Cách điều trị bệnh cúm sao cho hiệu quả nhất?

Học hàm, học vị:
Tỉnh/TP:

Cúm, hay “bệnh cúm”, là một căn bệnh phổ biến vào mùa đông do vi rút gây ra. Hầu hết những người mắc bệnh sẽ tự phục hồi, ngay cả khi không cần điều trị. Nhưng quá trình hồi phục thường mất vài ngày hoặc vài tuần, và trong thời gian đó người bệnh có thể cảm thấy rất mệt mỏi.

Bị cúm bao lâu thì khỏi?

Cúm có thể khỏi sau vài ngày hoặc vài tuần. Vậy nên người bệnh không cần quá lo lắng khi gặp các triệu chứng mà cúm gây ra.

Cách trị bệnh cúm ở nhà

Ai có thể tự điều trị tại nhà khi bị cúm?

Hầu hết người bị cúm thường có thể điều trị tại nhà

Điều trị triệu chứng

Khi sốt cao trên 38.5 độ, người bệnh cần uống thuốc hạ sốt như paracetamol, ibuprofen

Khi sốt cao trên 38.5 độ, người bệnh cần uống thuốc hạ sốt như paracetamol, ibuprofen

Hạ sốt

  • Trong trường hợp sốt cao trên 38,5oC, bệnh nhân nên sử dụng các loại thuốc hạ sốt như Paracetamol và Ibuprofen. Mỗi loại thuốc nêu trên có thời gian giữa hai lần sử dụng cách nhau 4 giờ. Trong trường hợp thời gian giữa hai cơn sốt bé hơn 4 giờ, cần sử dụng xen kẽ 2 loại thuốc nêu trên. Đối với trẻ em, cần tính liều dựa trên cân nặng nhằm tránh ngộ độc.
  • Trong trường hợp sốt nhẹ chưa cần dùng thuốc hạ sốt, sốt cao thuốc chưa có tác dụng ngay lập tức đề chườm nóng cho trẻ:  Nới lỏng quần áo, dùng khăn tẩm nước ấm 33°C – 35°C lau mặt, cổ, 2 tay, 2 chân và đắp ở trán, nách, bẹn, thay khăn sau 3- 5 phút, chườm đến khi nhiệt độ ≤ 37,5°C thì dừng lại.

Đảm bảo cân bằng nước- điện giải

  • Uống nhiều chất lỏng. Chọn nước, nước trái cây và súp ấm để ngăn mất nước.
  • Bổ sung điện giải qua đường uống như oresol

Điều trị đặc hiệu (Cần được kê đơn)

Thuốc kháng vi-rút có thể làm giảm bớt và rút ngắn cơn cảm cúm. Đến gặp bác sĩ nếu thấy có dấu hiệu của bệnh cúm và có nguy cơ cao bị biến chứng. Điều đó bao gồm những người từ 65 tuổi trở lên hoặc những người dưới 2 tuổi, những người mắc một số bệnh mãn tính bao gồm các vấn đề về phổi, tim, thận, gan hoặc hệ thống miễn dịch kém. 

Các loại thuốc kháng vi-rút (oseltamivir , zanamivir , baloxavir và peramivir ) hữu ích trong việc điều trị những người bị cúm. Tuy nhiên, những loại thuốc này chỉ có tác dụng nếu được dùng trong vòng một hoặc hai ngày đầu tiên sau khi các triệu chứng ban đầu và chúng làm giảm mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng và rút ngắn thời gian sốt.

Điều trị bệnh cúm tại bệnh viện

Khi nào người mắc cúm cần nhập viện?

Trong các trường hợp sau,người bệnh nên đến cơ sở y tế: Trẻ nhỏ dưới 2 tuổi, người già trên 65 tuổi, bệnh nhân có bệnh mạn tính như phổi mạn tính, hen suyễn mãn tính, phổi tắc nghẽn mãn tính, tiểu đường, gan, thận, tim, người có suy giảm miễn dịch. Hoặc có những triệu chứng nghi ngờ có biến chứng do cúm: 

  • Đau tai hoặc chảy dịch từ tai 
  • Đau ở mặt hoặc trán kèm theo chất nhầy mũi đặc màu vàng hoặc xanh lá cây trong hơn một tuần
  • Nhiệt độ 38 độ C trở lên ở trẻ sơ sinh dưới 3 tháng tuổi
  • Nhiệt độ cao hơn 39 độ C ở trẻ lớn hơn hoặc người lớn
  • Khàn giọng, đau họng hoặc ho không khỏi
  • Thở khò khè
  • Khó thở
  • Nôn mửa
  • Mê sảng, lú lẫn
  • Các triệu chứng trở nên tồi tệ hơn hoặc không biến mất
Khò khè, khó thở, nôn mửa ...là những triệu chứng nghi ngờ có biến chứng do cúm

Khò khè, khó thở, nôn mửa …là những triệu chứng nghi ngờ có biến chứng do cúm

Điều trị biến chứng của cúm như thế nào?

Hỗ trợ hô hấp khi có suy hô hấp

Người bệnh được theo dõi độ bão hòa oxy trong máu (SpO2). Trong trường hợp người bệnh có SpO2 dưới 95%, bác sỹ có thể xem xét cho bệnh nhân thở Oxy.

Sử dụng kháng sinh khi có bội nhiễm

Khi nghi ngờ có bội nhiễm, tùy vào vị trí và cơ quan mà bệnh nhân sẽ được sử dụng kháng sinh khác nhau phù hợp với tình trạng bệnh.

Phát hiện và điều trị suy đa tạng

Khi bệnh nhân cúm có các dấu hiệu sau, cần nghi ngờ suy đa tạng:

  • Tuần hoàn: hạ huyết áp, nhiễm toan chuyển hóa, tiểu ít (thiểu niệu), nhịp nhanh, thân nhiệt tăng cao hơn 38ºC hoặc hạ thấp dưới 36ºC
  • Hô hấp: tăng tính thấm mao mạch, giảm chuyển hóa các chất vận mạch, giảm giãn nở phổi và oxy máu, thở nhanh
  • Tiêu hóa: tăng tính thấm niêm mạc ruột, teo niêm mạc, chảy máu tiêu hóa
  • Gan mật: rối loạn chức năng gan mật có biểu hiện tăng sau đó giảm tổng hợp, gồm muối mật, IgA, tăng chuyển hóa, tăng dị hóa ngoại biên… Người bệnh có dấu hiệu vàng da.
  • Suy thận: huyết động không ổn định, tăng creatinin máu, thiểu niệu…
  • Rối loạn thần kinh trung ương: thay đổi tri giác, nhầm lẫn, mê sảng, có thể hôn mê.

 Xử trí và điều trị

 Điều trị, hỗ trợ chức năng hô hấp bằng biện pháp

Cho bệnh nhân dùng oxy liệu pháp (thở oxy kính, mặt nạ đơn giản, mặt nạ có túi hít lại), thở hệ thống áp lực dương liên tục (CPAP) có kết nối oxy hỗ trợ, Thở máy.

Hỗ trợ chức năng tim mạch

  • Bồi phụ thể tích dịch
  • Dùng vận mạch.

Điều trị hỗ trợ rối loạn chức năng thận

  • Tránh dùng kháng sinh độc với thận.
  • Lọc máu liên tục.

Khi nào thì được xuất viện?

Bệnh nhân được xuất viện khi các biến chứng nặng của cúm được điều trị và nguy cơ suy đa tạng không còn.

Lưu ý gì khi điều trị cúm cho PNCT?

Phụ nữ mang thai ngoài việc điều trị và nghỉ ngơi, cần lưu ý:

  • Bị cúm khi mang thai trong 13 tuần đầu dẫn đến nguy cơ dị tật bẩm sinh cho thai nhi. Khi nhiễm cúm trong thời gian này, thai phụ cần thực hiện thăm khám và tầm soát dị tật trong suốt thai kỳ. Phụ nữ có ý định mang thai cần tiêm phòng cúm.
  • Việc sử dụng thuốc: túy vào thai kỳ mà các loại thuốc và liều lượng thuốc được sử dụng khác nhau, cần hỏi ý kiến bác sỹ trước khi sử dụng.

Chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt cho người bị cúm

Việc chăm sóc bản thân khi bị ốm không cần quá phức tạp. Trên thực tế, khi cơ thể đang chiến đấu với bệnh cúm, việc thực hiện những điều cơ bản là rất hợp lý. Đây là một vài gợi ý.

  • Nghỉ ngơi nhiều: Đừng cố gắng duy trì lịch trình đều đặn khi bị cúm. Lắng nghe cơ thể để nhận thấy rằng cơ thể cảm thấy kiệt sức. Bằng cách ngủ nhiều hơn bình thường, bạn có thể tiết kiệm năng lượng và cung cấp cho hệ thống miễn dịch những gì nó cần để thực hiện công việc của mình.
  • Uống nhiều nước: Mặc dù có thể không thèm ăn, nhưng điều đặc biệt quan trọng là phải uống đủ nước khi bị cúm. . 
  • Tận hưởng không khí trong lành
  • Bổ sung kẽm và vitamin C: Cả kẽm và vitamin C đều được chứng minh là có tác dụng tăng cường hệ thống miễn dịch. Ở những người bị cúm, điều này có thể giúp bạn cảm thấy tốt hơn, nhanh hơn.
Bổ sung vitamin C và Zn để tăng cường miễn dịch cho cơ thể

Bổ sung vitamin C và Zn để tăng cường miễn dịch cho cơ thể

  • Uống men vi sinh: Probiotics là vi khuẩn tự nhiên bổ sung hệ vi sinh vật và kích thích phản ứng miễn dịch 
  • Sử dụng dụng cụ rửa mũi: Dụng cụ rửa mũi là một chai bóp hoặc một thiết bị khác cho phép rửa sạch bên trong mũi bằng nước muối hoặc nước muối sinh lý. Điều này có thể hữu ích để rửa sạch chất nhầy và làm ẩm đường mũi.
  • Súc miệng bằng nước muối: Tương tự như cách thức hoạt động của máy rửa mũi đối với mũi  súc miệng bằng nước muối có thể giúp làm dịu cơn đau họng, giảm viêm, rửa sạch chất nhầy và cung cấp độ ẩm. 
  • Uống nước dùng trong hoặc ăn súp: Nước dùng được làm nóng là một phương thuốc cổ điển cho bệnh cúm. Nước dùng còn chứa các chất điện giải để giữ cho cơ thể ở trạng thái cân bằng. 
  • Xoa mình với tinh dầu: Một số loại tinh dầu, chẳng hạn như dầu cây trà, dầu chanh và dầu khuynh diệp, có thể giúp bạn cảm thấy dễ chịu hơn khi bị cảm cúm. 
  • Sử dụng máy tạo độ ẩm: Máy tạo độ ẩm sẽ bổ sung độ ẩm cho không khí khô trong nhà. 

BS. Tuấn Anh

Xem thêm: Cúm A là bệnh gì? Có nguy hiểm không?