Trẻ bị tiêu chảy tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm đằng sau!

13/09/2018

Tiêu chảy là bệnh thông thường mà hầu hết đứa trẻ nào cũng đã từng trải qua một lần. Nhưng tiêu chảy không đơn giản như chúng ta nghĩ. Trẻ bị tiêu chảy tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm đằng sau!

1. Mất nước

Dấu hiệu mất nước ở trẻ

Dấu hiệu mất nước ở trẻ (Ảnh internet)

Tiêu chảy mất nước là biến chứng phổ biến và cũng rất nguy hiểm của trẻ. Do trẻ không được bù đủ lượng nước mất đi qua phân tiêu chảy. Tình trạng này càng trở nên trầm trọng và đến sớm hơn khi tiêu chảy kèm theo buồn nôn và nôn.

Mất nước ở trẻ được chia thành 3 mức độ sau:

– Mất nước mức độ nặng:

Mất nước mức độ nặng là một tình trạng cấp cứu. Khi lượng nước trong cơ thể mất trên 10% trọng lượng của trẻ. Nó đòi hỏi phải xử trí và điều trị kịp thời. Nếu không sẽ nhanh chóng dẫn đến sốc do giảm khối lượng tuần hoàn và tử vong.

Trẻ bị mất nước nặng khi có ít nhất hai trong số các dấu hiệu sau:

  • Trẻ li bì hoặc hôn mê
  • Mắt trũng
  • Trẻ không thể uống hoặc uống kém
  • Khi véo da vùng bụng hoặc đùi của trẻ, nếp véo da mất rất chậm (≥ 2 giây)

– Có dấu hiệu mất nước:

Trẻ có dấu hiệu mất nước khi gặp ít nhất hai trong số các dấu hiệu sau:

  • Trẻ bồn chồn, kích thích, khó chịu
  • Mắt trũng
  • Trẻ khát nước, uống nước háo hức
  • Nếp véo da mất chậm

Ngay khi có dấu hiệu mất nước, cần phải bù nước và điện giải cho trẻ.

xem thêm: Cách dùng Oresol để điều trị tiêu chảy cho trẻ

– Không mất nước:

Trẻ toàn trạng bình thường, uống nước bình thường, không khát nước, mắt không trũng. Khi véo da của trẻ lên, nếp véo da trở lại nhanh chóng không để lại dấu vết.

2. Sốc 

Trẻ bị sốc do tiêu chảy cấp nguy cơ tử vong cao

Trẻ bị sốc do tiêu chảy cấp nguy cơ tử vong cao (Ảnh internet)

Sốc là một hậu quả nguy hiểm của tình trạng mất nước nặng dẫn tới giảm khối lượng tuần hoàn. Sốc còn là hậu quả của tiêu chảy nhiễm trùng ở trẻ em. Do các tác nhân như lỵ trực khuẩn, vi khuẩn Ecoli… gây nên. Diễn biến xấu của sốc là trụy mạch, suy hô hấp và tử vong.

Trẻ có biểu hiện sốc bao gồm da lạnh, nổi vân tím, mạch nhanh nhỏ khó bắt. Huyết áp tụt, trẻ tiểu ít hoặc không có nước tiểu, rối loạn ý thức… Cần phát hiện sớm các dấu hiệu ban đầu của sốc nếu có để cấp cứu kịp thời tránh hậu quả đáng tiếc.

3. Rối loạn điện giải, thăng bằng kiềm toan

Do phân tiêu chảy chứa lượng lớn natri, kali, clo, bicarbonat nên trẻ có thể gặp tình trạng rối loạn điện giải, kiềm toan. Bao gồm:

3.1. Hạ kali máu

Hạ kali máu mức độ nhẹ làm trẻ trướng bụng, liệt ruột, giảm trương lực cơ. Nếu tình trạng nặng có thể gây yếu liệt chi, liệt cơ hô hấp, rối loạn nhịp tim nguy hiểm tới tính mạng.

3.2. Hạ natri máu

Hạ natri máu là một biến chứng của tiêu chảy do mất natri qua phân hoặc dịch nôn của trẻ. Hoặc do cha mẹ trẻ chỉ bù nước không có điện giải gây “ngộ độc nước”.

Khi bị hạ natri máu có thể gây nên hậu quả phù não ở trẻ. Trẻ lừ đừ, hôn mê, co giật khi hạ natri máu nặng (dưới 120 mmol/l).

3.3. Tăng natri máu

Tăng natri máu là trường hợp nồng độ natri máu cao hơn ngưỡng bình thường. Dẫn tới tăng áp lực thẩm thấu máu, kéo nước từ trong não ra ngoài gây teo não. Đây thường là hậu quả của quá trình điều trị sai cách khi bù oresol đậm đặc hoặc truyền dung dịch nhiều natri, bicarbonat.

Biểu hiện nặng của tổn thương thần kinh khi tăng natri máu như trẻ lừ đừ, kích thích, tăng phản xạ gân xương, co giật.

3.4. Nhiễm toan chuyển hóa

Do mất ion bicarbonat qua phân hoặc dịch nôn. Dẫn tới biểu hiện nhiễm toan chuyển hóa ở trẻ bao gồm khó thở, rối loạn nhịp thở kiểu Kussmaul, rối loạn ý thức các mức độ.

4. Suy thận cấp

Do giảm thể tích tuần hoàn, thiếu máu tới thận dẫn tới suy thận cấp chức năng. Biểu hiện trẻ tiểu ít hoặc vô niệu, phù, cao huyết áp. Nếu tình trạng kéo dài có thể trở thành suy thận thực thể, ảnh hưởng nghiêm trọng tới chức năng của thận.

xem thêm: Tìm hiểu về bệnh suy thận cấp

5. Hạ đường huyết

Trẻ có biểu hiện hạ đường huyết xuất hiện vã mồ hôi, da nhợt, nhịp tim nhanh, run giật chi. Nếu hạ đường huyết nặng có thể rối loạn tri giác, co giật, hôn mê.

6. Suy dinh dưỡng

Tiêu chảy kéo dài khiến trẻ bị suy dinh dưỡng

Tiêu chảy kéo dài khiến trẻ bị suy dinh dưỡng (Ảnh internet)

Suy dinh dưỡng hay gặp khi trẻ bị tiêu chảy kéo dài. Khi trẻ bị chảy kéo dài có thể dẫn tới suy dinh dưỡng.

Nguyên nhân do trong quá trình bị tiêu chảy, trẻ ăn kém, biếng ăn. Kết hợp với việc cha mẹ trẻ kiêng khem quá mức cho trẻ. Hơn nữa, niêm mạc đường tiêu hóa của trẻ bị tổn thương do tiêu chảy. Khiến cho khả năng hấp thu các chất dinh dưỡng kém. Trẻ dễ bị thiếu các vitamin và khoáng chất cần thiết cho cơ thể.

Ngược lại, tình trạng suy dinh dưỡng có thể khiến bệnh tiêu chảy khó kiểm soát. Do vậy, suy dinh dưỡng và tiêu chảy có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Nếu cha mẹ không chú trọng bổ sung dinh dưỡng cho trẻ, trẻ sẽ càng ngày càng suy kiệt, làm nặng lên tình trạng tiêu chảy hiện có và tăng khả năng gặp những biến chứng nguy hiểm.

Để tránh hậu quả trẻ bị suy dinh dưỡng, cha mẹ cần bổ sung dinh dưỡng cho trẻ trong thời gian trẻ điều trị và sau khi khỏi bệnh.

xem thêm: Trẻ bị tiêu chảy nên ăn gì và kiêng ăn gì?

7. Nguy cơ mắc các bệnh khác đi kèm

Trẻ bị tiêu chảy kéo dài thường mắc các bệnh nhiễm trùng phối hợp như viêm tai giữa, viêm amidan mạn tính. Hoặc như nhiễm trùng đường tiết niệu, viêm phổi. Một số ít trường hợp mắc nhiễm trùng nặng như nhiễm trùng huyết.

Nguyên nhân do trẻ bị tiêu chảy nên sức đề kháng yếu, dễ bị tấn công bởi các tác nhân gây bệnh. Tạo cơ hội cho các vi sinh vật xâm nhập gây bệnh.

Nếu không phát hiện được những nhiễm trùng phối hợp để điều trị thì việc điều trị tiêu chảy kéo dài không có kết quả.

8. Tử vong

Tử vong là kết cục xấu nhất có thể gặp của bệnh tiêu chảy ở trẻ, nhất là những trẻ sơ sinh. Rất nhiều biến chứng nặng ở trẻ dẫn đến tử vong. Có thể kể đến như mất nước nặng gây sốc trụy mạch, hoặc độc tố vi khuẩn gây nhiễm trùng nhiễm độc, rối loạn điện giải mức độ nặng… có thể gây tử vong.

Trẻ bị tiêu chảy nguy hiểm không? Thực tế, tiêu chảy là nguyên nhân gây tử vong hàng thứ 2 ở trẻ. Đây là kết cục đáng tiếc không ai mong muốn. Do vậy cần được ngăn chặn bằng việc phát hiện và điều trị sớm đúng cách tiêu chảy cho trẻ.

BS Huyền Hương

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *