Các thuốc chống biến chứng tiểu đường thường dùng, hiệu quả cao

22/07/2021

Sử dụng sớm các loại thuốc chống biến chứng tiểu đường sẽ giúp bạn kéo dài tuổi thọ và cải thiện chất lượng sống. Vậy Tây Y và Đông Y đang có những loại thuốc, cây thuốc nào có tác dụng chống biến chứng hiệu quả cao? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

1. Các loại thuốc chống biến chứng tiểu đường theo Tây y

Để phòng ngừa các biến chứng tiểu đường, trước tiên cần kiểm soát tốt lượng đường trong máu người bệnh. Vì vậy các thuốc hạ đường huyết cũng được các bác sĩ Tây y xếp vào nhóm thuốc chống biến chứng tiểu đường. 

Dưới đây là các thuốc hạ đường huyết tốt và được chứng minh có tác dụng giúp phòng ngừa một số biến chứng của bệnh tiểu đường:

1.1. Insulin

Insulin là thuốc kiểm soát đường huyết, chống biến chứng tiểu đường hiệu quả

Insulin là thuốc kiểm soát đường huyết, chống biến chứng tiểu đường hiệu quả

Insulin là thuốc có tác dụng điều chỉnh lượng đường trong máu. Thuốc thường được chỉ định bắt buộc cho bệnh nhân tiểu đường type 1. Đối với người bệnh tiểu đường type 2, thuốc được chỉ định trong một số trường hợp như mang thai, có bệnh lý cấp tính hoặc các thuốc điều trị khác không mang lại hiệu quả. 

Phụ nữ mang thai mắc đái tháo đường thai kỳ cần sử dụng Insulin để điều chỉnh lại đường huyết, đảm bảo quá trình mang thai an toàn. Các bệnh nhân tiểu đường khó kiểm soát đường huyết như thường xuyên hạ đường huyết, hạ đường huyết về đêm, hạ đường huyết không triệu chứng, bị liệt dạ dày ruột… cũng được chỉ định dùng Insulin để điều trị tiểu đường.

Cách sử dụng: Tùy từng loại Insulin khác nhau người bệnh sẽ được chỉ định số lần tiêm từ 1 đến 5 lần trong ngày. Trước khi tiêm, người bệnh cần sát khuẩn tay và vùng da chuẩn bị tiêm bằng bông cồn và sử dụng bơm tiêm phù hợp với lọ thuốc mình được kê đơn. Ví dụ thuốc 40UI dùng bơm tiêm 40UI/1ml. Sau khi tiêm, cần loại bỏ bơm kim tiêm hoặc ống tiêm, không tái sử dụng.

Chống chỉ định: Thuốc không được chỉ định cho bệnh nhân bị rối loạn tâm thần hay mẫn cảm với bất kỳ thành phần nào của thuốc.

1.2. Metformin

Metformin là thuốc uống đầu tay trong điều trị tiểu đường type 2

Metformin là thuốc uống đầu tay trong điều trị tiểu đường type 2

Metformin là thuốc điều trị tiểu đường nhóm Biguanid. Đây là thuốc duy nhất của nhóm Biguanid được sử dụng. Thuốc thường là lựa chọn đầu tay của các bác sĩ khi điều trị bệnh nhân tiểu đường type 2 do độ an toàn và có hiệu quả rõ rệt trong việc kiểm soát đường máu. 

Nhiều nghiên cứu cho thấy sự liên quan giữa việc sử dụng sớm Metformin với việc  làm giảm nguy cơ mắc các biến chứng về tim mạch, đột quỵ… Thuốc được sử dụng lâu dài nhưng không gây hạ đường huyết quá mức nếu dùng đơn độc và cũng không làm bệnh nhân tăng cân.

Cách sử dụng: sử dụng thuốc trước hoặc sau khi ăn, nên bắt đầu bằng liều thấp nhất là 500mg/ngày, tăng liều từ từ trong 5 đến 7 ngày để hạn chế các tác dụng phụ của thuốc.

Chống chỉ định: Metformin chống chỉ định cho bệnh nhân mẫn cảm với bất kỳ thành phần nào của thuốc hoặc các bệnh nhân suy thận nặng, suy tim nặng, bệnh nhân toan chuyển hóa cấp tính hoặc mãn tính. Ngoài ra tình trạng thiếu máu mạn tính, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính cũng là trường hợp không nên sử dụng Metformin.

1.3. Sulfonylurea

Sulfonylurea làm tăng tiết insulin ở các tế bào beta tụy. Các thuốc thuộc nhóm Sulfonylurea thường được chỉ định cho bệnh nhân đái tháo đường type 2, bệnh nhân đái tháo đường type 1 không được sử dụng các thuốc thuộc nhóm này. 

Nhóm Sulfonylurea là lựa chọn thứ 2 trong điều trị đái tháo đường type 2 sau Metformin. Hiện nay các thuốc nhóm này được sử dụng điều trị tiểu đường là các thuốc thế hệ 2 bao gồm Glyburide, Glimepiride, Gliclazide, Glipizide. 

Gliclazide là thuốc tiểu đường thuộc nhóm Sulfonylurea được dùng phổ biến nhất

Gliclazide là thuốc tiểu đường thuộc nhóm Sulfonylurea được dùng phổ biến nhất

Cách sử dụng: Dùng thuốc bằng đường uống, trước bữa ăn 30 phút.

Chống chỉ định: Thuốc chống chỉ định với bệnh nhân đái tháo đường type 1, bệnh nhân suy thận nặng, suy gan nặng, nhiễm toan ceton, hôn mê và tiền hôn mê do đái tháo đường… Phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú cũng không được sử dụng Sulfonylurea.

1.4. Glinides

Thuốc Glinides có tác dụng tăng tiết insulin như các thuốc nhóm Sulfonylureas để giảm đường huyết. Glinides được chỉ định cho bệnh nhân đái tháo đường type 2 không kiểm soát tốt đường máu qua chế độ ăn và luyện tập. Thuốc có thời gian bán hủy ngắn nên có thể sử dụng cho người già khi suy thận.  

Cách sử dụng: Dùng thuốc bằng đường uống trước bữa ăn 15 phút. 

Chống chỉ định: Thuốc chống chỉ định với người mẫn cảm với bất kỳ thành phần nào của thuốc. Bệnh nhân đái tháo đường hoặc nhiễm toan ceton, phụ nữ mang thai và cho con bú không được sử dụng Glinides. Không kết hợp Glinides với thuốc Sulfonylureas.

1.5. Liraglutide

Liraglutide là thuốc đồng vận GLP-1. Thông qua việc làm chậm quá trình phân hủy hormone GLP-1, thuốc kích thích tuyến tụy tiết insulin từ đó làm giảm đường máu sau ăn.

Nghiên cứu cho thấy, Liraglutide còn có tác dụng hạ huyết áp, ngăn chặn xơ vữa động mạch nên giúp phòng ngừa biến chứng tim mạch của bệnh tiểu đường. Ngoài ra, thuốc còn làm giảm cảm giác thèm ăn, từ đó góp phần giảm cân ở những người tiểu đường thừa cân, béo phì.

Cách sử dụng: Tiêm dưới da bằng bút tiêm Victoza

Chống chỉ định: Liraglutide chống chỉ định với những bệnh nhân có tiền sử ung thư biểu mô tuyến giáp thể tủy và bị hội chứng tăng sinh đa nội tiết type 2 (MEN2)

1.6. Dapagliflozin

Dapagliflozin (Forxiga) tốt cho người tiểu đường có biến chứng thận và tim mạch

Dapagliflozin (Forxiga) tốt cho người tiểu đường có biến chứng thận và tim mạch

Ngoài tác dụng hạ đường huyết, Dapagliflozin đã được chứng minh có tác dụng ngăn chặn tiến triển của bệnh thận mạn, giảm tỷ lệ nhập viện, tử vong do tim mạch ở những bệnh nhân tiểu đường kèm bệnh thận mạn hay suy tim. Thuốc cũng có thể dùng cho bệnh nhân loét bàn chân và có nguy cơ đoạn chi tương tự như insulin.

Cách sử dụng: Uống nguyên viên thuốc vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày, trước hoặc sau ăn.

Chống chỉ định: Quá mẫn với các thành phần của thuốc, người suy thận nặng (ClCr < 30ml/phút).

Ngoài các nhóm thuốc trên, người bệnh có thể được kê thêm một số loại thuốc để điều trị và phòng chống biến chứng tiểu đường như:

  • Thuốc điều trị và phòng ngừa các bệnh lý tim mạch: thuốc hạ mỡ máu statin, thuốc lợi tiểu, thuốc ức chế men chuyển…
  • Thuốc chống biến chứng tiểu đường liên quan đến mắt.
  • Thuốc chống biến chứng tiểu đường liên quan đến thần kinh.

2. Các cây thuốc chống biến chứng tiểu đường trong Đông Y

Các biến chứng tiểu đường xuất hiện do tình trạng oxy hóa mạch máu diễn ra nhanh hơn bình thường. Vì thế, cùng với các thuốc tây y duy trì đường huyết, nhiều nghiên cứu đã chứng minh việc sử dụng các thảo dược có tác dụng chống oxy hóa mang lại hiệu quả rõ rệt trong quá trình điều trị và phòng chống các biến chứng tiểu đường gây ra. Điển hình trong số đó phải kể đến 4 thảo dược Câu kỷ tử, Mạch Môn, Hoài Sơn, Nhàu.

Câu kỷ tử, Nhàu, Hoài sơn, Mạch môn là 4 thảo dược chống biến chứng tiểu đường

Câu kỷ tử, Nhàu, Hoài sơn, Mạch môn là 4 thảo dược chống biến chứng tiểu đường

2.1. Câu kỷ tử

Câu kỷ tử có vị đắng xen lẫn vị chua, ngọt ở hậu vị. Câu kỷ tử chứa nhiều đường phức có lợi cho quá trình điều chỉnh đường huyết. Trong câu kỷ tử cũng chứa nhiều chất chống oxy hóa mạnh, giúp bảo vệ mạch máu nuôi dưỡng các cơ quan. Từ đó, hạn chế các biến chứng tiểu đường ở mắt, thận, thần kinh. 

Đặc biệt, tác dụng bảo vệ mạch máu nhỏ tại mắt, từ đó cải thiện hiệu quả bệnh võng mạc đái tháo đường là một lợi ích nổi trội của Câu kỷ tử. Thảo dược này còn ức chế quá trình chuyển hóa sorbitol trong cơ thể, hạn chế nguy cơ đục thủy tinh thể cho người bệnh tiểu đường.

Xem thêm

Bệnh tê chân tay ở người tiểu đường có nguy hiểm không?

2.2. Mạch môn

Mạch môn có tác dụng kích thích tiết insulin ở tuyến tụy, có tác dụng hạ đường huyết. Ngoài ra, thảo dược này cũng được chứng minh là có hiệu quả trong việc giảm oxy hóa mạch máu, giảm mỡ máu. 

Trong rễ Mạch môn có chứa MDG-1 có tác dụng hạn chế sự tổn thương mạch máu và xơ hóa cầu thận. Nhiều hoạt chất sinh học tìm thấy trong Mạch môn có tác dụng giảm albumin niệu, giúp ngăn ngừa biến chứng thận, suy thận do tiểu đường.

2.3. Hoài sơn

Hoài sơn có tác dụng bảo vệ các tế bào thần kinh khỏi sự tấn công của đường huyết cao, đồng thời thúc đẩy các tế bào thần kinh phát triển. Nhờ đó, bổ sung thảo dược này sẽ hỗ trợ cải thiện các tổn thương của hệ thần kinh có liên quan đến tiểu đường, giảm các tình trạng tê bì chân tay, nóng rát lòng bàn chân bàn tay, khô ngứa và chai sạn da, rối loạn cương…

2.4. Nhàu

Nhàu đã được sử dụng trong nhiều thế kỷ bởi người dân các đảo Thái Bình Dương để điều trị bệnh tiểu đường. Các nghiên cứu đăng tải trên Thư viện y khoa Hoa Kỳ chứng minh khả năng giảm thiểu các biến chứng tiểu đường của Nhàu. Theo đó, Nhàu có tác dụng:

  • Chống oxy hóa và chống viêm, bảo vệ mạch máu và các dây thần kinh.
  • Hỗ trợ ổn định đường máu.
  • Tăng cường miễn dịch, giúp các vết thương nhanh lành hơn, giảm nguy cơ nhiễm trùng, hoại tử.

Biến chứng tiểu đường sẽ diễn ra như một quy luật tất yếu của bệnh. Tuy nhiên, chỉ cần kiên trì và tuân thủ điều trị nghiêm ngặt, tối ưu hóa dùng thuốc bằng cách kết hợp thuốc Tây y với các cây thuốc chống biến chứng từ Đông Y, người bệnh có thể phòng sớm và hạn chế tối đa nguy hiểm của các biến chứng tiểu đường.

BS. Vũ Thị Anh Đào

(Visited 1.704 times, 1 visits today)

(Visited 1.704 times, 1 visits today)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *