Những hành động sai lầm khi cấp cứu đuối nước cho trẻ
(16:56 | 28/09/2015)
  - Đuối nước là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trẻ em, chiếm 48,8%; tỷ lệ chết đuối ở trẻ em nước ta cao gấp 10 lần các nước phát triển; 70% trẻ chết đuối và suýt chết đuối là dưới 15 tuổi ; 53% các trường hợp chết đuối xảy ra khi trẻ em chơi gần nhà không có sự bảo vệ của người lớn.

 Cấp cứu nạn nhân đuối nước như thế nào?

Cấp cứu đuối nước là một trong các biện pháp đơn giản nhất nhưng lại hiệu quả nhất. Nó có thể dễ dàng giúp bạn giành lại quyền sống cho nạn nhân, người thân trong bất kỳ hoàn cảnh nảo. Mà nếu như không tiến hành kịp thời, cứ cố chuyển đến tuyến bệnh viện trung ương, nạn nhân sẽ chết trước khi tới bệnh viện.

Cấp cứu đuối nước cho trẻ được tiến hành theo 1 trong 3 cách sau đây. Mục tiêu cuối cùng của 3 cách là: đẩy nước ra khỏi phổi và tái lập nhịp thở cho nạn nhân.

Cách thứ 1: Nằm sấp trẻ trên tay. Áp dụng với trẻ nhỏ, khối lượng dưới 10kg. Bạn nhanh chóng đặt cháu bé nằm sấp trên cánh tay bạn, sao cho: bụng, ngực, mặt hướng xuống dưới, bụng gập trên cánh tay, đầu chúc xuống, đầu ở một phía cánh tay và chân ở phía bên đối diện. Tay kia của bạn quàng qua lưng cháu nhỏ, giữ chặt cháu bé cho khỏi rơi, sau đó dùng lực hết sức của toàn bộ tay, xóc lên xóc xuống thật mạnh để tạo ra những áp lực đẩy nước trong phổi ra ngoài. Khi xóc, bạn sẽ phải làm được: người cháu bé phải gập lại trên tay bạn, theo từng nhịp mạnh, nước phải chảy ra từ mũi miệng cháu bé. Làm chừng 10 - 20 nhịp là đã có thể thành công. Cháu sẽ tự thở lại.

Cách thứ 2: Dốc ngược trẻ. Áp dụng cho trẻ lớn hơn trên 10kg, bạn không thể đỡ bé trên tay được. Bạn hãy nhanh chóng vác trẻ trên vai. Tư thế vác: bạn đứng thẳng, cháu bé được vắt qua vai, hai chân cháu bé ở phía trước ngực bạn, thân trên từ ngực trở xuống cho đến hết đầu cháu bé ở phía sau lưng bạn, bụng cháu bé được đặt sấp trên vai bạn. Bạn cần phải dốc ngược cháu bé sao cho đầu chúc xuống, bụng gập lại vào vai bạn là đúng kỹ thuật. Giờ thì bạn đừng để ý tới xung quanh làm gì, cũng không cần hốt hoảng. Bạn hãy đưa hai tay nắm chặt hai chân cháu, mục đích giữ cho cháu khỏi rơi, nhanh chóng chạy xung quanh, bước thấp bước cao trên một mặt đường phẳng để tạo ra những cú xóc. Những cú xóc này sẽ áp vào bụng và ngực cháu bé, đẩy nước trong phổi ra ngoài. Khi đó, nước trong phổi cháu bé sẽ chảy ra, phổi hết nước và tự động thở trở lại. Bạn chỉ cần chạy chừng vài chục bước, xóc thật mạnh (tương ứng với  1 - 2 phút) là đã có thể thành công. Bạn đừng giữ đầu hay giữ bụng cháu bé, sẽ mất hết tác dụng của cấp cứu.

Cách thứ 3: Hô hấp nhân tạo và ép tim ngoài lồng ngực. Cách này áp dụng khi cháu nhỏ quá nặng, bạn khó vác lên vai. Hoặc khi đã tiến hành hai cách trên nhưng chưa hiệu quả, cháu nhỏ chưa tự thở lại. Bạn đặt cháu bé xuống dưới đất, trên một nền phẳng và cứng. Tay bạn móc hết di vật trong miệng cháu bé. Bạn ngồi ở một bên cơ thể cháu. Một tay ấn vào trán và bóp vào mũi, một tay đỡ vào cằm và mở miệng ra, nâng cằm lên cao, đầu ngửa ra. Bạn nhanh chóng lấy một hơi dài, ngậm kín miệng cháu, thổi thật mạnh vào trong miệng cháu. Ngay sau đó tiến hành ép tim. Bạn hãy đặt nghiên đầu cháu bé, tay bạn đặt lên ngực cháu bé, vị trí xương ức, đoạn 1/3 dưới (mũi ức). Sau đó để cánh tay bạn thẳng, hai tay bạn áp lực thật mạnh lên ngực, ấn ngực xuống tạo thành nhịp. Nhịp ấn này sẽ đẩy nước trong phổi ra ngoài, áp vào tim làm tim đập trở lại. Cứ 3 lần ép tim/1 lần thổi ngạt với cháu nhỏ trên 7 tuổi, tỷ lệ là 5 - 7/1 với cháu nhỏ chừng 3 tuổi, 10 - 15/1 với cháu nhỏ dưới 1 tuổi. Bạn phải làm rất khẩn trương. Tiến hành làm cho đến khi nào cháu bé tự thở lại được thì thôi (bắt đầu bằng một cơn ho mạnh). Có thể là 1 - 2 phút, có thể là 5 - 10 phút. Nếu sau 10 phút cấp cứu, cháu bé vẫn chưa tự thở lại, bạn cũng đừng dừng lại, tiếp tục làm cho tới khi nào có phương tiện cấp cứu tới nơi (người xung quanh gọi cấp cứu giúp). Lưu ý là với cháu nhỏ dưới 3 tuổi, bạn không cần dùng lực của cả tay, mà chỉ cần dùng một tay, ấn vào xương ức. Đừng ấn mạnh quá sẽ gãy xương sườn.

Những hành động cực sai

Những hành động dưới đây được cho là sai vì hoàn toàn không có giá trị cấp cứu, ngược lại, chỉ làm giảm cơ hội sống sót.

- Khóc lóc, kêu ca, gào ầm ĩ, ôm lấy cháu nhỏ mà không làm gì cả (vô tác dụng vì khóc lóc không đẩy nước ra khỏi phổi cháu nhỏ)

- Chỉ có ngồi bên, lấy tay lay gọi cháu thật to (vô nghĩa vì cháu không tỉnh, không nghe đươc)

- Lật đật chạy đi tìm danh bạn điện thoại hay lấy điện thoại để gọi cấp cứu.

- Thay quần áo cho cháu hoặc quấn chăn bông cho cháu (chưa cần thiết vì cháu bé chưa bị nhiễm lạnh ngay mà cần tái lập hô hấp)

- Xông xáo vào hô hấp nhân tạo cùng với người đang thực hiện (vô tác dụng vì không có giá trị thổi nước vào phổi). Nếu muốn trợ giúp thì một người hô hấp nhân tạo, một người ép tim.

- Cố gắng đợi chờ xe cấp cứu tới, cố gắng đưa cháu nhỏ tới tuyến trung ương mà không vào cơ sở y tế gần nhất.

- Ngồi chờ không làm gì cả trên đường đi cấp cứu.

- Vận chuyển cấp cứu bằng xe máy (vô tác dụng vì bạn không can thiệp cấp cứu được trên đường vận chuyển).

Bs. Cao Hồng Phúc

Giảng viên Học viện quân y 103


Bài viết:

Những hành động sai lầm khi cấp cứu đuối nước cho trẻ

Thầy Thuốc Việt Nam 

Xu hướng bạn đọc:

Hướng dẫn sơ cứu tại chỗ một số dạng ngộ độc thường gặp

Những bài học về sơ cứu ai cũng phải biết

Cấp cứu kịp thời bệnh nhân nhồi máu cơ tim


   
Tìm kiếm bài Viết
Xem bài Theo ngày Tháng
   
 
Các tin khác