Cách sử dụng thuốc rối loạn tiền đình hiệu quả

24/06/2021

Chóng mặt có thể khiến việc thực hiện các hoạt động hàng ngày, làm việc và đi lại trở nên khó khăn. Nhiều người bị chóng mặt khi quay đầu, điều này có thể gây khó khăn cho việc đi lại và dễ bị ngã. Hầu hết các trường hợp chóng mặt không phải do một căn bệnh nguy hiểm đến tính mạng. Thường chóng mặt là do rối loạn hệ thống tiền đình (hoặc cân bằng tai trong). Có nhiều loại thuốc có thể điều trị tốt chứng rối loạn tiền đình.

1. Khi nào cần sử dụng thuốc trong điều trị rối loạn tiền đình

Mục đích chính của việc điều trị rối loạn tiền đình là kiểm soát các triệu chứng, giảm thiểu tình trạng khuyết tật chức năng, nâng cao chất lượng cuộc sống của người bệnh. Hiện nay có nhiều phương pháp điều trị chứng rối loạn tiền đình. Theo căn nguyên, các dạng rối loạn tiền đình khác nhau có thể được điều trị bằng thuốc, vật lý trị liệu, bao gồm vận động định vị lại vị trí, các biện pháp tâm lý trị liệu hoặc trong một số trường hợp hiếm hoi là phẫu thuật. dùng thuốc để điều trị là ưu tiên hàng đầu không chỉ với bệnh rối loạn tiền đình mà còn là sự lựa chọn cho nhiều bệnh lý nội khoa khác. 

Rối loạn tiền đình đặc trưng bởi triệu chứng chóng mặt. Triệu chứng này không trực tiếp gây nguy hiểm cho người bệnh nhưng lại khiến người dễ ngã và đẩy người bệnh vào tình huống nguy hiểm. Ngay khi được chẩn đoán rối loạn tiền đình người bệnh cần bắt tay vào điều trị ngay.

Điều kiện tiên quyết để điều trị thành công bằng thuốc đối với chóng mặt và các triệu chứng khác của rối loạn tiền đình là “4 D”: chẩn đoán đúng, đúng thuốc, đúng liều lượng thích hợp và đủ thời gian.  

Khi nào cần dùng thuốc điều trị rối loạn tiền đình

Khi nào cần dùng thuốc điều trị rối loạn tiền đình

2. Thuốc tây y điều trị rối loạn tiền đình

Điều trị rối loạn tiền đình phân ra các nhóm điều trị

  • Điều trị triệu chứng bao gồm việc kiểm soát các triệu chứng cấp tính và các triệu chứng tự chủ (ví dụ như chóng mặt và nôn mửa). 
  • Điều trị cụ thể liên quan đến việc xác định nguyên nhân cơ bản của chóng mặt (ví dụ: nhiễm trùng tai). 
  • Điều trị dự phòng nhằm mục đích giảm sự tái phát của các tình trạng chóng mặt cụ thể, như trong bệnh Meniere, chóng mặt do dị ứng hoặc chứng rối loạn nhịp tim tiền đình.

Có 6 nhóm thuốc chính có thể được sử dụng để điều trị các triệu chứng tiền đình: thuốc ức chế tiền đình, thuốc chống nôn; thuốc chống viêm, chống Meniere’s, chống đau nửa đầu; thuốc chống trầm cảm và thuốc chống co giật.

2.1. Thuốc ức chế tiền đình

Thuốc ức chế tiền đình là thuốc làm giảm cường độ chóng mặt và rung giật nhãn cầu do mất cân bằng tiền đình. Nó cũng có thể giảm các triệu chứng của tình trạng say xe. Thuốc ức chế tiền đình thông thường bao gồm 3 nhóm thuốc chính: thuốc kháng cholinergic, thuốc kháng histamin và thuốc benzodiazepine

  • Thuốc kháng cholinergics là thuốc ức chế tiền đình, nó ức chế các nơron nhân tiền đình cũng như làm giảm vận tốc rung giật nhãn cầu tiền đình ở người. Thuốc kháng cholinergic đơn độc hiệu quả nhất để dự phòng và điều trị say tàu xe là scopolamine. Tất cả các thuốc kháng cholinergic thường được sử dụng trong điều trị chóng mặt hoặc say tàu xe đều có tác dụng phụ nổi bật, thường bao gồm khô miệng, giãn đồng tử và an thần.
  • Benzodiazepin: một số loại như Diazepam, clonazepam, lorazepam và alprazolam là những thuốc benzodiazepin thường được kê đơn với tác dụng làm giải lo âu và chống trầm cảm. Những loại thuốc này cũng hoạt động như thuốc ức chế tiền đình và với liều lượng nhỏ, có thể cực kỳ hữu ích trong việc kiểm soát chứng chóng mặt cấp tính. Chúng cũng hữu ích trong việc kiểm soát chứng say tàu xe và cũng có thể giảm thiểu lo lắng và hoảng sợ liên quan đến chóng mặt. Thói quen, suy giảm trí nhớ, tăng nguy cơ té ngã và bù tiền đình là những tác dụng phụ tiềm ẩn. Do đó, việc sử dụng chúng như thuốc ức chế tiền đình nên bị hạn chế về thời gian. Tuy nhiên, không nên dừng thuốc đột ngột vì có thể có hội chứng cai nghiện.
  • Thuốc kháng histamin bao gồm meclizine, dimenhydrinate, diphenhydramine và promethazine. Những loại thuốc này có thể ngăn ngừa  say tàu xe và giảm mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng say xe ngay cả khi có biểu hiện say xe trước khi uống thuốc. Khô miệng và mờ mắt là những tác dụng phụ thường gặp của chúng.

2.2. Thuốc chống nôn

Thuốc chống nôn là loại thuốc thường được sử dụng để kiểm soát nôn và buồn nôn. Sự lựa chọn cho bệnh nhân rối loạn tiền đình phụ thuộc vào đường dùng và các tác dụng phụ. 

  • Thuốc tiêm chủ yếu được sử dụng trong phòng cấp cứu hoặc các cơ sở điều trị nội trú. Dexamethasone và ondansetron là những thuốc chống nôn cho bệnh nhân nội trú mạnh và hiệu quả. Droperidol cũng được sử dụng rộng rãi. 
  • Thuốc uống chỉ được sử dụng cho những trường hợp buồn nôn nhẹ, điều trị ngoại trú. Một số thuốc chống nôn có tác dụng phụ như buồn ngủ, loạn trương lực cơ, hội chứng Parkinson…
  • Bên cạnh các thuốc chống nôn thì các loại thuốc giúp đẩy nhanh quá trình làm rỗng dạ dày, chẳng hạn như metoclopramide và Domperidone cũng có thể hữu ích trong việc kiểm soát nôn mửa.

2.3. Một số thuốc điều trị rối loạn tiền đình theo nguyên nhân gây bệnh

  • Viêm dây thần kinh tiền đình: methylprednisolone – một loại corticosteroid đã được chứng minh có tác dụng cải thiện đáng kể việc phục hồi chức năng tiền đình ngoại biên ở bệnh nhân viêm dây thần kinh tiền đình số 8. bên cạnh đó thuốc ức chế tiền đình và thuốc chống nôn cũng được phối hợp sử dụng trong điều trị.
  • Nhiễm trùng tai trong: Thuốc kháng sinh hoặc corticoid được chỉ định để chống viêm.
  • Đau nửa đầu tiền đình: Các thuốc chống trầm cảm như amitriptyline, fluoxetine hoặc venlafaxine, thuốc chẹn β như propranolol hoặc metoprolol, thuốc chẹn canxi như verapamil, thuốc chống co giật như valproate hoặc topiramate, và chất ức chế anhydrase carbonic như acetazolamide… cũng có thể được phối sử dụng.
  • Bệnh Meniere: thuốc lợi tiểu nhẹ, như hydrochlorothiazide-triamterene có thể làm giảm tần suất các cơn chóng mặt.

3. Đông y chữa rối loạn tiền đình

Một số vị thuốc thường dùng như Bạch quả, Hoàng kỳ, nhân sâm và cam thảo để tăng cường năng lượng sống và thúc đẩy tuần hoàn máu của cơ thể trong đó có vùng tai.

Thiên ma, câu đằng dùng để giải quyết các triệu chứng chóng mặt, đau đầu rất phù hợp với rối loạn tiền đình ở bệnh nhân đau nửa đầu. 

Cát căn và vitex để giảm ù tai và mờ mắt.

Đông y cũng có rất nhiều bài thuốc điều trị rối loạn tiền đình tùy theo thể bệnh và sức khỏe của người bệnh như Thiên ma câu đằng ẩm, Lục vị kỷ cúc (Kỷ cúc địa hoàng hoàn), Bán hạ bạch truật thiên ma thang…

  • Kỷ cúc địa hoàng hoàn điều trị các trường hợp người bệnh có biểu hiện: Chóng mặt, ù tai, có thể chóng mặt do thận dương hư suy, mất ngủ đặc biệt ra mồ hôi trộm ban đêm, bốc hỏa, cáu gắt, 
  • Thiên ma câu đằng ẩm điều trị các trường hợp người bệnh có biểu hiện: Nhức đầu, chóng mặt, hoa mắt, viêm tai giữa, nổi váng hoặc mờ mắt, mất ngủ do gan dương tăng, co cứng, co thắt, co giật hoặc các dạng hoạt động cơ không tự chủ (hội chứng parkinson)
  • Đương quy thược dược tán dùng trong trường hợp: thiếu máu, chóng mặt, đánh trống ngực, năng lượng thấp, tay chân lạnh.
  • Bán hạ bạch truật thiên ma thang thường dùng cho người bị chóng mặt, đau đầu, ngực sườn đầy tức kèm theo nhiều đờm…
Sử dụng các vị thuốc đông y chữa rối loạn tiền đình

Sử dụng các vị thuốc đông y chữa rối loạn tiền đình

Xem thêm

Rối loạn tiền đình nên ăn gì? Kiêng gì?

4. Những lưu ý trong quá trình điều trị rối loạn tiền đình

Cùng với vật lý trị liệu và thay đổi lối sống thì thuốc là một trong ba trụ cột trong phác đồ điều trị rối loạn tiền đình. Việc sử dụng thuốc trong từng trường hợp xuất phát từ việc đánh giá đúng các triệu chứng, mức độ nghiêm trọng của bệnh tiền đình và các tác dụng phụ. 

Cần tuân thủ tuyệt đối các hướng dẫn và y lệnh của bác sĩ.

Nếu tình trạng chóng mặt đang diễn ra, người bệnh cần nghỉ ngơi tại chỗ, tránh di chuyển để hạn chế ngã.

Cần ngủ đủ giấc và nên tập luyện thể dục thể thao để tăng tuần hoàn máu toàn cơ thể và giảm các triệu chứng của rối loạn tiền đình.

BS. Uông Mai

(Visited 19 times, 1 visits today)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *