Mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột do lạm dụng kháng sinh ở trẻ

16/08/2019

Kháng sinh là một nhóm thuốc có vai trò cực kỳ quan trọng trong điều trị các bệnh lý nhiễm khuẩn. Kháng sinh giúp ngăn cản sự sinh sôi hoặc tiêu diệt các vi khuẩn nhạy cảm, do đó, giúp giảm thiểu các biến chứng nghiêm trọng của những bệnh do viêm nhiễm vi khuẩn.Tuy nhiên, sử dụng kháng sinh không đúng cách với những sai lầm thường gặp nhất gây mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột do lạm dụng kháng sinh ở trẻ. Bài này chúng ta sẽ đi sâu vào để phân tích vấn đề này.

1. Hệ vi sinh đường ruột là gì?

100 nghìn tỉ khuẩn, với khoảng 500 loại khác nhau sống trong đường ruột – được gọi là “hệ vi sinh vật đường ruột”. Khi vi khuẩn có lợi chiếm hầu hết vị trí trong đường ruột, vi khuẩn gây hại sẽ ít có cơ hội phát triển, chúng sẽ bị đói và có thể bị suy yếu. Nếu số lượng vi khuẩn có lợi giảm dần, vi khuẩn gây hại có cơ hội phát triển. Vì vậy, việc giữ cho hệ vi sinh vật đường ruột cân bằng rất quan trọng.

2. Vi khuẩn có lợi trong hệ đường ruột sẽ giúp duy trì sức khỏe bằng cách?

  • Khuẩn có lợi cung cấp các enzyme hỗ trợ kích thích quá trình tiêu hóa. Theo thời gian, sự lão hóa sẽ làm số lượng enzyme này giảm đi, dẫn đến sự hấp thu dinh dưỡng kém. Việc tiêu thụ những thực phẩm giàu enzyme sẽ giúp chống lại quá trình lão hóa gây ra.
  • Khuẩn có lợi cung cấp một hàng rào bảo vệ dọc theo toàn bộ chiều dài đường tiêu hóa, giống như một lớp màng bảo vệ.
  • Khuẩn có lợi sản sinh các kháng sinh và hợp chất kháng virus để bảo vệ cơ thể, làm tăng hệ miễn dịch ở ruột và cơ thể.
  • Khuẩn có lợi sản sinh SCFA (các acid béo chuỗi ngắn) như butyric và proprionic, các acid hữu cơ này làm hạ pH ở đường tiêu hóa, tạo nhiều acid, giúp giảm sự phát triển của khuẩn gây bệnh.
  • Khuẩn có lợi nuôi dưỡng các tế bào của ruột và là nguồn năng lượng chính cho các tế bào này. Các tế bào đường ruột nhận khoảng 60-70% năng lượng từ hoạt động của các vi khuẩn này.
  • Khuẩn có lợi sản sinh, tổng hợp nhiều vitamin, do vậy giúp tăng lượng vitamin từ các thực phẩm lên men tự nhiên.
  • Khuẩn có lợi giúp trung hòa các độc tố được tạo ra trong suốt quá trình tiêu hóa thức ăn.

3. Sử dụng kháng sinh dài ngày ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ vi sinh đường ruột.

Kháng sinh có tác dụng tiêu diệt hoặc ức chế vi khuẩn. Việc lạm dụng kháng sinh hoặc sử dụng kháng sinh không đúng liệu trình có thể giết chết cả những vi khuẩn có lợi cho cơ thể. Hệ miễn dịch có mối liên hệ chặt chẽ với thành ruột và hệ vi sinh có lợi tại ruột. Các rối loạn hệ miễn dịch có thể xảy ra khi hệ vi sinh này mất cân bằng do lạm dụng kháng sinh. Hậu quả là trẻ tăng nguy cơ mắc bệnh viêm mũi màng kết, hen suyễn, eczema hoặc bệnh tự miễn như viêm đường ruột Crohn, tiêu chảy phân mỡ Celiac… Đối với trẻ em, hệ vi sinh đường ruột chưa hoàn thiện nên rất dễ bị loạn khuẩn đường ruột gây táo bón, tiêu chảy, buồn nôn, phát ban.

4. Những phương pháp cân bằng hệ vi sinh đường ruột cho trẻ sau khi sử dụng kháng sinh

Cho bé ăn các loại thực phẩm giàu probiotic

Probiotics cung cấp vi khuẩn sống giúp vi khuẩn đường ruột có trong hệ thống tiêu hóa của con bạn phát triển cân bằng và khỏe mạnh. Các sản phẩm từ sữa đặc biệt giàu probiotic. Bố mẹ hãy cho trẻ ăn nhiều sữa chua và phô mai lâu năm, đặc biệt là gouda và cheddar.

Probiotics cũng thường được tìm thấy trong các sản phẩm lên men. Nếu con không kén ăn, hãy cho bé ăn thử những món ăn có chứa giấm táo, bắp cải hoặc sữa chua kefir.

Cho bé uống thuốc bổ sung probiotic

Ngoài việc cung cấp thực phẩm giàu probiotic, bạn cũng có thể cho con bé thuốc bổ sung probiotic để tăng mức độ vi khuẩn. Nếu con của bạn kén ăn và không muốn ăn các loại thực phẩm và rau không chế biến sẵn, bạn có thể cho bé uống một viên thuốc bổ sung probiotic hàng ngày. Mặc dù thuốc bổ sung probiotic không yêu cầu mua theo toa, nhưng bố mẹ cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bắt đầu cho trẻ uống thuốc bổ sung.

Cho trẻ ăn nhiều chất xơ

Các thực phẩm chứa nhiều chất xơ làm cho tiêu hóa tốt hơn, vì các thức ăn này có chứa nhiều prebiotic. Bố mẹ hãy cho con ăn các món giàu chất xơ như atisô, măng tây, tỏi, hành tây. Nếu bé không thích hương vị mạnh và các thực phẩm chất xơ này, mẹ có thể thay thế bằng chuối, cà chua và ngũ cốc như lúa mạch và lúa mạch đen.

Hãy để trẻ em chơi bên ngoài và đừng ngại cho con lấm bẩn

Cho phép con bạn chơi ngoài trời và bị vấy bẩn có thể có lợi cho sức khỏe. Nếu trẻ tiếp xúc với vi khuẩn và vi trùng một cách tự nhiên từ khi còn nhỏ, chúng có thể phát triển hệ thống miễn dịch mạnh hơn và có hệ thống tiêu hóa khỏe mạnh hơn. Vì trẻ vẫn phải tắm rửa thường xuyên nên bạn không cần phải quá quan tâm đến việc giữ cho trẻ luôn tránh xa các mầm bệnh.

Mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột do lạm dụng kháng sinh ở trẻ

Mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột do lạm dụng kháng sinh ở trẻ

Để nuôi dưỡng các vi khuẩn lành mạnh trong ruột của con bạn, bố mẹ hãy tránh rửa tay bằng xà bông kháng khuẩn, vì chúng có thể giết chết vi khuẩn có hại và cả các lợi khuẩn nữa.

Theo dõi các dấu hiệu không khỏe mạnh của đường ruột

Nếu trẻ bị mất đi các loại vi khuẩn có lợi trong ruột, bé có thể biểu hiện một hoặc nhiều dấu hiệu sau như đầy hơi, tiêu chảy hoặc buồn nôn. Trong những trường hợp nghiêm trọng hơn về mất cân bằng vi khuẩn đường ruột, trẻ em có thể bị hội chứng ruột kích thích (bệnh Crohn) và có thể bị sụt cân nghiêm trọng, đầy bụng, đau bụng, hoặc thậm chí là đi ngoài ra máu.

Thay đổi chế độ ăn uống của con bạn và tăng lượng hấp thụ probiotic có thể cải thiện sức khỏe đường ruột của bé và những triệu chứng này cũng có thể xảy ra vì những lý do không liên quan đến sức khỏe đường ruột của bé. Nếu việc thay đổi chế độ ăn uống không làm các triệu chứng giảm đi, bố mẹ cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ.

Tham khảo ý kiến bác sĩ nhi khoa về vi khuẩn đường ruột

Cho dù bố mẹ có nhận thấy các dấu hiệu và triệu chứng của sự mất cân bằng vi khuẩn đường ruột, bạn cũng nên hỏi bác sĩ về cách  giúp thúc đẩy sự cân bằng các vi khuẩn đường ruột. Tham vấn bác sĩ về việc thay đổi chế độ ăn uống cụ thể cũng như việc sử dụng các chất bổ sung probiotic cho bé.

Sức khỏe đường ruột của bé vô cùng quan trọng vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến việc hấp thụ chất dinh dưỡng và sự phát triển khỏe mạnh của bé. Bố mẹ có thể tham khảo qua những thông tin trên để tìm ra giải pháp giúp bé yêu cân bằng hệ vi sinh đường ruột nhé!

DS Nguyễn Thị Ngọc Vui

Theo Nội khoa Việt Nam

 

(Visited 460 times, 1 visits today)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *