Điều trị bệnh đái tháo đường

Đái tháo đường thường được gọi là bệnh tiểu đường, là một bệnh chuyển hóa dẫn đến tình trạng lượng đường trong máu tăng cao. Điều trị đái tháo đường là một quá trình đòi hỏi liên tục suốt đời và kết hợp nhiều biện pháp khác nhau nhằm kiểm soát đường huyết và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm.

Mục tiêu và nguyên tắc điều trị đái tháo đường

Mục tiêu hàng đầu của điều trị đái tháo đường là kiểm soát đường huyết gần nhất so với giá trị bình thường (dưới 5.6 mmol/l lúc đói và 7.8 mmol/l sau bữa ăn), kiểm soát HbA1c, lipid máu và huyết áp nhằm ngăn ngừa biến chứng .

Các nguyên tắc cụ thể

  • Cụ thể hóa mục tiêu điều trị (giá trị đường huyết cần đạt được) cho từng bệnh nhân dựa trên tình trạng sức khỏe, thói quen sinh hoạt, điều kiện kinh tế, xã hội, yếu tố tâm lý, tiên lượng sống của bệnh nhân.
  • Phát hiện và dự phòng sớm, tích cực các yếu tố nguy cơ, giảm các tai biến và biến cố.
  • Nguyên tắc sử dụng thuốc: bệnh nhân cần thay đổi lối sống là ưu tiên hàng đầu, hạn chế tối đa lượng thuốc dùng, định kỳ kiểm tra đường huyết nhằm đánh giá hiệu quả điều trị của thuốc.
  • Các cần kết hợp và tuân thủ nhiều biện pháp điều trị khác nhau như thay đổi chế độ ăn, tập luyện, và các biện pháp hỗ trợ điều trị khác.

Điều trị đái tháo đường không dùng thuốc

Khi bệnh nhân vừa được chẩn đoán là đái tháo đường, bệnh nhân sẽ được chỉ định các biện pháp sau để kiểm soát đường huyết của mình

Người đái tháo đường nên ăn uống như thế nào?

Ăn uống lành mạnh: Thực tế không có chế độ ăn uống nào đặc biệt cho bệnh tiểu đường.Thay vào đó, bệnh nhân sẽ cần ăn nhiều:

  • Trái cây.
  • Rau.
  • Các loại ngũ cốc nguyên hạt như yến mạch.
  • Những thực phẩm có nhiều chất dinh dưỡng và ít chất béo và calo.
  • Ăn ít chất béo động vật và đồ ngọt.

Xem thêm: Chế độ dinh dưỡng cho người đái tháo đường

Chế độ luyện tập cho người đái tháo đường

Bệnh nhân đái tháo đường cần tập luyện thể dục thường xuyên nhằm kiểm soát đường huyết, kiểm soát mỡ máu và nâng cao sức khỏe tim mạch cũng như sức khỏe tổng thể.

Một số hoạt động phù hợp là: bơi lội, đi bộ hoặc đi xe đạp. Bệnh nhân nên tạo thành thói quen hàng ngày, mục tiêu ít nhất 30 phút tập thể dục mỗi ngày trong tuần. Nếu không hoạt động trong một thời gian, bệnh nhân cần bắt đầu từ từ với cường độ và thời gian tăng dần.

Bệnh nhân cần kiểm tra lượng đường trong máu trước khi hoạt động và có thể cần ăn một bữa ăn nhẹ trước khi tập thể dục để giúp ngăn ngừa hạ đường huyết.

Bài tập bơi lội cho người già

Bài tập bơi lội cho người già

Điều trị đái tháo đường bằng thuốc tiêm

Thuốc tiêm được sử dụng khi nào?

Insulin được dùng cho các bệnh nhân bị đái tháo đường tuýp 1 hoặc tuýp 2 không đáp ứng các thuốc điều trị đường uống. Có bốn loại insulin được sử dụng phổ biến nhất:

  •   Insulin tác dụng nhanh bắt đầu phát huy tác dụng trong vòng 15 phút và tác dụng của nó kéo dài từ 3 đến 4 giờ.
  •   Insulin tác dụng ngắn bắt đầu phát huy tác dụng trong vòng 30 phút và kéo dài từ 6 đến 8 giờ.
  •   Insulin tác dụng trung gian bắt đầu hoạt động trong vòng 1 đến 2 giờ và kéo dài 12 đến 18 giờ.
  •   Insulin tác dụng kéo dài bắt đầu hoạt động vài giờ sau khi tiêm và kéo dài 24 giờ hoặc lâu hơn.

Tùy vào tình trạng bệnh và khả năng thực hiện điều trị bệnh nhân (khả năng chi trả, khả năng thực hiện tiêm) mà bác sỹ có thể kết hợp các loại insulin khác nhau để đạt được hiệu quả tối đa trong việc kiểm soát đường huyết.

Liều lượng, cách dùng

Tuân thủ theo đúng hướng dẫn và chỉ định của bác sĩ

Tác dụng không mong muốn khi dùng thuốc tiêm

Hạ đường huyết có thể là tình trạng thường thấy khi sử dụng quá liều insulin, luyện tập quá mức hoặc chế độ ăn uống không phù hợp trong quá trình điều trị. Ngoài ra, các tác dụng phụ khác có thể bắt gặp như mệt mỏi, co giật , động kinh, mất nhận thức….

Điều trị đái tháo đường bằng thuốc uống

Phương pháp này dành có thể sử dụng đơn độc hoặc kết hợp các loại thuốc sau:

Các thuốc hạ đường huyết nhóm Sulfonylurea

Gồm các hoạt chất: Acetohexamide, Chlorpropamide, Glimepiride, Gliclazide, Glipizide, Glyburide, Tolazamide, Tolbutamide

Chỉ định

  • Bệnh nhân đái tháo đường tuýp 2 khi các biện pháp thay đổi lối sống, chế độ ăn và luyện tập không hiệu quả
  • Chỉ định thay thế ở bệnh nhân mắc đái tháo đường và thừa cân, béo phì và đề kháng insulin
  • Khi sử dụng hợp chất Metformin không mang lại hiệu quả mong đợi, tình trạng dung nạp kém hoặc có chỉ định với metformin.

Cơ chế tác dụng

Kích thích tụy tạng tiết thêm insulin, giúp cơ thể sử dụng insulin hiệu quả hơn, ngăn cản gan đưa glucose dự trữ vào máu.

Ưu điểm: có thể được sử dụng lâu năm, làm giảm thiểu các nguy cơ biến chứng trên mạch máu nhỏ, giảm nguy biến chứng cơ tim mạch và tử vong cho bệnh nhân.

Liều lượng, cách dùng

Tuân thủ theo đúng hướng dẫn và chỉ định của bác sĩ

Tác dụng phụ

Nhóm Sulfonylurea có thể gây hạ glucose huyết và tăng cân.

Thuốc điều trị bệnh tiểu đường

Thuốc điều trị bệnh tiểu đường

Các thuốc hạ đường huyết nhóm Biguanid

Gồm hoạt chất nổi bật: Metformin

Cơ chế tác dụng

Biguanides ức chế gan đưa đường dự trữ vào máu và giúp cơ thể sử dụng tốt insulin.

Liều lượng, cách dùng

Liều lượng: Tuân thủ theo đúng hướng dẫn và chỉ định của bác sĩ

Cách dùng: uống trong bữa ăn.

Ưu điểm: thuốc có thể sử dụng thời gian dài, không gây hạ glucose huyết, không làm tăng cân hoặc có thể giảm cân, giảm LDL-cholesterol, giảm triglycerides, giảm nguy cơ tim mạch và tử vong.

Tác dụng phụ

Gây rối loạn tiêu hóa như đau bụng, tiêu chảy, nhiễm acid lactic.

Chống chỉ định ở bệnh nhân suy thận (chống chỉ định tuyệt đối với bệnh nhân có eGFR< 30 ml/phút),

Các thuốc hạ đường huyết nhóm Ức chế Alphaglucosidase

Gồm các hoạt chất như Acarbose, Glyset

Cơ chế tác dụng

Ức chế sự phân hóa carbohydrate thành đường glucose ở trong ruột, làm chậm sự hấp thu glucose vào máu, giúp giải quyết tình trạng tăng đường huyết sau bữa ăn.

Liều lượng, cách dùng

Liều lượng:Tuân thủ theo đúng hướng dẫn và chỉ định của bác sĩ

Cách dùng: Dùng theo bữa ăn

Ưu điểm: dùng thuốc đơn độc không gây hạ glucose huyết, thuốc cho tác dụng tại chỗ là giảm glucose huyết sau ăn. Giảm HbA1c 0.5 – 0.8%

Tác dụng phụ

Gây rối loạn tiêu hóa, sình bụng, đầy hơi, tiêu phân lỏng. Giảm thiểu tác dụng phụ bằng cách bắt đầu với liều thấp.

Các thuốc hạ đường huyết nhóm DPP-4

Gồm các hoạt chất: Sitagliptin, Vildagliptin, Saxagliptin, Linagliptin

Cơ chế tác dụng

Ức chế hoạt động men DPP-4, làm tăng GLP-1, làm giảm đường huyết do kích thích tiết insulin và ức chế tiết glucagon. Thuốc được sử dụng 1 lần/ngày, không phụ thuộc bữa ăn.

Ưu điểm: thuốc dùng đơn độc không gây hạ glucose huyết, dung nạp tốt, giảm HbA1c 0.5 – 1%.

Liều lượng, cách dùng

Tuân thủ theo đúng hướng dẫn và chỉ định của bác sĩ

Tác dụng phụ

Có thể gây dị ứng, ngứa, nổi mề đay, phù, viêm.

Dị ứng da, ngứa..

Dị ứng da, ngứa..

Các thuốc hạ đường huyết nhóm GLP-1

Gồm các hoạt chất: Liraglutide, Exenatide, Semaglutide

Cơ chế tác dụng

Thuốc làm tăng tiết insulin khi lượng glucose máu tăng, đồng thời ức chế tiết glucagon, làm chậm nhu động dạ dày và làm giảm cảm giác thèm ăn.

Liều lượng, cách dùng

Liều lượng: Tuân thủ theo đúng hướng dẫn và chỉ định của bác sĩ

Cách dùng: Tiêm dưới da 2 lần/ngày, trước bữa ăn 60 phút.

Ưu điểm: Giúp làm giảm glucose huyết sau ăn, giảm cân, khi dùng thuốc đơn. độc ít gây hạ glucose huyết, giảm tỷ lệ tử vong liên quan đến bệnh tim mạch ở bệnh nhân đái tháo đường tuýp có nguy cơ tim mạch cao, giảm HbA1c 0.6-1.5%

Tác dụng phụ

Gây buồn nôn, nôn, viêm tụy cấp. Không dùng khi có tiền sử gia đình mắc bệnh ung thư giáp dạng tủy, bệnh đa u tuyến nội tiết loại 2.

Các thuốc hạ đường huyết nhóm SGLT2

Gồm các hoạt chất: Dapagliflozin, Canagliflozin.

Cơ chế tác dụng

Ức chế tác dụng của kênh đồng vận chuyển Natri-glucose SGLT2 tại ống lượn gần, tăng thải glucose qua đường niệu, khi dùng đơn độc ít gây hạ glucose huyết, giảm cân nặng, giảm huyết áp, giảm tỷ lệ tử vong liên quan đến bệnh tim mạch ở bệnh nhân đái tháo đường tuýp có nguy cơ tim mạch cao, giảm HbA1c 0.5-1%.

Liều lượng, cách dùng

Tuân thủ theo đúng hướng dẫn và chỉ định của bác sĩ

Tác dụng phụ

Gây tác dụng phụ nhiễm nấm đường niệu dục, nhiễm trùng tiết  niệu, nhiễm ceton acid, mất xương (với canagliflozin).

Thực phẩm chức năng nào hỗ trợ điều trị bệnh đái tháo đường?

Sử dụng thực phẩm chức năng hỗ trợ điều trị đái tháo đường là cách tiếp cận mới mẻ và rất hiệu quả trong việc kiểm soát đường huyết và ngăn ngừa biến chứng, tùy vào chủng loại mà các thực phẩm chức năng có thể:

  • Cung cấp chọn lọc các chất dinh dưỡng như vitamin, vi chất mà không kèm theo đường, lipid…có hại cho sức khỏe. Điều này đảm bảo người bệnh nhận được những chất dinh dưỡng cần thiết đặc biệt khi bệnh nhân thực hiện chế độ ăn kiêng nghiêm ngặt.
  • Hỗ trợ kiểm soát mỡ máu, chuyển hóa lipoprotein, ngăn ngừa các biến chứng liên quan đến tim mạch và huyết áp.
  • Giảm huyết áp,  giảm thiểu các nguy cơ biến chứng về tim mạch và thận.
  • Ngăn ngừa quá trình sản sinh các chất oxy hóa, cải thiện chức năng tế bào, tăng cường tiết insulin.
  • Thúc đẩy cơ thể tạo ra các chất chống oxy hóa và chống viêm và điều chỉnh các phản ứng miễn dịch.

Xem thêm: Thìa canh và các thực phẩm chức năng hỗ trợ điều trị đái tháo đường

Bệnh đái tháo đường có chữa khỏi hẳn được không?

Bệnh đái tháo đường không thể chữa khỏi dứt điểm. Bệnh nhân cần phải kết hợp các thay đổi lối sống và sử dụng các loại thuốc để kiểm soát đường huyết và ngăn ngừa biến chứng.

Bệnh nhân đái tháo đường tuýp 1 phải sử dụng insulin suốt đời. Đối với bệnh nhân đái tháo đường tuýp 2, tùy theo mức độ kháng insulin của cơ thể và khả năng tiết insulin của cơ thể bệnh nhân mà áp dụng các phương pháp điều trị khác nhau theo mức độ từ nhẹ đến nặng như: thay đổi lối sống, sử dụng thuốc đường uống và tiêm insulin.

Thuốc và dược liệu có tác dụng trong điều trị tiểu đường

Tìm kiếm bác sĩ tư vấn trực tiếp

Để lại bình luận hoặc câu hỏi của bạn

Theo dõi
Thông báo của
guest

0 Comments
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận