Ngộ độc cấp ACETAMINOPHEN ( PARACETAMOL)

Những Nội Dung Cần Lưu Ý

1. Đại cương

– Paracetamol là một thuốc giảm đau, hạ sốt được sử dụng rộng rãi nhất. Hiện nay trên thị trường có rất nhiều loại biệt dược khác nhau có chứa paracetamol. Đây là một thuốc nói chung an toàn, nhưng khi dùng quá liều có thể gây ngộ độc, chủ yếu là gây hoại tử tế bào gan và độc với thận.

2. Chẩn đoán

2.1. Chẩn đoán xác định

● Hỏi bệnh: Ngộ độc acetaminophen thường có hai trường hợp:
– Uống một liều gây ngộ độc
– Uống quá liều điều trị lặp lại nhiều lần

● Triệu chứng: chia làm 4 giai đoạn theo thời gian.
– Giai đoạn 1 (0,5-24 giờ): ngay sau uống: thường không có triệu chứng.
– Giai đoạn 2: 24-72 giờ: Chán ăn, buồn nôn, nôn, AST, ALT tăng cao, bilirubin tăng, thời gian PT kéo dài, chức năng thận giảm.
– Giai đoạn 3: (72 – 96 giờ): Suy gan, Suy thận cấp, Suy đa tạng.
– Giai đoạn 4 (từ 4-14 ngày): nếu bệnh nhân sống thì chức năng gan hồi phục hoàn toàn không để lại xơ hoá.

● Xét nghiệm:

– Xét nghiệm độc chất bằng cách định tính paracetamol, định lượng paracetamol trong dịch dạ dày, nước tiểu, trong máu.

– Xét nghiệm máu, nước tiểu

– Chẩn đoán hình ảnh

– Xét nghiệm khác:

2.2. Chẩn đoán biến chứng

Các biến chứng có thể xảy ra khi bị ngộ độc Acetaminophen bao gồm: suy gan cấp, suy thận cấp, chảy máu..

2.3. Chẩn đoán phân biệt

– Viêm gan, suy gan, hôn mê gan do viêm gan virus, nghiện rượu và các nguyên nhân khác.

3. Điều trị

3.1. Ổn định bệnh nhân

● Xử trí cấp cứu ổn định tình trạng bệnh nhân: áp dụng theo nguyên tắc chung, xử trí các tình trạng nặng (như suy hô hấp, tụt huyết áp…).
● Loại bỏ chất độc bằng cách gây nôn, rửa dạ dày hoặc than hoạt.
● Thuốc giải độc:
– N – acetylcystein (Mucomyst, Acemuc…)

3.2. Theo dõi việc dùng N-acetylcystein

Tình trạng nôn của bệnh nhân, bệnh nhân có được dùng đúng liều hay không; theo dõi các xét nghiệm.

4. Phòng bệnh

– Khuyên bệnh nhân không lạm dụng paracetamol, thận trọng khi dùng paracetamol cho các bệnh nhân nghiện rượu, có bệnh gan, đang điều trị thuốc độc với gan, bệnh nhân suy dinh dưỡng.
– Với bệnh nhân tự tử, khám và điều trị theo chuyên khoa tâm thần để tránh ngộ độc tái diễn.

Tài liệu tham khảo

Chuyên Khoa

Thuốc và biệt dược