Đông y điều trị viêm tai giữa

13/02/2019

Y học cổ truyền gọi viêm tai giữa với bệnh danh là Nhĩ nùng, do phong nhiệt và nhiệt độc gây ra. Bệnh lúc đầu là cấp tính, nếu không chữa trị đúng cách và triệt để dễ chuyển thành mãn tính và dễ tái phát, ảnh hưởng đến thính lực.

Viêm tai giữa là tình trạng viêm cấp hoặc mãn tính của tai giữa. Bệnh thuộc nhóm các bệnh lý viêm đường hô hấp trên, thường gặp ở trẻ em.

1. Chữa viêm tai giữa bằng thuốc Y học cổ truyền

Tùy thuộc vào từng thể bệnh

1.1. Thể cấp tính

Nguyên nhân: Do phong nhiệt, nhiệt độc gây ra.

Triệu chứng: Sốt, sợ lạnh, đau đầu, ù tai, đau trong tai, có thể chảy mủ tai vàng đặc, mùi hôi thối, có khi lẫn máu, mạch huyền sác, rêu lưỡi vàng.

Pháp điều trị: Sơ phong thanh nhiệt hoặc trừ thấp nhiệt ở kinh can đởm

Bài thuốc: Có thể sử dụng một trong các bài thuốc cổ phương sau:

Sài hồ thanh can thang gia giảm:

Sài hồ 12g Bạc hà 06g
Long đởm thảo 12g Kim ngân hoa 20g
Hoàng cầm 12g Ngưu bàng tử 12g
Chi tử 12g

Gia thêm Sinh địa 16g, Đan bì 12g nếu chảy máu, chảy mủ tai

Hoặc bài Long đởm tả can thang gia giảm:

Long đởm thảo 12g Mộc thông 12g
Hoàng cầm 12g Sa tiền tử 12g
Chi tử 08g Trạch tả 12g
Đương quy 08g Sinh địa 12g
Cam thảo 04g

Thêm Kim ngân hoa 16g, Liên kiều 12g nếu có sốt cao, tai chảy mủ đặc, có máu, mặt đỏ, chất lưỡi đỏ.

Thêm Đại hoàng 06g nếu có táo bón

Bỏ Sinh địa, thêm Ý dĩ 16g, Thuyền thoái 06g, Thạch xương bồ 06g, Thương truật 06g nếu sốt ít, trong tai thấy đau nhức nhiều, chảy ít mủ

1.2. Thể mạn tính

Là tình trạng bệnh kéo dài không khỏi hẳn, có khi xuất hiện đợt cấp

Nguyên nhân:

  • Nếu đang trong đợt cấp thì nguyên nhân do thấp nhiệt ở can kinh
  • Nếu bệnh kéo dài không có sốt hay đau tai là do hư hỏa ở thận
  • Nếu bệnh kéo dài kèm theo triệu chứng về tiêu hóa như ăn kém, gầy, ỉa chảy là do tỳ hư thấp nhiệt

Thể bệnh: Bao gồm 3 thể chính theo nguyên nhân gây bệnh

  • Can kinh thấp nhiệt

Là đợt cấp của thể viêm tai giữa mạn tính

Triệu chứng: Bệnh nhân thường xuyên chảy mủ tai, mủ loãng, đợt này tai đau nhức, chảy mủ tăng lên, vàng đặc, hôi dính.

Pháp điều trị: Thanh can lợi thấp

Bài thuốc: Tương tự như điều trị viêm tai giữa cấp tính

  • Thể thận hư hay âm hư hư hỏa thượng viêm

Thường gặp ở người lớn tuổi, bệnh lâu ngày ảnh hưởng tới chức năng nghe

Triệu chứng: Mủ ra thường xuyên, mủ loãng, tai ù, nghe kém, hoa mắt chóng mặt, ngủ ít, lưng gối mỏi đau, lưỡi khô, ít rêu, mạch tế sác

Pháp điều trị: Dưỡng âm thanh nhiệt, bổ thận thông khiếu

Bài thuốc: có thể sử dụng Tri bá địa hoàng hoàn gia giảm

Thục địa 12g Trạch tả 08g
Sơn thù 08g Đan bì 08g
hoài sơn 16g Phục linh 08g
Tri mẫu 08g Hoàng bá 08g
  • Thể tỳ hư thấp nhiệt

Là thể bệnh thường gặp ở trẻ em viêm tai giữa mạn tính với tình trạng nổi bật là tỳ mất kiện vận.

Triệu chứng: Chảy mủ loãng kéo dài, sắc mặt vàng bủng, ăn kém chậm tiêu, đại tiện loãng, mệt mỏi, mạch hoãn nhược.

Pháp điều trị: Kiện tỳ hóa thấp

Bài thuốc: Thường dùng Thanh tỳ thang gia giảm

Hoàng liên 08g Bạch thược 08g
Bạch biển đậu 08g Bạch linh 08g
Thuyền thoái 04g Trạch tả 12g
Hoài sơn 12g Cốc ma 08g

Ngoài ra có thể sử dụng các bài thuốc Sâm linh bạch truật tán, Bổ trung ích khí thang gia giảm cho phù hợp với từng người bệnh

Ngoài các thuốc uống trong như vừa nêu, cần kết hợp điều trị bằng các thuốc dùng ngoài tại vị trí tai bị bệnh. Các bài thuốc có thể áp dụng như:

Bài 1: Băng phiến 0,6g, Bằng sa 1,2g, Hoàng liên 16g

Tất cả tán bột mịn, rắc vào vị trí tai viêm ngày 1 lần sau khi rửa sạch tai bằng nước muối.

Bài 2: Xác rắn đốt 04g, Phèn phi 16g, Băng phiến 0,6g

Cách dùng tương tự như bài 1: Tất cả tán bột mịn, rắc vào vị trí tai viêm ngày 1 lần sau khi rửa sạch tai bằng nước muối.

2. Châm cứu điều trị viêm tai giữa

Điều trị viêm tai giữa phổ biến nhất là dùng thuốc theo các phương pháp trên. Ngoài ra có thể kết hợp điều trị bằng châm cứu các huyệt: Ế phong, Thính hội, Thính cung,

  • Nếu nhiệt nhiều thêm Hợp cốc, Phong trì
  • Nếu thận hư thêm Thận du
  • Nếu tỳ hư thêm Túc tam lý

Có thể kết hợp Nhĩ châm các điểm Tai, Tai trong, Nội tiết

3. Điều trị Viêm tai giữa bằng thuốc nam

Trên đây là phương pháp điều trị Viêm tai giữa theo cơ sở lý luận và thực tiễn của y học cổ truyền đã được đúc rút và tổng kết và xuất hiện trong các y văn.

Tuy nhiên, trong dân gian cũng tồn tại nhiều cách chữa bệnh lý trên sử dụng các nguyên liệu tự nhiên, sẵn có trong vườn nhà, dễ tìm lại tiết kiệm. Do đó có rất nhiều người đã áp dụng nhưng do vẫn chưa có bằng chứng khoa học nào chứng minh hiệu quả của các phương pháp này. Do đó trước khi áp dụng nên tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.

Dưới đây là các nguyên liệu sử dụng để điều trị viêm tai giữa

3.1. Tỏi

Củ tỏi (Nguồn: Internet)

Là một loại gia vị phổ biến chứa các thành phần có tác dụng kháng sinh, kháng nấm, chống viêm, tăng cường sức đề kháng.

Cách sử dụng: Ép lấy nước 1 tép tỏi, pha cùng 5ml nước muối sinh lý, nhỏ tai 1 – 2 giọt/lần, 2 lần/ngày.

3.2. Lá mơ lông

Lá mơ lông (Nguồn: Internet)

Là một nguyên liệu phổ biến, dễ kiếm và có tác dụng sát khuẩn

Cách sử dụng: Dùng 1 lá mơ lông rửa sạch, hơ trên lửa cho mềm, cuốn thành dạng điếu, đút vào tai trong 10 phút. Ngày làm 1 – 2 lần. Hoặc sau khi hơ lửa thì vò nát lá và cho vào gạc sạch, nhét vào tai để qua đêm.

3.3. Lá hẹ

Lá hẹ (Nguốn: Internet)

Là một loại rau gia vị khá phổ biến có hoạt tính kháng sinh, chống tụ cầu và nhiều loại vi khuẩn gây bệnh.

Cách sử dụng: Lá hẹ 50g đem rửa sạch, ngâm nước muối loãng, để ráo, xay (hoặc giã nhuyễn), lọc lấy nước nhỏ tai ngày 2 – 3 lần, mỗi lần 2 – 3 giọt.

3.4. Rau diếp cá

Rau diếp cá

Lá diếp cá (Ngư tinh thảo) (Nguồn: Internet)

Trong YHCT diếp cá có tên Ngư tinh thảo, vị ngọt đắng, tính mát có tác dụng thanh nhiệt giải độc, tiêu viêm và sát khuẩn tốt

Cách sử dụng: Tương tự như lá hẹ. Lá diếp cá 50g đem rửa sạch, ngâm nước muối loãng, để ráo, xay (hoặc giã nhuyễn), lọc lấy nước nhỏ tai ngày 2 – 3 lần, mỗi lần 2 – 3 giọt.

BS. Hương Giang

 

(Visited 161 times, 3 visits today)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *