Dấu hiệu cảnh báo bệnh đái tháo đường ở trẻ em

13/07/2018

Hiện nay, không chỉ người lớn mà trẻ em cũng có thể mắc đái tháo đường. Tình trạng bệnh đái tháo đường ở trẻ em đang diễn biến ngày càng phức tạp.

1. Bệnh đái tháo đường

Bệnh đái tháo đường (ĐTĐ) hiện đang là vấn đề lớn về sức khỏe của thế kỷ 21. Đây là bệnh lý rối loạn chuyển hóa đặc trưng bởi tình trạng tăng đường huyết, hậu quả của thiếu hụt tiết insulin hay bất thường trong hoạt động của  insulin  hoặc cả hai. Tăng đường huyết lâu dài sẽ gây ảnh hưởng đến nhiều tạng trong cơ thể: mắt, thận, thần kinh, tim và mạch máu.

2. Nguyên nhân gây bệnh đái tháo đường ở trẻ là gì?

2.1. Phân loại đái tháo đường

ĐTĐ được chia thành 4 loại: ĐTĐ týp 1, ĐTĐ type 2, ĐTĐ thai kỳ và ĐTĐ do các nguyên nhân khác (thuốc, các bệnh lý nội tiết…), thường gặp nhất là các type ĐTĐ 1 và 2. ĐTĐ týp 2 chiếm đa số thường gặp ở người trưởng thành do khiếm khuyết trong hoạt động của hormon insulin hay còn gọi là hiện tượng đề kháng insulin, thường xảy ra ở người thừa cân, béo phì.

2.2. Nguyên nhân gây bệnh đái tháo đường ở trẻ

Thừa cân, béo phì 

ĐTĐ týp 1 xảy ra do khiếm khuyết trong sự bài tiết insulin, chủ yếu gặp ở trẻ em. Tuy nhiên, với sự phát triển của khoa học, việc chẩn đoán bệnh ĐTĐ ngày càng đơn giản hơn. Người ta nhận thấy có những ĐTĐ type 1 xuất hiện ở tuổi trưởng thành và ngược lại ĐTĐ type 2 xuất hiện ở những bệnh nhân tuổi ngày càng trẻ hơn, đặc biệt là ở trẻ bị thừa cân, béo phì.

 Tỉ lệ đái tháo đường ở trẻ em đang ngày một tăng cao

Tỉ lệ đái tháo đường ở trẻ em đang ngày một tăng cao

Quá trình đô thị hóa làm ảnh hưởng đến lối sống của chúng ta. Đặc biệt, trẻ em ngày càng ít vận động và sử dụng nhiều hơn các loại thực phẩm đóng hộp, thức ăn nhanh, nước ngọt… Lối sống này khiến tỷ lệ béo phì ở trẻ ngày càng gia tăng, thúc đẩy hiện tượng đề kháng insulin và đây chính là cơ chế bệnh sinh chính của ĐTĐ týp 2 ở trẻ em.

Ở Mỹ, người ta ước tính tỷ lệ trẻ em béo phì vào khoảng 17% (tăng gấp 3 lần so với trước đây) và đồng thời có sự gia tăng tỷ lệ trẻ bị ĐTĐ týp 2. Các số liệu 10 năm trước cho thấy trong số bệnh nhân ĐTĐ týp 2 mới được phát hiện chỉ có khoảng 3% là trẻ em và thanh thiếu niên thì trong những năm gần đây, tỷ lệ này có thể lên đến 45%.

Các nguyên nhân khác 

Bên cạnh tình trạng thừa cân béo phì, một số yếu tố nguy cơ khác cũng làm gia tăng tỷ lệ ĐTĐ týp 2 ở trẻ em là: tiền sử có người thân trong gia đình bị ĐTĐ (càng nhiều người thân trực hệ bị ĐTĐ thì khả năng bị ĐTĐ càng cao), chủng tộc (người Châu Á là một trong những chủng tộc có nguy cơ cao bị ĐTĐ), tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, sử dụng thuốc corticoid kéo dài, thuốc lợi tiểu…

3. Triệu chứng của bệnh đái tháo đường ở trẻ

ĐTĐ là một bệnh lý mạn tính, diễn tiến nặng dần theo thời gian và tùy theo mức độ đường tăng trong máu. Ở giai đoạn đầu, trẻ có thể hoàn toàn không có triệu chứng và chỉ tình cờ được phát hiện khi xét nghiệm máu tầm soát.

Vết thương lâu lành là một trong những triệu chứng của bệnh đái tháo đường

Vết thương lâu lành là một trong những triệu chứng của bệnh đái tháo đường

Theo thời gian khi mức đường trong máu tăng dần, trẻ có thể có các dấu hiệu điển hình như: khát nước nhiều, uống nhiều, tiểu nhiều và sụt cân nhanh (còn gọi là hội chứng 4 nhiều). Ngoài ra, trẻ có thể còn bị các triệu chứng khác như: mệt mỏi, khó tập trung, nhìn mờ, vết thương lâu lành…

xem thêm: Những biến chứng nguy hiểm của bệnh đái tháo đường

4. Phòng ngừa đái tháo đường ở trẻ em

Tóm lại, ĐTĐ là một bệnh lý mạn tính với nhiều biến chứng và nguy hiểm hơn nữa là bệnh đang có xu hướng gia tăng ở trẻ em và thanh thiếu niên, đặc biệt là ở trẻ thừa cân béo phì và tiền sử gia đình có người bị ĐTĐ. Tuy nhiên, chúng ta có thể phòng ngừa và làm chậm diễn tiến của bệnh ĐTĐ ở trẻ em bằng cách: hướng dẫn cho trẻ một chế độ dinh dưỡng hợp lý (đủ cho nhu cầu phát triển và không quá thừa chất béo, ngọt…) và khuyến khích trẻ có một chế độ tập luyện thể lực phù hợp như chơi các môn thể thao, hạn chế ngồi một chỗ… Đó cũng chính là những phương pháp hiệu quả, an toàn và ít tốn kém nhất để phòng ngừa bệnh ĐTĐ hiện nay.

ThS BS Diệp Thị Thanh Bình – BSCKI Trần Minh Triết

 Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM

Trích Tạp chí “Sống khỏe” số 05 – Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh

(Visited 8 times, 1 visits today)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *