kim truyền dịch vào nội nhãn tại vị trí 4h hoặc 8h, dung dịch truyền Ringer lactat.

- Tiến hành cắt dịch kính: Bảo đảm sự cân bằng áp lực nội nhãn, khi cắt trung tâm buồng dịch kính: cắt với tốc độ 1500/phút, lực hút cao 200-300mm Hg sẽ đạt được tốc độ cắt nhanh. Khi cắt gần võng mạc cần cắt với tốc độ cao 2500/phút và lực hút thấp 150mm Hg tránh lôi kéo võng mạc.

Cắt sạch dịch kính từ trung tâm ra chu biên sau khi làm bong dịch kính sau, cân bằng áp lực giữa truyền vào và hút ra và hạn chế mức thấp nhất chấn thương của phẫu thuật.

- Bóc và cắt bỏ các màng tăng sinh trước võng mạc (nếu có), trao đổi khí dịch và hút dịch dưới võng mạc, điện đông nội nhãn, quang đông nội nhãn… tùy tình trạng bệnh lí của mắt.

- Kết thúc phẫu thuật: rút dụng cụ, kiểm tra vết mở vào nhãn cầu và NA, kéo phủ kết mạc.

* Theo dõi trong và sau mổ

- Trong quá trình phẫu thuật: đánh giá thuận lợi, khó khăn của phương pháp, ghi nhận các biến chứng phẫu thuật.

- Chăm sóc hậu phẫu và theo dõi sau mổ: Tất cả BN đều đuợc khám, thay băng hàng ngày, điều trị kháng sinh, kháng viêm toàn thân và tại chỗ. Đánh giá kết quả phẫu thuật: thị lực, nhãn áp, tình trạng vết mổ, tình trạng giác mạc, thủy tinh thể, dịch kính, võng mạc, các biến chứng sau mổ. Hẹn khám lại sau 2 tuần, 1 tháng, 2 tháng, 3 tháng và ngoài 3 tháng.

b. Các tiêu chí đánh giá quá trình liền vết thương củng mạc

-    Tốt: vết thương liền tốt không dò dịch, khí, seilden (-).

-    Trung bình: có dò dịch, khí mức độ nhẹ nhưng NA không quá thấp, không cần khâu vết thương.

-    Xấu: vết thương mở rộng dò dịch, khí nhiều, nhãn cầu mềm phải khâu đóng vết thương.

c. Đánh giá về giải phẫu: theo tiêu chuẩn đánh giá của Ryan và Allen

-    Thành công:  dịch kính được cắt sạch, võng mạc áp được.

-    Thất bại: còn nhiều dịch kính, võng mạc không áp.

d. Đánh giá triệu chứng cơ năng, cảm giác đau của BN hậu phẫu bằng thang điểm VAS

-    Rất đau: mắt kích thích nhiều, cảm giác đau nhức (độ 3, 4, 5).

-    Đau ít: có cảm giác dị vật, chảy nước mắt nhẹ. (độ 1, 2).

-    Không đau: mắt không kích thích, BN không có cảm giác đau, cảm giác cộm sau mổ (độ 0).

e. Tiêu chuẩn về chức năng

g. Đánh giá kết quả về thị lực: bằng đo thị lực có chỉnh kính tối đa, sử dụng bảng phân loại thị lực của Tổ chức Y tế thế giới năm 1997.

-    Tốt: có sự biến đổi thị lực ít nhất là 2 hàng sau phẫu thuật, nhãn áp điều chỉnh.

-    Trung bình: thị lực có cải thiện nhưng dưới 2 hàng.

-    Xấu: thị lực không cải thiện hoặc tồi đi sau phẫu thuật.

h. Ghi nhận các biến chứng phẫu thuật

- Dò vết mổ.

- NA thấp.

- Xuất huyết nội nhãn.

- Viêm nội nhãn sau phẫu thuật.

Các kết quả thu được sẽ được ghi nhận vào phiếu theo dõi BN, phân tích và bàn luận. Xử lí số liệu theo các phương pháp thống kê y học SPSS 15.0.

III. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

Trong thời gian từ tháng 06/2009 đến tháng 05/2010 chỉ có 24 mắt của 24 BN được theo dõi từ 6 tháng trở lên, tổng số mắt được nghiên cứu là 24.

1. Đặc điểm nhóm BN nghiên cứu

Nghiên cứu gồm 24 mắt của 24 BN, trong đó có 8 nam (33,3%) và 16 nữ (66,7%). Tuổi BN trong nhóm nghiên cứu phân bố từ 23 đến 74 tuổi, chủ yếu trong nhóm 50 đến 65 tuổi (66,6%). Tuổi trung bình là 57,33 ± 11,33.

Nguyên nhân bong mạc phần lớn là nguyên phát gồm 22 mắt chiếm 91,7%, nguyên nhân do chấn thương đụng dập có 2 mắt (8,3%). Trong đó, mắt phải là 17 mắt (70,8%), mắt trái là 7 mắt (29,2%).

BVM có lỗ hoàng điểm gặp ở 8 mắt (33,3%), còn lại 16 mắt với các vết rách võng mạc ở các vị trí khác nhau, vết rách gần hậu cực.

Thời gian phát hiện bệnh cũng rất khác nhau, BN đến viện sớm trong vòng 10 ngày đầu chiếm 50%, còn lại các BN đến trong vòng từ 10 đến 30 ngày.

Trong nhóm nghiên cứu, chỉ có 2 mắt chiếm 8,3% là BVM chưa qua hoàng điểm (giai đoạn A), 20 mắt (83,4%) BVM toàn bộ với các mức độ tăng sinh dịch kính võng mạc giai đoạn B, C1 và 2 mắt tăng sinh nặng (C3).

Tình trạng thể thủy tinh trước khi phẫu thuật: 7 mắt (29,2%) thể thủy tinh còn trong, 7 mắt đã đặt thể thủy tinh nhân tạo, có 10 mắt (41,6%) đục thể thủy tinh giai đoạn 2, 3 và đã được phẫu thuật phaco phối hợp đặt thể thủy tinh nhân tạo cùng thì.

Tình trạng thị lực của mắt bệnh lí trước phẫu thuật cũng rất kém. Mức thị lực ST+ và BBT, ĐNT 0,2m có 18 mắt chiếm tỉ lệ 75%, chỉ có 6 mắt còn thị lực ở mức ĐNT 1m đến 3m. Có 5 mắt (20,8%) nhãn áp mềm, còn lại ở mức nhãn áp thấp hoặc bình thường.

2. Đặc điểm về phẫu thuật

Tất cả BN đều được phẫu thuật theo một qui trình cắt toàn bộ dịch kính trao đổi khí dịch qua vết rách võng mạc, laser nội nhãn các rách võng mạc, tiến hành bóc màng ngăn trong ở các mắt có lỗ hoàng điểm, bơm 0,7 ml khí nở C3F8 nội nhãn. 10 mắt có đục thể thủy tinh được phẫu thuật phaco phối hợp và đặt thể thủy tinh nhân tạo. Ở 2 mắt có tăng sinh dịch kính võng mạc nặng, sau khi trao đổi khí dịch phải mở rộng đường vào để bơm dầu silicon nội nhãn.

Thời gian phẫu thuật được tính từ khi đặt troca đến khi rút troca kết thúc phẫu thuật. Thời gian phẫu thuật trung bình là 38,5 ± 8,6 phút.

3. Kết quả giải phẫu và hồi phục vết thương sau mổ

Bảng 1. Tình trạng mép mổ sau phẫu thuật

Kết quả

Thời gian

Tốt

Trung bình

Xấu

Tổng

Ngày thứ 1

20 (83,3%)

4 (16,7%)

0

24

Sau mổ 1 tuần

21 (87,5%)

3 (12,5%)

0

24

Sau mổ 1 tháng

24 (100%)

0

0

24

Ngay ngày đầu sau phẫu thuật, có 20 mắt vết mổ khép kín, phẳng và liền trong 1 tuần đầu, 4 mắt vết mổ kênh nhưng không dò khí, không cần khâu lại vết thương. Ở những mắt này, mép mổ liền chậm hơn (sau 2 tuần) và xuất hiện sắc tố tại vị trí vết thương và kết mạc xung quanh.

Độ trong tiền phòng sau phẫu thuật 1 tuần: có 16 mắt tiền phòng trong hoàn toàn chiếm 66,7%, 8 mắt còn phản ứng viêm. Sau 2 tuần, các mắt này hết tủa tiền phòng, hết phản ứng viêm sau mổ.

Bảng 2. Kết quả giải phẫu theo tình trạng dịch kính - võng mạc

Kết quả

Thời gian

Thành công

Thất bại

Tổng số

n

%

n

%

n

Ra viện

24

100

0

0

24

2 tuần

23

95,8

1

4,2

24

1 tháng

21

87,5

3

13,5

24

2 tháng

21

87,5

3

13,5

24

3 tháng

21

87,5

3

13,5

24

6 tháng

21

87,5

3

13,5

24

Ở thời điểm khám lại sau 2 tuần có 1 mắt (4,2%) BVM tái phát, xử trí làm đai củng mạc, võng mạc áp trở lại hoàn toàn. Sau 1 tháng, 2 mắt bong tái phát do mở lại lỗ hoàng điểm phải phẫu thuật bơm dầu silicon nội nhãn, võng mạc áp được nhưng lỗ hoàng điểm không khép. Ở 6/8 mắt có lỗ hoàng điểm khép kín tại thời điểm 1 tuần và 2 tuần sau phẫu thuật, võng mạc áp tốt.

4. Kết quả thị lực

Thị lực trước mổ BBT (75%), ra viện bóng khí nội nhãn còn đầy nên thị lực chưa tăng.

 

Thị lực tăng tốt tập trung ở thời điểm 1 tháng và 2 tháng, có 2 mắt thị lực không cải thiện. Ở thời điểm sau mổ 6 tháng, thị lực cải thiện 91,7% có ý nghĩa thống kê (p < 0,001).

5. Kết quả nhãn áp

Bảng 3. Kết quả nhãn áp

Thời gian

NA

Trước mổ

Sau mổ

1 ngày

Sau mổ

1 tuần

Sau mổ

1 tháng

Sau mổ

2 tháng

Sau mổ

3 tháng

NATB (mmHg)

14±5,8

12±3,2

17,2±2,3

18±3,1

18,25±1,9

16,7±2,5

Min - max

5:21

6:18

12:23

14:30

17:22

15:22

p

 

0,3

0,1

0,2

0,1

0,1

Sau phẫu thuật 1 ngày, có 2 mắt nhãn áp thấp tự điều chỉnh mà không cần xử trí gì, 1 mắt NA cao ở thời điểm 1 tháng, đã được dùng thuốc nhỏ tại mắt nhãn áp điều chỉnh. Không thấy có sự khác biệt đáng kể giữa nhãn áp trước mổ và ở các thời điểm theo dõi sau mổ (p> 0,05, test t).

6. Biến chứng

Trong mổ: có 4 mắt bị rách kết mạc nhỏ chiếm 16,7% gây xuất huyết kết mạc không cần khâu, xuất huyết tiêu nhanh trong tuần đầu sau mổ, 1 mắt xu hướng kẹt võng mạc về phía vết mổ và 1 mắt cắt phải võng mạc.

Trong những ngày đầu sau mổ: chỉ gặp những cảm giác khó chịu, cộm nhức, chia theo thang điểm VAS có 12 BN đau ít chiếm tỉ lệ 50%, 1 BN đau nhiều (4,2%). Tỉ lệ không đau, kích thích là 45,8%.

Biến chứng muộn sau mổ: nghiên cứu này chỉ ghi nhận biến chứng ở 4 mắt tỉ lệ 16,7% với 2 loại biến chứng là:

- BVM: 3 mắt (12,5%), áp lại được sau phẫu thuật bổ sung.

- Tăng NA: 1 mắt (4,2%), nhãn áp điều chỉnh với thuốc nhỏ tại chỗ.

IV. BÀN LUẬN

Phẫu thuật cắt dịch kính không khâu sử dụng bộ dụng cụ 23G đã được ứng dụng trên lâm sàng từ năm 2002. Nhiều tác giả nhận thấy rằng, đây là một phương pháp điều trị hiệu quả và khá an toàn cho nhiều trường hợp bệnh lí dịch kính - võng mạc. Tuy vậy, nghiên cứu này, chúng tôi chỉ tập trung vào phân tích hình thái bệnh lí BVM có rách võng mạc.

1. Đặc điểm nhóm BN nghiên cứu

Tuổi trung bình của BN trong nhóm nghiên cứu là 57,33 ± 11,33, từ 23 đến 74 phân bố chủ yếu trong nhóm 50 đến 65 tuổi (66,6%). Nguyên nhân bong mạc phần lớn là bệnh lý dịch kính võng mạc, thường xảy ra do hoá lỏng của dịch kính và bong dịch kính sau. Nghiên cứu của tác giả Lott gồm 100 BN có độ tuổi trung bình cao hơn  65 tuổi (từ 29 đến 94 tuổi). Có thể do ở Việt nam điều kiện phẫu thuật cho BN cao tuổi bị bệnh lý phức tạp này vẫn còn hạn chế hoặc do quan niệm của người bệnh không muốn chữa trị bệnh nặng khi tuổi cao.

2. Bàn luận về kết quả giải phẫu và chức năng

Mục đích của điều trị BVM  là làm cho võng mạc áp trở lại và hạn chế đến mức thấp nhất các biến chứng có thể xảy ra. Theo các tác giả trên thế giới, phương pháp này được lựa chọn nhiều vì hạn chế được nhiều biến chứng sau phẫu thuật, hầu như không làm thay đổi cấu trúc nhãn cầu và kết quả thị lực cũng thường khả quan hơn các phương pháp khác [1], [5].

Trong nghiên cứu này, chúng tôi tiến hành cắt sạch dịch kính và bơm khí nở nội nhãn nên sau phẫu thuật võng mạc áp hoàn toàn trên lâm sàng, bóng khí nổi lên trên có tác dụng như một giá đỡ vào vùng võng mạc có vết rách, ngăn không cho dịch tiếp xúc với vùng võng mạc đã được hàn gắn bằng laser, tạo điều kiện làm sẹo hắc võng mạc nhanh hơn. Tuy nhiên, do bóng khí tồn tại trong buồng dịch kính ít nhất là 1 tháng sau mổ nên thất bại của phẫu thuật xảy ra chủ yếu trong tháng đầu tiên sau mổ với 3 mắt (12,5%) do mở lại lỗ hoàng điểm hoặc do co kéo của phần dịch kính còn lại. Một mắt tăng nhãn áp do sau mổ, BN nằm sấp không tốt do đó bóng khí đẩy thể mi, mống mắt, TTT ra trước làm bít góc tiền phòng và làm tăng nhãn áp.

Thị lực lúc vào viện chủ yếu là BBT (75%), ở thời điểm ra viện bóng khí nội nhãn còn đầy làm cản trở nên thị lực chưa tăng. Sau 2 tuần, 1 tháng, 3 tháng, thị lực từ 0,1 trở lên là 50%, thị lực cải thiện có ý nghĩa thống kê (p < 0,001).

3. Bàn luận về kĩ thuật và độ an toàn của phẫu thuật

Thời gian phẫu thuật trung bình là 38,5 ± 8,6 phút (22: 52 phút), trong khi nghiên cứu của Lott [4], chỉ là 28 phút ( từ 10: 62 phút). Thời gian mổ dài hơn là vì trong nghiên cứu này chỉ chỉ định cho các trường hợp BVM bao gồm cả BVM có tăng sinh, bệnh lí phức tạp hơn nghiên cứu của Lott chỉ định cho bệnh lí đơn giản hơn như: xuất huyết dịch kính đơn thuần, lỗ hoàng điểm, màng trước võng mạc, BVM không tăng sinh.

Để đánh giá độ an toàn của phương pháp, chúng tôi tập trung vào phân tích các biến chứng trong mổ và hậu phẫu.

Phương pháp cắt dịch kính này sử dụng đầu cắt 23G với dịch động học làm giảm co kéo lên võng mạc, lỗ cắt gần đầu típ nên có thể phẫu tích màng xơ sát võng mạc [1], [3], [7]. Nghiên cứu này chỉ gặp 1 trường hợp cắt phải võng mạc, 1 trường hợp kẹt võng mạc về phía troca do võng mạc bong cao. Hạn chế biến chứng này bằng cách: trong quá trình cắt dịch kính dẫn lưu bớt dịch dưới võng mạc qua vị trí rách, phẫu thuật an toàn hơn.

Nghiên cứu này sử dụng dao 23G (0,72mm) sắc để tạo đường hầm củng mạc cũng như nghiên cứu của Eckardt (n = 41) [1] đều không thấy hở mép mổ, không tràn khí dưới kết mạc sau phẫu thuật. Tuy nhiên, nghiên cứu của Fujii [3] nhận thấy 7,5% mắt (n = 70) phải khâu lại vết mổ mặc dù sử dụng dao 25G kích thước nhỏ hơn (0,5mm) và Fine HF [2] với số lượng BN ít n = 7 cũng phải khâu lại vết mổ ở 1 mắt. Như vậy, nguyên nhân gây hở mép mổ chủ yếu là do kĩ thuật tạo đường hầm hơn là do kích thước dụng cụ.

Các biến chứng của phẫu thuật:

- Biến chứng gặp trong mổ chủ yếu là rách kết mạc (12,5%).

- Biến chứng chủ yếu dẫn đến thất bại của phẫu thuật là mở lại lỗ hoàng điểm, do co kéo dịch kính – võng mạc  (22,5%) và biến chứng này thường xảy ra trong tháng đầu tiên sau mổ.

V. KẾT LUẬN

Qua nghiên cứu thử nghiệm phẫu thuật cắt dịch kính sử dụng hệ thống 23G cho 24 mắt BVM có rách võng mạc, chúng tôi rút ra một số kết luận sau:

1. Phẫu thuật cắt dịch không khâu sử dụng hệ thống 23G là phương pháp điều trị có hiệu quả tốt, giảm chấn thương phẫu thuật, phản ứng viêm sau mổ hết sau 2 tuần. Tỉ lệ thành công về mặt giải phẫu là 87,5%, thị lực cải thiện ở 91,7% trường hợp.

2. Phẫu thuật an toàn, ít biến chứng nặng. Lựa chọn chỉ định phù hợp với các trường hợp BVM có rách võng mạc hậu cực, lỗ hoàng điểm có kèm theo đục dịch kính hoặc giai đoạn dịch kính - võng mạc tăng sinh nhẹ giai đoạn A, B, C1.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1.      ECKARDT C : Transconjunctival sutureless 23-gauge vitrectomy, Retina 2005, 208 – 211.

2.      FINE HF, IRANMANESH R, ITURRALDE D, SPAIDE RF: “Outcomes of  77 consecutive cases of 23 - gauge transconjunctival vitrectomy surgery for posterior segment disease”. Ophthalmology 2007,114:1197–1200.

3.      FUJII GY: “Initial experience using the transconjunctival sutureless vitrectomy system for vitreoretinal surgery”. Ophthalmology. 2002 Oct, 109(10):1814-20.

4.      LOTT MN, MANNING MH: “23-gauge vitrectomy in 100 eyes: short - term visual outcomes and complications”. Retina. 2008 Oct, 28(9):1193-200.

5.      MANISH NAGPAL, SHARANG WARTIKAR, KAMAL N.: “Comparison of clinical outcomes and wound dynamics of sclerotomy port of 20, 25, and 23Gause vitrectomy”, p. 225-231.

6.      RYAN S.J., STOUT J.T.: “Posterior penetrating ocular trauma”. Retina 1994; 2335-2346.

7.      THOMAS H. WILLIAMSON: “Vitreoretinal surgery”, 2009, p.60-80.

 

SUMMARY

RESULTS OF  SUTURELESS VITRECTOMY WITH 23GAUSE ON

TREATING RHEGMATOGENOUS RETINAL DETACHMENT

Objectives: To assess results of  consecutive cases of rhegmatogenous retinal detachment treated by sutureless vitrectomy in Viet nam National Institute of Ophthalmology between 06/2009 and 5/2010. Mean time follow up was 6 months.

Patients and methods: A prospective clinical trial was done on 24 eyes with rhegmatogenous retinal detachment. Patients selected with the retinal tear(s) situated between 8 o’clock and 4 o’clock superior and posterior to the global equator with proliferative vitreoretinopathy. All patients had sutureless vitrectomy with 23G and then had gas injected C3F8 into the vitreous cavity.

Ressults: 21 of 24 (87.5%) cases were anatomically successful. 22 of 24 eyes (91.7%) have good visual gain while 2 eye had un-improved vision.

Conclusions: Sutureless vitrectomy is effectively and safety among patients with rhegmatogenous retinal detachment in stage A,B,C1.

Key words: Sutureless vitrectomy, 23Gause – vitrectomy.

Phạm Thu Minh, Đỗ Như Hơn

Bệnh viện Mắt Trung ương

(TCNK)

 


   
Tìm kiếm bài Viết
Xem bài Theo ngày Tháng
   
 
Các tin khác