Tổng quan về các di chứng tim mạch hậu covid 19

05/05/2022

Các tổn thương, di chứng tim mạch hậu covid thường gặp

Virus SARS-CoV-2 khi xâm nhập vào cơ thể tác động đến nhiều cơ quan khác nhau như hô hấp, tim mạch, tiêu hóa, não bộ. Nhiều bệnh nhân covid sau khi đã khỏi bệnh vẫn xuất hiện các triệu chứng như mệt mỏi, khó thở, tim đập nhanh, đau tức ngực,… cảnh báo các vấn đề tim mạch hậu covid.

Di chứng tim mạch hậu covid

Di chứng tim mạch hậu covid

Theo các chuyên gia, di chứng tim mạch hậu covid là di chứng nghiêm trọng và khó phục hồi hơn cả. Di chứng tim mạch hậu covid có thể xuất hiện trên cả người khỏe mạnh lẫn người có bệnh lý nền. Một số dạng tổn thương, di chứng tim mạch hậu covid thường gặp bao gồm:

Viêm cơ tim

Viêm cơ tim là tình trạng viêm kèm theo hoại tử các tế bào cơ tim. Tế bào cơ tim có thể bị tổn thương trực tiếp do sự xâm nhập của virus SARS-CoV-2 hoặc gián tiếp do bão cytokine. Viêm cơ tim có thể cục bộ hoặc lan tỏa. Tình trạng viêm có thể lan rộng gây viêm cơ tim – màng ngoài tim. Viêm cơ tim nếu không được kiểm soát tốt có thể gây rối loạn nhịp khó khống chế, suy tim cấp, sốc tim, suy tim mạn tính sau này.

Rối loạn nhịp tim

Nhiều trường hợp sau khi khỏi covid gặp tình trạng tim đập nhanh, loạn xạ hoặc đánh trống ngực một cách bất thường. Tình trạng này do sự tác động của SARS-CoV-2 đến các tế bào tim và tác dụng phụ của một số thuốc điều trị covid như kháng sinh, kháng virus. Ngoài ra, tình trạng giảm oxy máu, rối loạn điện giải do mắc covid khiến tình trạng loạn nhịp trở nặng hơn ở người mắc bệnh trước đó.

Hội chứng nhịp tim nhanh tư thế đứng

Nhịp nhanh tư thế đứng (POTS) là hội chứng nhịp tim nhanh đột ngột khi thay đổi tư tế từ nằm, ngồi sang đứng. Người mắc hội chứng này có nguy cơ gây thiếu máu não đột ngột, xây xẩm, chóng mặt.

Nhồi máu cơ tim

Người mắc covid sau khi khỏi bệnh có nguy cơ bị nhồi máu cơ tim hơn nhiều lần so với người khỏe mạnh. Nhồi máu cơ tim hậu type 2 được cho là phổ biến hơn ở người từng mắc covid. Loại nhồi máu cơ tim này gây ra bởi tình trạng mất cân bằng giữa cung và cầu oxy của cơ tim hoặc co thắt mạch vành.

Xơ hóa mô kẽ tim

Bệnh nhân covid dù có hay không có triệu chứng tim mạch sau khỏi bệnh có thể gặp tình trạng xơ hóa cơ tim khu trú, lan tỏa. Các tế bào bị xơ hóa sau thời gian dài có thể gây rối loạn chức năng tim dẫn đến suy tim.

Rối loạn chức năng tế bào nội mạc, viêm mạch máu

Thông qua thụ thể ACE2 virus tấn công và làm suy yếu các tế bào nội mạc, phá vỡ tính vẹn toàn của mạch máu, rò rỉ mạch máu.

Mức độ nguy hiểm của covid tới các bệnh lý tim mạch

Ngay cả khi mắc covid ở mức độ nhẹ, không có triệu chứng gì vẫn có nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch cao hơn so với người khỏe mạnh trong vòng một năm kể từ khi được chẩn đoán. Các nhà nghiên cứu đã nhận thấy sự gia tăng đáng kể tỷ lệ mắc của 20 vấn đề tim mạch trong vòng một năm sau khi khỏi covid. Nghiên cứu của Al-Aly và cộng sự trên 153.760 bệnh nhân covid cho thấy nhóm người này có nguy cơ đột quỵ cao hơn 52%, nguy cơ suy tim tăng 72% so với nhóm người khỏe mạnh. Ngoài ra, nghiên cứu cũng chỉ ra nhóm người từng phải nhập viện vì covid có nguy cơ gặp phải các biến chứng tim mạch cao gấp nhiều lần với nhóm người bệnh nhẹ.

Người mắc covid có nguy cơ tổn thương tim mạch nhiều hơn là vì virus có thể tấn công trực tiếp vào tế bào cơ tim gây viêm cơ tim. Viêm cơ tim lan tỏa có thể gây rối loạn nhịp tim, giảm khả năng hoạt động của tim. Ngoài ra, SARS-CoV-2 làm gia tăng hình thành huyết khối gây tắc nghẽn mạch máu nuôi tim.  Mắc covid  gây sốt cao, nhịp tim nhanh, biến động huyết áp lớn cũng như thiếu oxy trầm trọng ở những trường hợp nặng. Các yếu tố này bắt buộc, trái tim phải làm việc nhiều hơn. Về lâu dài tim tổn thương nghiêm trọng hơn, gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, sinh hoạt của người bệnh.

Bệnh lý tim mạch hậu covid đối với trẻ em

Không chỉ ở người lớn, các bệnh lý tim mạch hậu covid cũng đang có khuynh hướng gia tăng ở trẻ em. Nhiều trường hợp trẻ phải nhập viện trong tình trạng tim đập nhanh, tim đập chậm, viêm cơ tim, sốc tim. Trong đó, phổ biến nhất là viêm cơ tim. Tổn thương tim mạch hậu covid ở trẻ em thường có liên quan tới hội chứng viêm đa hệ thống (MIS-C) xuất hiện sau 2-6 tuần khỏi covid. Đây là biến chứng hiếm gặp nhưng nguy hiểm, có nguy cơ tử vong cao. Trẻ mắc hội chứng viêm đa hệ thống bị tổn thương rất nhiều cơ quan như tim, phổi, thận, tiêu hóa, não,… đặc trưng bởi tình trạng sốt liên tục trong vòng 24 giờ kèm các triệu chứng như:

  • Tổn thương da, niêm mạc: Nổi ban, môi đỏ, lưỡi đỏ như quả dâu tây,…
  • Phù bàn chân, bàn tay.
  • Rối loạn tiêu hóa: Tiêu chảy, đau bụng, nôn.
  • Nhức đầu, choáng váng, lú lẫn.
  • Khó thở, mệt mỏi, đau tức ngực.

Khi phát hiện trẻ có các triệu chứng bất thường, cha mẹ cần đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế để thăm khám và điều trị kịp thời.

F0 có các bệnh tim mạch cần khám hậu covid khi nào?

Theo các chuyên gia, đối với người có bệnh lý tim mạch sau khi điều trị khỏi covid khoảng 2 tuần thì nên đến cơ sở y tế để thăm khám hậu covid. Các bác sĩ sẽ dựa trên đánh giá sức khỏe tim mạch, phát hiện và điều trị sớm các tổn thương, biến chứng tim mạch do covid nếu có. Người mắc sẵn các bệnh lý tim mạch được khuyến cáo nên đi khám tim mạch càng sớm càng tốt dù chỉ có các triệu chứng covid nhẹ.

Thông thường, người bệnh có triệu chứng nhẹ sẽ được khám với bác sĩ chuyên khoa và thực hiện một số chỉ định cận lâm sàng như:

  • Công thức máu: Xác định nguy cơ hình thành cục máu đông.
  • D-dimer: Xác định có huyết khối trong mạch máu không.
  • Điện tâm đồ: Kiểm tra sự hoạt động của tim, xác định tình trạng loạn nhịp tim, dấu hiệu bệnh mạch vành.
  • Siêu âm tim: Kiểm tra cơ tim, hoạt động của tim.

Ngoài ra đối với trường hợp mắc covid nặng như phải nhập viện, thở máy, can thiệp ECMO,… thì thường được chỉ định thêm các chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu hơn như chụp cắt lớp điện toán đa lát cắt, chụp mạch vành, chụp cộng hưởng từ, siêu âm tĩnh mạch chi dưới.

Xem thêm các bài viết nằm trong chuỗi bài về hậu covid:

(Visited 30 times, 1 visits today)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *