Tác dụng “kỳ diệu” của đậu đen

13/11/2018

Đậu đen cũng là một trong những vị thuốc quý củ nước ta. Tác dụng của đậu đen được ứng dụng vào việc chữa các bệnh tiểu đường, say nắng, đau bụng, …

1. Nhận biết đậu đen

tác dụng của đậu đen

Cây đậu đen (Ảnh: St)

Đậu đen hay còn gọi là đỗ đen [Vigna cylindrica ( L.) Skeels], họ Đậu (Fabaceae). Ở nước ta được trồng phổ biến ở hầu hết các tỉnh phía bắc. Sau khi thu hoạch các quả chín già, đem phơi khô, rồi đập vỏ, sàng sẩy để lấy hạt. Hạt đậu đen hình thận có vỏ màu  đen tím. Sau khi có hạt, tiếp tục được phơi khô đến khi hạt săn lại. Bảo quản trong các dụng cụ kín để dùng quanh năm.

2. Các chất có trong hạt đậu đen 

Trong đậu đen cóglucid, protein, lipid, các vitamin A, B1, B2 PP, C; giàu a xít  amin: lysin, tryptophan, phenylalanin, threonin, valin, leucin, isoleusin, arginin, histidin; các nguyên tố vô cơ: Ca, P, Fe… Đậu đen được sử dụng rất rộng rãi trong việc chế biến các thực phẩm thường nhật với tính chất bồi dưỡng sức khỏe.

 3. Tác dụng của đậu đen trong việc điều trị một số bệnh 

– Trị đau bụng dữ dội, đậu đen 50g (sao hơi cháy), sắc nước uống.

– Trị tiểu đường: đậu đen, thiên hoa phấn đồng lượng 12 – 16g, sắc uống, ngày một thang.

– Đậu đen còn được chế biến thành các vị thuốc chuyên dụng, như đậu quyển ( Semen praeparatus Vignae ). Đem đậu đen làm cho nẩy mầm, khi mầm nhú lên và hơi cuộn lại (quyển), đem phơi khô, bảo quản trong lọ kín. Đậu quyển có  tác dụng thanh nhiệt giải thử, lợi thấp, thanh giải biểu tà. Dùng trị một số chứng bệnh sau đây.

– Trị trúng thử (say nắng, say nóng) người choáng ngất, bất tình, hoặc thấp tà còn ở biểu, gây sưng đau toàn thân, khó thở. Dùng 20g sắc uống.

– Trị cảm mạo phong nhiệt, biểu hiện sốt cao, đau đầu, hoa mắt, đâụ quyển 20g sắc uống; hoặc phối hợp với hoắc hương, bán hạ, trúc diệp, hoạt thạch,  mỗi vị 12g,  uất kim, ý dĩ, mỗi vị 8g,  hạnh nhân, 6g. Sắc uống, ngày một thang, chia 3 lần.

– Trị gân cơ co rút, gối đau nhức, nóng dạ dầy, táo bón, đậu quyền 500g, váng sữa bò hoặc sữa dê 30g, trộn đều, nghiền thành bột mịn, uống với nước ấm trước bữa ăn.

Ngoài ra, đậu đen còn được bào chế một dạng khác gọi là đậu sị hay đạm đậu sị. Đạm đậu sị dùng trị một số chứng bệnh:

– Trị ra nhiều mồ hôi sau khi bị nôn nhiều, người  buồn bực, vật vã, mất ngủ, đạm đậu sị 20g, chi tử 14 quả, sắc uống.

–  Trị ho, hen, khí suyễn lâu  ngày , mất ngủ, đạm đậu sị 45g tán mịn, thần sa 4,5g (thủy phi) lấy bột mịn,  bào chế thành viên hoàn, uống mỗi ngày 2 – 3 lần.

 Ngoài ra, đậu đen còn được dùng làm phụ liệu để chế biến thuốc cổ truyền như chế hà thủ ô, chế biến phụ tử …

GS.TS Phạm Xuân Sinh

Trích từ cuốn sách “Tác dụng kỳ diệu của 50 cây thuốc quanh ta” 

 

(Visited 15 times, 1 visits today)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *