Biến chứng ở trẻ bị viêm phế quản cấp

Theo thống nhất của Hội Hô hấp Việt Nam và Hội Tai Mũi Họng Việt Nam thì viêm phế quản cấp ở trẻ em  được định nghĩa là tình trạng viêm cấp các phế quản lớn và vừa, tiến triển lành tính.Tổn thương chủ yếu ở các tế bào niêm mạc phế quản, có thể lan rộng đến toàn bộ hệ thống cây phế quản. Nếu không phát hiện kịp thời và điều trị tích cực, trẻ bị viêm phế quản cấp có thể tử vong vì ngạt thở. Không những thế, trẻ bị viêm phế quản còn tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm khác cần đề phòng.

Biến chứng viêm phế quản cấp ở trẻ em

Trong trường hợp viêm phế quản nặng, trẻ có thể gặp nhiều biến chứng dẫn đến suy hô hấp và dễ tử vong. Những biến chứng của trẻ bị viêm phế quản bao gồm:

Biến chứng nguy hiểm của viêm phế quản cấp
Trẻ bị viêm phế quản cấp 

Viêm phổi

Viêm phế quản tiến triển gây tổn thương các phế quản nhỏ, phế nang và các tổ chức xung quanh phế nang. Tổn thương này rải rác hai phổi, dẫn tới biến chứng viêm phổi. Đây là một biến chứng thường gặp ở những trẻ bị viêm phế quản không được điều trị tốt. Khi tiến triển thành viêm phổi thì quá trình điều trị sẽ kéo dài và phức tạp hơn rất nhiều.

Xẹp phổi

Xẹp phổi là một biến chứng cần chú ý đặc biệt ở trẻ nhỏ, trẻ sơ sinh. Vì đường thở của những trẻ này rất nhỏ. Do đó dễ bị bít tắc do phù nề niêm mạc phế quản và xuất tiết dịch trong lòng phế quản.

Suy hô hấp

Biến chứng nguy hiểm của viêm phế quản cấp
Suy hô hấp là biến chứng nguy hiểm của viêm phế quản cấp 

Suy hô hấp là hậu quả của viêm phù nề tắc nghẽn đường thở, thiếu oxy và tăng C02 máu quá cao. Biểu hiện ở trẻ bị suy hô hấp là trẻ tím tái, thở khò khè, co kéo cơ hô hấp hoặc rút lõm lồng ngực. Nếu có những dấu hiệu bị suy hô hấp trên, trẻ cần được điều trị tích cực. Đôi khi cần dùng các phương tiện hỗ trợ hô hấp. Suy hô hấp ở trẻ có thể diễn biến một cách nhanh chóng và gây tử vong.

Sốc trụy mạch

Sốc trụy mạch do thiếu oxy kéo dài hoặc do nhiễm trùng nặng. Làm cho tình trạng thiếu oxy tổ chức càng trầm trọng thêm. Các biểu hiện của sốc trụy mạch như da lạnh, tím tái, mạch nhanh nhỏ khó bắt. Huyết áp tụt, trẻ thiểu niệu hoặc vô niệu. Sau đó, trẻ nhanh chóng rơi vào tình trạng rối loạn ý thức, lơ mơ. Thậm chí trẻ có thể hôn mê.

Viêm phế quản mạn tính

Viêm phế quản cấp thường không gây ra các vấn đề về hô hấp lâu dài. Tuy nhiên, các tế bào niêm mạc đường thở có thể bị tổn thương kéo dài từ ba đến bốn tháng. Thực tế, khoảng 20% ​​trẻ bị viêm phế quản vẫn còn thở khò khè hoặc ho dai dẳng trong vài tuần. Như vậy nguy cơ trẻ bị viêm phế quản mạn tính và tái phát nhiều lần. Nếu trở thành mạn tính sẽ khó khăn cho điều trị cũng như ảnh hưởng tới phát triển thể chất ở trẻ.

Mệt mỏi suy nhược cơ thể

Trẻ bị viêm phế quản thường hay mệt mỏi sụt cân, suy nhược cơ thể. Vì các triệu chứng và biến chứng của bệnh gây ra. Như sốt, khó thở thiếu oxy, ăn kém, nôn trớ nhiều. Do vậy cha mẹ cần đặc biệt chú ý tới chế độ dinh dưỡng cũng như nghỉ ngơi cho trẻ. Ở những trẻ còn bú, nên cho trẻ tích cực bú mẹ thường xuyên hơn. Đối với trẻ lớn, cần cho trẻ ăn nhiều bữa nhỏ trong ngày. Với thức ăn giàu dinh dưỡng được chế biến mềm lỏng dễ tiêu. Chú ý bù nước cho trẻ đề phòng nguy cơ mất nước do sốt hoặc mất qua hơi thở. Sau khi trẻ khỏi bệnh, cần tiếp tục bồi dưỡng để trẻ mau hồi phục sức khỏe.

Nguy cơ bị hen phế quản

Một số báo cáo cho rằng có mối liên quan giữa viêm phế quản và nguy cơ mắc hen suyễn sau này. Đặc biệt, viêm phế quản ở trẻ sơ sinh lặp đi lặp lại nhiều lần có thể làm tăng nguy cơ phát triển bệnh hen suyễn về sau.

Tử vong

Tử vong là kết cục xấu nhất xảy ra ở một trẻ bị viêm phế quản. Đây là hậu quả của suy hô hấp hoặc các biến chứng viêm phổi nặng, nhiễm trùng huyết, sốc trụy mạch. Biến chứng này rất hiếm gặp. Tuy nhiên vẫn có thể xảy ra nếu không phát hiện và điều trị bệnh kịp thời. Một nghiên cứu ở Anh cho thấy virus hợp bào hô hấp – một trong những tác nhân thường gặp nhất của viêm phế quản, gây nên cái chết của 8 trên 100000 trẻ dưới 1 tuổi mỗi năm.

Khi nào cần cho trẻ nhập viện?

Biến chứng nguy hiểm của viêm phế quản cấp
Khi nào cần đưa trẻ tới viện để điều trị viêm phế quản cấp? 

Viêm phế quản cấp có thể diễn biến nhanh và nặng nề. Vì vậy cha mẹ cần lưu ý phát hiện và đưa trẻ nhập viện ngay khi có các dấu hiệu dưới đây:

– Trẻ nhỏ dưới 3 tháng tuổi, đặc biệt viêm phế quản cấp ở trẻ sơ sinh

– Trẻ bỏ bú hoặc bú kém

– Trẻ có một trong 5 dấu hiệu nặng:

  • Nhịp thở nhanh trên 60 lần/phút
  • Trẻ tím tái
  • Cánh mũi phập phồng
  • Co rút lồng ngực

Trẻ bị viêm phế quản nếu được phát hiện điều trị sớm và đúng, các triệu chứng sẽ giảm dần sau 1-2 ngày. Và khỏi sau 5-7 ngày mà không gây biến chứng nặng. Vì vậy cha mẹ cần lưu ý phát hiện sớm cũng như phòng ngừa viêm phế quản cho trẻ.

Ngoài ra, các bậc phụ huynh nên chú ý một số sai lầm khi điều trị viêm phế quản cấp tại nhà cho trẻ như sau:

Tự ý sử dụng kháng sinh cho trẻ:  Các thuốc kháng sinh không được sử dụng bừa bãi và lưu ý, thuốc kháng sinh chỉ có tác dụng khi nguyên nhân gây bệnh là vi khuẩn, còn tác nhân vi rút thuốc sẽ không có tác dụng

Dùng thuốc chứa corticoid kéo dài: Các thuốc corticoid là thuốc kháng viêm gây ra nhiều tác dụng phụ, đặc biệt khi không sử dụng đúng cách.Cha mẹ lạm dụng thuốc, dùng thuốc cả tuần cả tháng cho bé mà không biết rằng khi dùng dài ngày có thể làm suy giảm hệ miễn dịch ở trẻ, nhiều trường hợp trẻ đã mắc suy tuyến thượng thận.

Dùng dài ngày thuốc kháng viêm corticoid có thể gây suy giảm miễn dịch ở trẻ

Dùng dài ngày thuốc kháng viêm corticoid có thể gây suy giảm miễn dịch ở trẻ

Dùng lại đơn thuốc cũ: Triệu chứng bị bệnh của trẻ có thể giống nhau nhưng tác nhân gây bệnh có thẻ khác nhau, do đó cách điều trị và phác đồ điều trị sẽ khác nhau

Tự ý tăng liều thuốc : Việc tự ý tăng liều khi chưa được sự chỉ dẫn của thầy thuốc có thể gây ra các tác dụng phụ nghiêm trọng, tổn thương các cơ quan trong cơ thể, đặc biệt là gan, thận..

Dùng thuốc không hết đơn: Các đơn thuốc được kê đều theo một phác đồ điều trị rõ ràng, đảm bảo đúng, đủ liều. Tuy nhiên nhiều cha mẹ sau khi thấy con khỏi bệnh sau 2-3 ngày đã tự ý dừng thuốc. Điều này có thể khiến các triệu chứng nhanh chóng trở lại và bệnh càng nặng hơn.

Phòng ngừa biến chứng của viêm phế quản cấp ở trẻ

  • Thời tiết sắp chuyển sang mùa đông xuân, cha mẹ cần đảm bảo giữ ấm cho trẻ để đề phòng trẻ bị nhiễm lạnh có thể mắc bệnh.
  • Tránh để trẻ tiếp xúc trong môi trường khói bụi,hóa chất, thuốc lá hoặc bất cứ tác nhân nào kích thích phổi của trẻ. Khi ra ngoài nên chú ý mang khẩu trang cho trẻ
  • Cho trẻ uống nhiều nước ấm, cho trẻ vui chơi, nghỉ ngơi vừa sức
  • Hơi nước khi tắm nước nóng hoặc các máy tạo độ ẩm rất hữu ích trong việc làm loãng đờm nhầy và khạc đờm, giúp dễ thở
  • Tạo cho trẻ thói quen rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, đặc biệt là trong thời tiết mùa đông
  • Cha mẹ cần lên thực đơn cho trẻ mỗi ngày, đảm bảo đủ chất dinh dưỡng, đa dạng món ăn
  • Tiêm phòng vắc xin phòng cúm, viêm phổi, ho gà theo khuyến cáo cho bé

BS Huyền Hương

Xem thêm: Lưu ý khi sử dụng kháng sinh điều trị viêm phế quản ở trẻ

Tìm kiếm bác sĩ tư vấn trực tiếp

Để lại bình luận hoặc câu hỏi của bạn

Theo dõi
Thông báo của
guest

0 Comments
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận