Nên và không nên làm gì sau khi uống bia, rượu?

06/01/2019

Trong những ngày vui Tết, mọi người thường uống rượu, bia nhiều hơn nên số người ngộ độc rượu cũng tăng cao hơn so với ngày thường. Có không ít trường hợp ngộ độc rượu không được xử trí kịp thời, dẫn đến biến chứng hôn mê sâu, thậm chí tử vong.

Trong rượu bình thường (hay còn gọi là rượu, bia thực phẩm) có chứa ethanol.Tuy được dùng để pha chế đồ uống giải khát nhưng bản thân ethanol cũng là chất có thể gây độc hại cho con người. Ethanol ức chế làm suy yếu hệ thần kinh trung ương, gây giảm hoạt động các nơron thần kinh. Ngộ độc ethanol có thể cấp tính hoặc mạn tính, phụ thuộc vào số lượng rượu người đó thường xuyên uống. Vì thế, nếu uống nhiều rượu sẽ dẫn đến say, nghiện và gây ra nhiều tác hại cho sức khỏe.

Uống rượu bia (nguồn: Internet)

Uống rượu bia (nguồn: Internet)

Theo đó, ngộ độc cấp tính có những biểu hiện như: giai đoạn đầu có dấu hiệu kích thích (người thấy sảng khoái, nói nhiều, rối loạn phối hợp động tác); giai đoạn ức chế biểu hiện: phản xạ gân xương giảm, tri giác giảm, mất khả năng tập trung tư tưởng. giãn mạch ngoại vi dẫn đến hạ huyết áp, tử vong. Ngộ độc mạn tính là do uống rượu dài ngày dẫn đến sút cân, chán ăn, tiêu chảy do tổn thương gan và ruột, da tái do thiếu máu, thoái hóa gan, xơ gan, có thể ung thư gan, mất trí nhớ, run, rối loạn tâm thần. Tuy nhiên, nguy hiểm hơn và thường dẫn đến chết người là khi uống rượu có chứa methanol, một chất cồn công nghiệp. Methanol sau khi được uống vào sẽ chuyển hóa thành formaldehyde nhờ men alchoholdehydrogenase và  sau đó thành formic acid nhờ men acetaldehyde dehydrogenase. Chính những chất này gây độc cho gan, thận, gây suy thận cấp, viêm gan nhiễm độc, đặc biệt là gây toan hóa máu nặng. Uống rượu có methanol, lúc mới đầu có biểu hiện loạng choạng, hoa mắt, buồn nôn, nôn… giống hệt cảm giác say rượu khiến người uống lầm tưởng là say nhưng thực chất là bị ngộ độc. Nếu để lâu, người bệnh sẽ rơi vào tình trạng tím tái, hôn mê, co giật, rối loạn điện giải, tụt huyết áp và có thể tử vong nhanh chóng. Những người này cần phải được đưa ngay đến cơ sở y tế để cấp cứu kịp thời. Trường hợp được cứu sống cũng để lại nhiều di chứng về thần kinh.

Để phòng ngừa ngộ độc rượu, cục An toàn thực phẩm – Bộ Y tế khuyến cáo không uống quá nhiều rượu (dưới 30 ml một ngày nếu rượu có nồng độ từ 30% trở lên). Không uống cồn công nghiệp và rượu có hàm lượng methanol cao hơn 0,05% vì những chất này có thể gây mù mắt và tử vong cao. Không uống rượu pha chế, rượu ngâm với lá, rễ cây độc, phủ tạng động vật không rõ ràng độc tính, mật cá hay những loại rượu ngâm theo kinh nghiệm cá nhân. Đặc biệt, không cho trẻ em dưới 16 tuổi uống rượu, bia. cấm người chưa thành niên (dưới 18 tuổi) uống rượu hoặc các loại nước có nồng độ cồn từ 14 độ trở lên.

Ngoài ra, không nên uống khi không biết rõ nguồn gốc của rượu, khi rượu không có giấy chứng nhận lưu hành của cơ quan chức năng có thẩm quyền và khi cơ thể đang đói, mệt hoặc căng thẳng.

Những điều nên và không nên làm sau khi uống bia, rượu

Nên:

– Khi uống rượu thấy chếnh choáng, nên tìm cách gây nôn hết, sau đó xát mạnh hai bên má.

– Uống nhiều nước để không bị mất nước khi nôn liên tục. Uống nước ấm tốt hơn nước lạnh. nên uống thêm các loại: nước chanh, nước cam vắt, nước ép bưởi, sinh tố chuối, nước các loại đậu ninh nhừ (đặc biệt là đậu xanh), uống nhiều lần sẽ giải được ngộ độc rượu dạng nhẹ.

– Cởi khuy áo cổ, tháo thắt lưng và nằm nơi thoáng mát (tránh gió lùa).

– Tư thế nằm úp xuống giường, hai tay xuôi ra sau, mặt nghiêng về bên trái.

– Nếu người uống rượu say ngủ, người nhà hãy để yên cho họ ngủ. tuy nhiên, khoảng vài tiếng phải đánh thức dậy cho ăn cháo loãng. tránh trường hợp đói sẽ bị hạ đường huyết rất nguy hiểm.

Không nên:

– Không nên uống những loại thuốc có tác dụng bổ gan để giải độc rượu.

– Không uống thêm vitamin B1, B6, acid folic… để làm giảm đau đầu khi say, bởi sẽ có hại  cho gan. Paracetamol, aspirin và một số loại thuốc giảm đau, hạ sốt khi uống với rượu sẽ kích ứng niêm mạc dạ dày, gây chảy máu đường tiêu hóa.

– Không nên uống các loại thuốc chống nôn vì sẽ làm giữ chất độc lại trong cơ thể, gan  không  kịp lọc chất độc càng tổn hại nghiêm trọng, lâu ngày dễ bị xơ gan, ung thư gan.

Để có một kỳ nghỉ tết vui, khỏe, an toàn, phòng ngộ độc  rượu, khi uống nên chọn loại rượu có thương hiệu tin cậy,  đảm  bảo an toàn thực phẩm và chỉ uống ít (khoảng 30  ml).  Ngoài  ra, cũng cần lưu ý, trong khi uống rượu vẫn phải ăn cơm và thức ăn khác nhằm tránh tình trạng cảm lạnh do đói, rét. Quan niệm uống rượu cho ấm người chỉ đúng khi uống một lượng rượu vừa đủ nhu cầu và đang ở nơi ấm, kín gió cũng như mặc  đủ ấm. Vì thân nhiệt tăng do rượu nhanh nhưng rất chóng tàn. Do vậy, nếu không ăn uống đầy đủ, người uống rượu sẽ cạn năng lượng, bị đói rét, dễ bị cảm lạnh và nguy hiểm đến tính mạng.

Bên cạnh đó, để tránh ngộ độc rượu, mỗi người chỉ nên uống hàm lượng nhỏ và chỉ uống trong khi ăn. Lưu ý chỉ nên uống một loại rượu, tuyệt đối không nên uống nhiều loại. riêng với nam giới, một ngày không nên uống quá 3 lon bia, với nữ chỉ là 2 lon bia.

BS. Trần Thái Bảo Trân

Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh

Trích Tạp chí “Sống khỏe” số 7 – Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh

 

 

(Visited 35 times, 1 visits today)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *