Tổng quan về viêm cầu thận do lupus ban đỏ hệ thống

Viêm cầu thận là tổn thương rất hay gặp ở bệnh nhân lupus ban đỏ hệ thống. Mặt khác, rất dễ xảy ra các biến chứng nguy hiểm trong các đợt toàn phát. Do vậy mà việc tiên lượng và điều trị bệnh đúng, kịp thời rất quan trọng.

1. Viêm cầu thận do lupus ban đỏ là gì?

Viêm cầu thận lupus là bệnh lý tổn thương thận thứ phát do bệnh lupus ban đỏ hệ thống. Có đến 60-70% bệnh nhân lupus ban đỏ có biểu hiện viêm cầu thận.

Theo tổ chức Y tế thế giới (WHO), bệnh thận lupus được chia làm 5 loại chính:

  • Loại I: Tổn thương gian mạch ở mức tối thiểu. Trên kính hiển vi quang học thấy cầu thận bình thường. Trên kính hiển vi miễn dịch huỳnh quang, kính hiển vi điện tử đôi khi thấy có lắng đọng phức hợp miễn dịch ở gian mạch.
  • Loại II: đã có sự giãn rộng và tăng sinh tế bào gian mạch.
  • Loại III: dưới 50% cầu thận bị tổn thương.
  • Loại IV: trên 50% cầu thận bị tổn thương.
  • Loại V: viêm cầu thận, dày lan tỏa của thành mao mạch cầu thận.

2. Nguyên nhân gây bệnh

Lupus ban đỏ là bệnh lý tự miễn nguy hiểm, khi cơ thể tự sản sinh kháng thể chống lại các mô, cơ quan của chính cơ thể mình. Viêm cầu thận sẽ xảy ra khi các kháng thể lupus ảnh hưởng đến cấu trúc trong thận.

3. Triệu chứng viêm cầu thận do lupus ban đỏ

Khi cầu thận bị tổn thương sẽ không thực hiện được chức năng bình thường. Protein sẽ bị rò rỉ ra nước tiểu.
Nhiều khi bệnh tiến triển thầm lặng, không có triệu chứng. Bệnh nhân chỉ tình cờ phát hiện bệnh trong một lần xét nghiệm ngẫu nhiên. Tuy nhiên, đa phần bệnh nhân có các triệu chứng liên tục hoặc thoáng qua như:

  • Nước tiểu sẫm màu
  • Có máu trong nước tiểu
  • Nước tiểu sủi bọt;
  • Phải đi tiểu thường xuyên, đặc biệt là vào ban đêm.
  • Tăng cân
  • Cao huyết áp

Loại triệu chứng cũng khá quan trọng trong tiên lượng bệnh. Như tiểu máu đại thể mới xuất hiện là yếu tố dự báo cho suy thận đang tiến triển nhanh. Nồng độ protein niệu vẫn cao sau 1 năm điều trị thì dễ bị suy thận và khả năng tử vong cao.

4. Biến chứng của bệnh

Nếu không được điều trị tốt, viêm cầu thận sẽ dẫn tới bệnh thận mạn tính và cuối cùng dẫn đến suy thận. Nặng hơn nữa bệnh nhân sẽ phải chạy thận lâu dài hoặc thay thận. Các bệnh nhân có biểu hiện triệu chứng tại thận rõ sẽ có tiên lượng suy thận nhanh hơn nhóm không có biểu hiện.

Ngoài biến chứng tại thận, người bệnh có thể gặp biến chứng tại các cơ quan khác như: phù phổi cấp, suy tim, nhiễm khuẩn…

5. Phương phá điều trị

Viêm cầu thận do lupus ban đỏ không thể điều trị khỏi hoàn toàn nhưng có thể kiểm soát được. Mặt khác, điều này hết sức quan trọng để ngăn chặn các biến chứng, diễn tiến nhanh chóng nguy hiểm tại thận.

Do đây là một bệnh lý phức tạp, nên nhiều chuyên gia đã đi sâu nghiên cứu và thống nhất sinh thiết thận để đánh giá mô bệnh học. Từ đó, kết hợp với các kết quả xét nghiệm và triệu chứng lâm sàng để có những quyết định điều trị thích hợp. Đồng thời theo dõi tác dụng phụ của từng loại thuốc để có biện pháp xử trí phù hợp.

Một số loại thuốc điều trị viêm cầu thận lupus như:

  •  Prednisolon uống 1-1,5 mg/kg/24h từ 1-2 tháng. Có thể kéo dài đến 3 tháng nếu cần thiết. Sau đó giảm xuống liều duy trì 0,5-0,3 mg/kg/24h.
  • Cyclophosphamid uống 2,5-4 mg/kg/24h từ 1-2 tháng. Giảm xuống liều củng cố bằng 1/2 liều tấn công trong 2 tháng tiếp theo. Sau đó duy trì liều 50 mg/24h hoặc cách nhật.
  • Azathioprin (Imurel) uống 2,5-4 mg/kg/24h từ 1-2 tháng. Giảm xuống liều củng cố bằng 1/2 liều tấn công trong 2 tháng tiếp theo. Sau đó duy trì liều 50 mg/24h hoặc 100mg cách nhật.
  • Lọc huyết tương (plasmapheresis) khi tiến triển cấp tính nặng và xuất hiện bằng chứng tăng phức hợp miễn dịch tuần hoàn.

6. Dự phòng

Viêm cầu thận cấp sau nhiễm khuẩn liên cầu

  • Phát hiện sớm các ổ nhiễm khuẩn do liên cầu: viêm họng, viêm Amygdalès, viêm da…
  • Điều trị triệt để các ổ nhiễm khuẩn do liên cầu bằng việc kháng sinh hay cắt amydal.
  • Giữ gìn vệ sinh cá nhân, bỏ thuốc lá, giữ ấm cổ trong mùa lạnh.

Viêm cầu thận cấp không do nhiễm khuẩn

  • Phát hiện sớm các biểu hiện thận.
  • Điều trị tốt các bệnh toàn thể dự phòng tổn thương viêm cầu thận.

DS Thu Trang

Theo Nội khoa Việt Nam

Tìm kiếm bác sĩ tư vấn trực tiếp

Để lại bình luận hoặc câu hỏi của bạn

Theo dõi
Thông báo của
guest

0 Comments
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận