Một số kiến thức cơ bản về ngộ độc thực phẩm và cách phòng ngừa
(07:58 | 03/02/2015)
 - Ngộ độc thực phẩm là một tình trạng bệnh lý xảy ra do ăn hay uống phải các thức ăn bị ô nhiễm các chất độc hại đối với sức khỏe con người. Ngộ độc thực phẩm thường biểu hiện dưới hai dạng cấp tính hoặc nhiễm độc tích lũy – mãn tính.

                 Khái niệm

1. Chất độc là các chất có thể gây các tác dụng có hại cho sức khoẻ của bạn.

2. Chất độc có thể ở các dạng sau:

·                     Dạng rắn: các thuốc, cây cỏ, các hoá chất dạng bột,…

·                     Dạng lỏng: các hoá chất dạng dung dịch, mỹ phẩm, xà phòng dạng lỏng, hoá chất đánh bóng, các thuốc dạng syrô,… Chú ý dạng chất độc này vì bạn có thể uống với số lượng lớn trong một thời gian ngắn và được cơ thể hấp thu rất nhanh.

·                     Dạng mù (từ bình xịt hoặc phun): thuốc trừ sâu, sơn, hoặc một số hoá chất tẩy. Các dung dịch dạng hơi hoặc mù này rất dễ cháy, nổ và gây tổn thương cho phổi, tim,… nếu bạn hít phải.

·                     Dạng không nhìn thấy: dạng khí hoặc hơi như các khí độc từ các đám cháy, công nghiệp,…

  3. Chất độc có thể là:

·                     Các hoá chất dùng trong nông nghiệp (thuốc trừ sâu, trừ cỏ, diệt chuột, ...).

·                     Thuốc (thuốc tân dược, y học dân tộc).

·                     Các hoá chất trong công nghiệp, môi trường.

·                     Các hoá chất dùng trong gia đình.

·                     Mỹ phẩm, vệ sinh.

·                     Các chất ma tuý.

·                     Vũ khí chiến tranh hoá học.

·                     Thực phẩm (đồ ăn, uống).

·                     Chất độc tự nhiên: động vật, cây cỏ, nấm.

·                     Dạng khác.

  4. Chất độc có hình thức bên ngoài như thế nào?

·                     Hình thức bên ngoài của chất độc rất đa dạng. Một chất độc có thể có màu sắc rất đẹp, có thể có các hình dạng và kích cỡ khác nhau, mùi vị thơm ngon. Chất độc thậm chí có thể rất giống với thức ăn hoặc đồ uống ưa thích của bạn

Các nguyên nhân ngộ độc

Các nguyên nhân gây ra ngộ độc thường vô cùng phong phú và đa dạng. Phụ thuộc vào từng lứa tuổi, tâm sinh lý, tình trạng sức khỏe và đặc biệt là hòan cảnh xã hội của người bệnh. Tuy nhiên về căn bản nguyên nhân khác nhau giữa đối tượng là trẻ em và người trưởng thành:

1. Trẻ em: chủ yếu là tai nạn (nghịch rắn bị rắn cắn) hoặc nhầm lẫn (uống nhầm nước rửa bồn cầu vì nghĩ là nước uống).

2. Người trưởng thành:

·                     Nhầm lẫn: uống thuốc trừ sâu, xăng dầu, thuốc diệt cỏ… vì nhầm với đồ ăn, nước uống. Nguyên nhân nhầm lẫn thường là do chứa đựng hóa chất trừ sâu, xăng dầu trong các chai, can, lọ có hình thức tương tự với các vật dụng chứa nước uống thực phẩm trong gia đình. Có thể do trời tối, thiếu ánh sáng không nhìn rõ nhãn mác. Có một số trường hợp say rượu hoặc dùng chất kích thích uống nhầm khi không tỉnh táo. 

·                     Tai nạn: xảy ra trong khi lao động (bị rắn cắn khi đang cho rắn ăn, ong đốt khi đang chặt củi), hoặc tình cờ (đang ngủ bị nhện hoặc rết cắn, rắn bò qua người), hít phải carbonmonoxit do ủ than tổ ong..vv

·                     Dùng thuốc điều trị sai: tự ý dùng các thuốc mà không hiểu rõ về tác dụng của thuốc, hoặc liều lượng của thuốc gây quá liều: tự điều trị cai nghiện ma túy tại nhà gây hôn mê, biến chứng suy hô hấp; ngộ độc các loại thuốc nam hoặc rễ cây độc, dùng thuốc hạ sốt quá liều gây viêm gan và suy gan cấp, dùng thuốc chống viêm gây .

·                     Cố ý - tự tử: đây là một nguyên nhân phổ biến nhất của việc ngộ độc. Có thể xảy ra với hầu hết tất cả các loại chất độc từ thuốc đìều trị đến các loại hóa chất, các loại chất độc có nguồn gốc tự nhiên.

Các biện pháp sơ cứu tại chỗ  

Ngộ độc theo đường ăn uống:

- Gây nôn trong 30 phút đầu nếu bệnh nhân tỉnh táo, chưa nôn, có thể hợp tác tốt.

- Không gây nôn trong trường hợp hôn mê, co giật, uống xăng dầu, axit, kiềm

- Uống than hoạt tính hoặc Antipois-Bmai.

- Đưa nạn nhân đến viện sớm và mang theo mẫu chất độc như vỉ thuốc đã bóc, lọ hóa chất, ...

 Rắn cắn:

- Băng ép và bất động toàn bộ chi bị cắn nếu bị rắn hổ cắn, rắn cạp nia, rắn hổ chúa cắn. Không băng ép nếu bị rắn lục cắn.

- Hạn chế vận động, đi lại nếu có thể.

- Nhanh chóng đến viện để được dùng thuốc giải độc. Không mất thời gian đi tìm thầy lang thuốc lá.

 Ong đốt:

- Đặc biệt nguy hiểm nếu có: sốc phản vệ (ong mật) hoặc đốt vào vùng hầu họng gây phù nề, chèn ép, khó thở hoặc ong bò vẽ đốt với số lượng nhiều > 20 nốt hoặc trên cơ địa bệnh lý có sẵn như viêm gan, suy thận..

- Phải đưa ngay đến cơ sở y tế gần nhất nếu số lượng vết đốt nhiều hoặc có các biểu hiện bất thường như khó thở, phù nề nhiều, mệt mỏi không giải thích được, tiểu ít.

 Hít phải hơi, khí độc:

- Người cứu hộ phải được an toàn khi vào cứu bằng các biện pháp bảo hộ như áo, mũ, khẩu trang, bình dưỡng khí nếu cần

- Mở rộng cửa, quạt thông khí, giếng …trước khi cứu hộ giải phóng bớt khí độc.

- Đưa nạn nhân ra khỏi vùng nhiễm độc, đặt nơi thoáng khí, nới rộng, cởi bỏ quần áo nhiễm độc

- Nếu ngừng thở: hỗ trợ hô hấp bằng phương tiện hiện có tại chỗ.

 Chất độc qua da, qua mắt:     

 Với da:

- Cởi bỏ quần áo nhiễm độc

- Rửa da với nhiều nước và xà phòng trong đến khi sạch. Dùng nước ấm nếu trời lạnh

- Tránh để hóa chất lan ra vùng da lành hoặc lan sang người cứu hộ

 Với mắt:

- Nghiêng đầu về bên mắt bị nhiễm độc. Tưới rửa mắt bằng nước sạch trong ít nhất 15 phút.

- Nạn nhân phối hợp bằng cách chớp mắt trong khi rửa, không dụi mắt.

 

Nguồn: Trung tâm Chống độc, bệnh viện Bạch Mai

   
Tìm kiếm bài Viết
Xem bài Theo ngày Tháng