Gan nhiễm mỡ có nguy hiểm không?

11/09/2018

Gan nhiễm mỡ là một căn bệnh ngày càng phổ biến ở nước ta. Theo ước tính, hiện nay số người mắc bệnh gan nhiễm mỡ tại Việt Nam khoảng 20-30% dân số. Điều đáng lo ngại là bệnh không chỉ gặp người trưởng thành, mà còn gặp cả ở trẻ em. Vậy gan nhiễm mỡ có nguy hiểm không?

1. Gan nhiễm mỡ là gì?

Gan nhiễm mỡ hay gan thoái hoá mỡ là tình trạng tích tụ mỡ trong các tế bào gan. Mỡ trong gan chủ yếu là dạng triglycerid. Ở người bình thường, lượng mỡ trong gan chiếm khoảng 4-5%. Với người bị gan nhiễm mỡ, lượng mỡ trong gan chiếm trên 5% khối lượng gan. Soi trên kính hiển vi, có thể thấy hình ảnh giọt mỡ choán chỗ trong bào tương tế bào gan.

Hình ảnh gan nhiễm mỡ trên kính hiển vi

Hình ảnh gan nhiễm mỡ trên kính hiển vi (Ảnh Internet)

2. Nguyên nhân bệnh gan nhiễm mỡ

Có hai nhóm nguyên nhân chính gây nên bệnh gan nhiễm mỡ là:

  • Tăng tổng hợp Triglycerid trong tế bào gan vượt quá khả năng vận chuyển Trigycerid ra ngoài.
  • Giảm vận chuyển Triglycerid ra khỏi gan.

Trong đó, nhóm nguyên nhân tăng tổng hợp Tryglycerid là chủ yếu gây nên tình trạng gan nhiễm mỡ. Những nguyên nhân trong nhóm này bao gồm:

  • Nghiện rượu.
  • Chế độ ăn quá nhiều calo.
  • Chế độ ăn quá nhiều lipid.
  • Tăng sử dụng mỡ dự trữ do đói hoặc do đái tháo đường.
Người lớn và trẻ em béo phì có nguy cơ cao mắc bệnh gan nhiễm mỡ

Những người béo phì và uống nhiều rượu bia có nguy cơ cao bị gan nhiễm mỡ (Ảnh Internet)

Có đến 90% người nghiện rượu mắc gan nhiễm mỡ, và khoảng 75-80% người béo phì thừa cân mắc bệnh này. Thực tế cho thấy, gan nhiễm mỡ xuất hiện cả ở trẻ em thừa cân, béo phì, không chỉ giới hạn ở người trưởng thành.

3. Vậy bệnh gan nhiễm mỡ có nguy hiểm không?

Gan nhiễm mỡ có nguy hiểm không

Gan nhiễm mỡ có nguy hiểm không? (Ảnh: Internet)

Do mỡ không phải một chất độc nên trong giai đoạn đầu, khi lượng mỡ trong gan ít, người bệnh thường không có triệu chứng. Hoặc triệu chứng thoáng qua như tức nhẹ vùng gan, khó tiêu, mệt mỏi. Đa số bệnh nhân được phát hiện trong giai đoạn này do tình cờ khám bệnh. Vì vậy có thể gây nên lầm tưởng rằng căn bệnh này không nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu chủ quan không điều trị gan nhiễm mỡ, sẽ dẫn đến những biến chứng gan nhiễm mỡ vô cùng nguy hiểm. Những biến chứng gan nhiễm mỡ bao gồm:

Các biến chứng của gan nhiễm mỡ

Các biến chứng của gan nhiễm mỡ (Ảnh Internet)

3.1. Suy giảm chức năng gan – Biến chứng gan nhiễm mỡ thường gặp

Biến chứng sớm nhất của gan nhiễm mỡ là suy giảm chức năng gan, viêm gan mỡ. Đa số các bệnh nhân mắc gan nhiễm mỡ đều mắc phải biến chứng này. Các triệu chứng của suy giảm chức năng gan bao gồm:

– Người bệnh khó tiêu, đầy bụng, chán ăn, nhất là “sợ” ăn những thức ăn chứa nhiều dầu mỡ.

– Người bệnh vàng da, vàng mắt rất đặc trưng, do Billirubin không được đào thải.

– Gan giảm khả năng chuyển hoá và tổng hợp các chất thiết yếu là Glucose, Lipid, Protein, các Vitamin cần thiết cho mọi hoạt động của cơ thể. Cơ thể sẽ thiếu năng lượng, mệt mỏi.

Suy giảm chức năng gan

Suy giảm chức năng gan (Ảnh: Internet)

– Chức năng gan suy giảm khiến vi khuẩn xâm nhập cơ thể dễ dàng hơn. Đồng thời hệ miễn dịch suy yếu nên người bệnh dễ mắc các bệnh nhiễm trùng.

– Khả năng thải độc của gan kém, các loại độc tố sinh ra trong quá trình trao đổi chất và các loại độc tố hấp thụ từ đường tiêu hóa, đặc biệt là Amoniac, tích tụ trong cơ thể. Điều này gây nên Hội chứng não – gan khiến người bệnh hôn mê và tử vong nhanh chóng. 

– Gan giảm tổng hợp Albumin – protein tạo áp lực keo trong lòng mạch máu, gây nên tình trạng ứ dịch trong cơ thể và dịch ổ bụng. Đồng thời giảm lượng máu đến thận và phổi gây Hội chứng gan – thận với hậu quả là suy thận và Hội chứng gan – phổi gây thiếu oxy, bệnh nhân có cảm giác khó thở.

Nếu được điều trị kịp thời, người bệnh suy giảm chức năng gan có thể được chữa khỏi. Trong giai đoạn này, các tổn thương gan còn khả năng hồi phục. Tuy nhiên nếu không được điều trị, có thể dẫn đến biến chứng gan nhiễm mỡ nguy hiểm khác là xơ gan.

3.2. Xơ gan – Biến chứng gan nhiễm mỡ nguy hiểm

Một biến chứng nguy hiểm của gan nhiễm mỡ là xơ gan. Có khoảng 30% bệnh nhân gan nhiễm mỡ tiến triển tới xơ gan.

Biến chứng xơ gan

Biến chứng xơ gan (Ảnh: Internet)

Các triệu chứng của bệnh xơ gan bao gồm:

– Các triệu chứng suy giảm chức năng gan đã nêu trên đều xuất hiện trong bệnh xơ gan. Tuy nhiên ở người bệnh xơ gan, triệu chứng suy giảm chức năng gan rõ rệt hơn. Nguy cơ tử vong do các bệnh nhiễm trùng, do hôn mê gan cao hơn.

– Biến chứng hay gặp khác của bệnh xơ gan là giãn vỡ tĩnh mạch thực quản. Người bệnh biểu hiện bằng tình trạng nôn ra máu, đại tiện ra máu. Bệnh nhân tử vong nhanh chóng do mất máu quá nhiều nếu không được cấp cứu kịp thời.

– Điều nguy hiểm là: uy gan là biến chứng có thể chữa khỏi, lá gan còn khả năng hồi phục. Còn xơ gan là tổn thương không thể hồi phục, các phần gan xơ bị mất chức năng. Hiện tại, các phương pháp điều trị chỉ làm chậm quá trình xơ hoá chứ không thể phục hồi những phần gan bị xơ.

3.3. Ung thư gan – đích đến cuối cùng của gan nhiễm mỡ 

Đích đến cuối cùng trong tiến triển của bệnh gan nhiễm mỡ là ung thư gan. Có tới 4% người mắc gan nhiễm mỡ tiến triển tới ung thư gan.

Ung thư gan

Ung thư gan (Ảnh: Internet)

Triệu chứng của ung thư gan có đầy đủ các triệu chứng suy giảm chức năng gan và các triệu chứng khác kèm theo bao gồm:        

– Bệnh nhân gầy sút cân không rõ nguyên do, sốt kéo dài trên 2 tuần, vã mồ hôi lạnh.

– Bệnh nhân đau vùng gan trong thời gian dài.

– Giai đoạn cuối, bệnh nhân có triệu chứng đau nhức xương, tràn dịch màng phổi là biểu hiện của ung thư gan di căn tới xương, phổi.

Trên thế giới, ung thư gan đứng thứ 5 về tỷ lệ mắc và đứng thứ 4 về nguyên nhân tử vong do các bệnh ung thư hàng năm. Điều trị bệnh nhân ung thư gan đã khó khăn, điều trị bệnh nhân ung thư gan trên nền gan nhiễm mỡ, xơ gan, còn khó khăn hơn rất nhiều. Hầu như các phương pháp điều trị chính hiện nay là hóa chất, phẫu thuật đều không thể áp dụng trên bệnh nhân gan nhiễm mỡ do chức năng gan đã suy giảm nghêm trọng.

3.4. Những biến chứng gan nhiễm mỡ khác

Ngoài xơ gan, ung thư gan, những người mắc gan nhiễm mỡ mạn tính còn phải đối mặt với nguy cơ mắc các bệnh chuyển hóa khác là: đái tháo đường, rối loạn chuyển hóa mỡ. Triglycerid trong máu cao kéo theo nguy cơ mắc bệnh mạch vành.

4. Cần phải làm gì để tránh các biến chứng của gan nhiễm mỡ?

Gan nhiễm mỡ là căn bệnh tiến triển âm thầm, giai đoạn đầu của bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng. Do đó mỗi người nên đi khám sức khỏe tổng quát định kỳ ít nhất mỗi năm một lần để phát hiện bệnh trong giai đoạn sớm và điều trị kịp thời.

Với những người mắc bệnh gan nhiễm mỡ, cần tuân thủ nghiêm túc kế hoạch điều trị. Bên cạnh đó, một lối sống lành mạnh góp phần rất lớn đẩy lùi căn bệnh này, phòng tránh những biến chứng nguy hiểm.

Gan nhiễm mỡ nên ăn gì và tập luyện như thế nào

Người bị gan nhiễm mỡ nên ăn gì và tập luyện như thế nào? (Ảnh Internet)

  • Cần bỏ ngay rượu, bia và các chất kích thích để tránh làm nghiêm trọng thêm tổn thương gan.
  • Tập thể dục đều đặn góp phần đốt cháy lượng mỡ dư thừa.
  • Có chế độ ăn uống hợp lý, đảm bảo đủ năng lượng, hạn chế dầu mỡ, nên ăn thêm nhiều loại rau và trái cây bổ sung chất xơ và vitamin.
  • Cần khám lại định kỳ theo lịch hẹn của bác sĩ để theo dõi tiến triển của bệnh và hiệu quả điều trị.

Gan nhiễm mỡ là căn bệnh nguy hiểm bởi nó là bước đầu tiên dẫn đến xơ gan và ung thư gan. Tuy nhiên, nếu được phát hiện và điều trị sớm, gan nhiễm mỡ có thể được chữa khỏi. Mặt khác, gan nhiễm mỡ phần lớn bắt nguồn từ lối sống và thói quen ăn uống cá nhân. Do đó, muốn phòng bệnh gan nhiễm mỡ và ngăn chặn các biến chứng gan nhiễm mỡ, hãy bắt đầu bằng một lối sống lành mạnh ngay từ hôm nay.

BS. Hồng Hạnh

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *