Loading...
Hotline: 0913322944 (HN)

Tổng quan bệnh tay chân miệng

26/05/2018

Bệnh tay chân miệng (chân tay miệng) là một bệnh lây nhiễm dễ gây thành dịch, hay gặp ở trẻ em, chủ yếu là trẻ nhỏ hơn 5 tuổi. Đặc trưng của bệnh là các vết loét ở miệng, hồng ban ở da dạng bọng nước ở tay, chân hoặc mông.

Tay chân miệng và những biến chứng nguy hiểm 

Chăm sóc trẻ bị tay chân miệng tại nhà

1. Nguyên nhân và đường lây truyền bệnh tay chân miệng

Nguyên nhân gây bệnh chân tay miệng là các virus đường ruột. Hai nhóm tác nhân gây bệnh thường gặp là coxsackie A16 và EV71. Trong đó các trường hợp biến chứng nặng có thể gây tử vong thường do EV71. Bệnh xảy ra quanh năm, tuy nhiên thường bùng phát thành dịch ở các tỉnh phía nam vào tháng 3-5 và tháng  9-12.

Bệnh lây truyền chủ yếu qua đường tiêu hóa. Nhưng cũng có thể lây khi tiếp xúc với chất tiết ở miệng, dịch bọng nước, chất tiết đường hô hấp…

2. Triệu chứng bệnh chân tay miệng

Hình ảnh tổn thương ở trẻ mắc bệnh tay chân miệng (Ảnh internet)

Triệu chứng bệnh bao gồm như sau:

  • Sốt,
  • Loét miệng
  • Ban dạng bọng nước ở các vị trí tay, chân, mông đôi khi lan ra cả thân mình
  • Có thể có giật mình, lơ mơ, ngủ gà hay co giật hôn mê, khó thở thậm chí ngừng tuần hoàn hô hấp và tử vong.

Tay chân miệng chia thành 3 thể trên lâm sàng bao gồm

  • Thể tối cấp: diễn tiến nhanh có thể tử vong trong  24-48h
  • Thể cấp tính.
  • Thể không điển hình.

Bệnh có nhiều biểu hiện tương tự dễ nhầm với các bệnh khác như:

  • Viêm loét miệng biểu hiện có vết loét sâu, có dịch tiết và hay tái phát
  • Sốt phát ban: ban dạng dát và sẩn xen kẽ không có dạng bọng nước. Phát ban ra rồi các triệu chứng của bệnh sẽ giảm lui.
  • Thủy đậu sẽ có các ban bọng nước nhiều lứa tuổi ở toàn thân từ mặt đến chân. Khi hết bọng nước đôi khi để lại sẹo nếu bội nhiễm.
  • Nhiễm khuẩn huyết hoặc sốc nhiễm khuẩn.
  • Sốt xuất huyết Dengue có các chấm xuất huyết, bầm máu, chảy máu chân răng.

Bệnh chân tay miệng cần được chẩn đoán xác định ở cơ sở y tế. Vì vậy nên đưa trẻ đi khám ngay khi có các triệu chứng như phát ban hay loét miệng, sốt.

3. Biến chứng của bệnh tay chân miệng

Bệnh có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng tới các cơ quan hệ thần kinh, tim mạch và hô hấp ở chủng có độc lực cao.

  • Ở hệ thần kinh bệnh gây ra viêm não- màng não- tủy. Biểu hiện run giật cơ, ngủ gà, đi loạng choạng thậm chí co giật, hôn mê.
  • Về biến chứng tim mạch, hô hấp có biểu hiện: Mạch nhanh, da nổi vân tím, rối loạn vận mạch, khó thở, phù phổi cấp nguy hiểm nhất có thể gây ngừng tim, ngừng thở dẫn đến tử vong.

4. Điều trị bệnh chân tay miệng

Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu nào trong bệnh tay chân miệng. Do vậy cha mẹ và người thân nên quan sát và phát hiện sớm trẻ bị bệnh để điều trị kịp thời.

Với những trẻ sốt nhẹ và chỉ có triệu chứng loét miệng hoặc hồng ban dạng bọng nước được chăm sóc tại nhà  như sau:

  • Nghỉ ngơi, tránh kích thích
  • Dinh dưỡng cho trẻ đầy đủ theo lứa tuổi nâng cao thể trạng cho trẻ, không ăn kiêng khi trẻ bị bệnh, cho trẻ bú mẹ nếu trẻ còn bú mẹ, ăn các thức ăn dễ tiêu, uống nhiều nước.
  • Hạ sốt bằng paracetamol liều 10-15mg/kg/liều, uống khi sốt >= 38,5 độ và cách 4-6h nếu trẻ còn sốt. Theo dõi nhiệt độ của trẻ thường xuyên.
  • Điều trị loét miêng bằng cách vệ sinh răng miệng sạch sẽ, rà vết loét bằng các thuốc điều trị tại chỗ như aluminum hydroxide, Maalox..v.v.
  • Tái khám mỗi 1-2 ngày trong 8-10 ngày đầu của bệnh. Nắm được các dấu hiệu nặng cũng như chuyển độ để đi khám kịp thời.

Theo dõi trẻ và hạ sốt cho trẻ. Lưu ý những dấu hiệu nặng sau đây trong vòng 8 ngày kể từ khi mắc bệnh như sau:

  • Trẻ sốt cao > 39 độ C, trẻ sốt kéo dài >2 ngày
  • Nôn liên tục, quấy khóc.
  • Cơ thể bứt rứt, ngủ lịm đi và lúc mới ngủ thì cơ co giật, trong khi ngủ thì chân tay múa máy và quờ quạng hoặc đi loạng choạng.
  • Lúc mới ngủ mắt bé có xu hướng đảo vòng. Chân, tay thời gian này yếu hơn, khó thở và da nổi vân tím.

Ngay khi có các triệu chứng này nên đưa trẻ đi khám bác sỹ để được xử trí kịp thời.

5. Phòng bệnh tay chân miệng

Hiện chưa có vắc xin phòng bệnh chân tay miệng. Mọi biện pháp phòng bệnh truyền thống vẫn đang phát huy hiệu quả tốt.

  • Tại cơ sở y tế: Trẻ mắc bệnh nên được cách ly ở phòng bệnh lây theo nhóm bệnh. Nhân viên y tế cần mang khẩu trang, rửa và sát khuẩn tay trước và sau khi chăm sóc trẻ. Khử khuẩn vệ sinh phòng bệnh và chất thải của bệnh nhân.
  • Còn ở cộng đồng  thì cần vệ sinh cá nhân sạch sẽ. Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và tránh tiếp xúc với trẻ bị nhiễm tay chân miệng.
  • Với những trẻ bị bệnh nên chăm sóc trẻ ở nhà hoặc tại viện. Không nên để trẻ đến lớp, trường học hay nơi đông người trong giai đoạn bị bệnh.

BS Nguyễn Thị Nhung

Giảng viên Đại học Y Huế

Dinh dưỡng cho trẻ bị chân tay miệng

Nguyên nhân và đường lây truyền bệnh chân tay miệng

Bình luận

Bình luận


Bài viết cùng chuyên mục

All Rights Reserved thaythuocvietnam.vn 2018 - Design by Dr.Hope