Bệnh thiếu máu ở trẻ em có nguy hiểm không?

21/08/2018

Bệnh thiếu máu ở trẻ em có nguy hiểm không? Đó là nỗi lo lắng và là thắc mắc thường gặp của rất nhiều bậc cha mẹ. Nhất là những người đang có con bị thiếu máu. Có thể nói, thiếu máu gây ra không ít hậu quả đối với sự phát triển cả thể chất lẫn tinh thần của trẻ.

1. Bệnh thiếu máu ở trẻ là gì?

Thiếu máu là tình trạng giảm lượng hemoglobin hay khối lượng hồng cầu dưới giới hạn bình thường của người cùng lứa tuổi. Hemoglobin là một protein có chứa sắt nằm trong tế bào hồng cầu. Chức năng chính của hemoglobin là vận chuyển oxy tới các mô để nuôi cơ thể.

Nếu có tình trạng thiếu máu xảy ra, điều đó đồng nghĩa với việc sẽ không cung cấp đủ oxy cho cơ thể.

Theo Tổ chức y tế thế giới, một người được chẩn đoán là thiếu máu khi lượng hemoglobin trong hồng cầu ở dưới giới hạn sau:

– Trẻ 6 tháng đến 6 tuổi: hemoglobin dưới 110 g/l

– Trẻ 6 tuổi đến 14 tuổi: hemoglobin dưới 120 g/l

– Người trưởng thành:

  • + Đối với nam dưới 130 g/l
  • + Đối với nữ dưới 120 g/l
  • + Phụ nữ có thai dưới 110 g/l

2. Bệnh thiếu máu ở trẻ em có nguy hiểm không?

Thiếu máu là bệnh lý thường gặp ở trẻ em. Bệnh có thể xuất hiện ở bất kì lứa tuổi nào. Nguyên nhân thiếu máu ở trẻ em cũng rất đa dạng. Trong đó hay gặp nhất là thiếu máu dinh dưỡng do thiếu sắt. Thiếu máu thiếu sắt phần lớn do chế độ dinh dưỡng không cung cấp đủ nhu cầu sắt cho sự phát triển của trẻ.

Dù nguyên nhân gây thiếu máu là gì thì cũng gây ảnh hưởng không nhỏ tới sự phát triển cả thể chất lẫn tinh thần của trẻ.

Máu làm nhiệm vụ cung cấp chất dinh dưỡng và oxy duy trì hoạt động bình thường của các cơ quan trong cơ thể. Do vậy thiếu máu sẽ ảnh hưởng tới chức năng của hầu hết các cơ quan. Mức độ ảnh hưởng có thể từ ít tới nhiều. Thậm chí nguy kịch tới tính mạng của trẻ.

Dưới đây là một số biến chứng thường gặp của thiếu máu lên các hệ cơ quan bao gồm:

2.1 Toàn trạng

– Thiếu máu làm trẻ luôn cảm thấy mệt mỏi, lờ đờ, không muốn làm việc gì do thiếu năng lượng.

– Trẻ hoạt động ít hơn. Đối với trẻ nhỏ còn chậm hoặc ngừng tăng cân.

– Nếu thiếu máu mức độ nhiều, trẻ có thể quá mệt thậm chí kiệt sức.

Thiếu máu làm trẻ nhỏ chậm tăng cân

 Thiếu máu làm trẻ nhỏ chậm tăng cân (Ảnh internet)

2.2 Thần kinh – tâm thần

Nhu cầu oxy của não là rất lớn. Một vài nghiên cứu chỉ ra rằng não là cơ quan tiêu thụ oxy nhiều nhất của cơ thể, chiếm tới 20%. Do vậy thiếu máu sẽ không cung cấp đủ oxy cho não, gây ra các biểu hiệu tổn thương hệ thống thần kinh như:

– Đau đầu

– Hay bị hoa mắt chóng mặt, ù tai

– Có thể bị ngất khi thay đổi tư thế

– Giảm sút khả năng tư duy và nhận thức của trẻ

Đã có nhiều báo cáo chứng minh rằng trẻ bị thiếu máu sẽ kém tập trung. Trẻ hay ngủ gật trong giờ học, học bài khó nhớ, mau quên. Khi làm bài kiểm tra, các trẻ thiếu máu có khuynh hướng bị điểm dưới trung bình cao hơn gấp 2 lần so với các trẻ khác. Do vậy, học lực của trẻ kém hơn các bạn học cùng trang lứa – những trẻ không bị thiếu máu.

Hơn nữa, vitamin B12 hoặc acid folic cũng đóng vai trò quan trọng cho một hệ thần kinh khỏe mạnh. Do vậy với các trường hợp thiếu máu do nguyên nhân thiếu vitamin B12 hoặc thiếu acid folic đương nhiên sẽ gây ảnh hưởng tới não bộ của trẻ.

Thiếu máu làm giảm sút khả năng học tập của trẻ

Thiếu máu làm giảm sút khả năng học tập của trẻ (Ảnh internet)

2.3 Tim mạch

Chức năng của tim là co bóp để tống máu đi nuôi cơ thể. Khi bị thiếu máu, tim phải làm việc nhiều hơn. Mục đích để đảm bảo cung cấp oxy và các chất dinh dưỡng đến các cơ quan khác nhau. Hơn nữa, tế bào cơ tim cũng cần được nuôi dưỡng bởi máu. Do vậy, thiếu máu gây ảnh hưởng rất lớn lên hệ tim mạch. Có thể kể đến như:

– Rối loạn nhịp tim: Việc thiếu máu sẽ dẫn đến nhịp tim trở lên nhanh hơn hoặc đập một cách bất thường – gọi là chứng rối loạn nhịp.

– Suy tim: Tim làm việc với công suất lớn hơn mà không được nuôi dưỡng đủ do thiếu máu. Lâu ngày sẽ dẫn tới tình trạng suy tim với các triệu chứng mệt mỏi, phù 2 chân, khó khở, tim to, gan to…

2.4 Hô hấp:

Tình trạng thiếu máu có thể khiến trẻ khó thở, thở nhanh nông, thở mệt gắng sức. Hay gặp ở các trường hợp thiếu máu số lượng nhiều xảy ra một cách đột ngột cấp tính (như xuất huyết tiêu hóa, hoặc chấn thương gây mất máu)

2.5 Lông tóc móng:

Thiếu máu lâu ngày khiến tóc bị xơ rụng, móng tay giòn dễ gãy có khía.

2.6 Miễn dịch:

Thiếu máu (như là thiếu máu thiếu sắt) có thể ảnh hưởng đến hệ miễn dịch của trẻ. Trẻ bị thiếu máu dễ mắc các bệnh lý nhiễm trùng hơn.

Một số nguyên nhân thiếu máu do bệnh lý ác tính như bệnh bạch cầu cấp (hay còn gọi là bệnh máu trắng), hệ miễn dịch của trẻ bị suy yếu. Khi đó trẻ hay bị tấn công bởi các tác nhân gây bệnh. Thậm chí có thể bị nhiễm khuẩn huyết dẫn tới tử vong.

Trẻ bị thiếu máu dễ bị tấn công bởi các tác nhân gây bệnh

Trẻ bị thiếu máu dễ bị tấn công bởi các tác nhân gây bệnh (Ảnh internet)

2.7 Tử vong

Trường hợp mất máu cấp và nhiều cơ thể có thể bị sốc mất máu.

Sốc mất máu biểu hiện bởi các triệu chứng mạch nhanh nhỏ khó bắt, huyết áp tụt. Trẻ vật vã kích thích hoặc rối loạn ý thức. Da lạnh, niêm mạc nhợt, tím môi và đầu chi. Trẻ thở nhanh, khó thở, đái ít thậm chí vô niệu.

Nếu không được xử trí kịp thời gây nguy hiểm tới tính mạng của trẻ. Đây là biến chứng không mong muốn nhất. Mất nhiều máu trong một thời gian ngắn có thể gây tử vong.

Thiếu máu gây tác động xấu tới hầu hết các cơ quan trong cơ thể. Vì thế, nếu cha mẹ phát hiện triệu chứng thiếu máu ở trẻ cần lập tức kiểm tra lại chế độ ăn uống của trẻ. Và cho trẻ đi khám sức khỏe để phát hiện và điều trị kịp thời các nguyên nhân khác gây thiếu máu ở trẻ. Bên cạnh việc điều trị thiếu máu ở trẻ em cha mẹ nên chú ý chế độ ăn cho trẻ để phòng thiếu máu tái phát.

BS Huyền Hương

Hội Bác sỹ trẻ – Đại học Y Hà Nội

(Visited 32 times, 1 visits today)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *