Triệu chứng của hen phế quản

hạnh
Học hàm, học vị:
Tỉnh/TP:

Hen phế quản hay còn được gọi là hen suyễn, đây là một bệnh mạn tính đường hô hấp đặc trưng bởi những cơn hen cấp tính. Bệnh có thể tái phát nhiều lần đặc biệt là khi thời tiết giao mùa hoặc tiếp xúc yếu tố dị nguyên trên người có cơ địa dị ứng. Bệnh diễn biến nhanh và nếu không điều trị kịp thời có thể dẫn đến tử vong!

Những đối tượng nào có nguy cơ mắc hen cao?

Những người có nguy cơ cao mắc bệnh hen là:

  • Người bị thừa cân, béo phì
  • Người có thói quen hút thuốc lá hoặc thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc lá từ người khác.
  • Gia đình có người thân mắc bệnh hen.
  • Người có tiền sử dị ứng như: dị ứng thức ăn,viêm da dị ứng, viêm mũi dị ứng,…
  • Người làm việc trong môi trường có nhiều hóa chất, khói bụi,…
Hút thuốc lá quá thường xuyên có nguy cơ cao bị hen phế quản

Nguy cơ cao bị hen phế quản do thói quen hút thuốc lá

Biểu hiện của hen phế quản là gì?

Triệu chứng của hen phế quản biểu hiện tuỳ vào từng bệnh nhân. Các biểu hiện thường gặp của hen phế quản là:

  • Khó thở, thở dốc, thở nhanh, khò khè, thở rít ở thì thở ra. Triệu chứng này xảy ra theo mùa hoặc sau một số kích thích (thay đổi thời tiết, gắng sức, cảm cúm).
  • Cơn khó thở thường về đêm, khi trải qua cơn khó thở, nghe phổi có ran ngáy, ran rít rải rác 2 phổi.
  • Một số bệnh nhân khi vào cơn hen có ho khan, sổ mũi, hắt hơi, ngứa mắt, buồn ngủ…
  • Có cảm giác bị bóp nghẹt hoặc đau ngực.
  • Giấc ngủ bị rối loạn, khó thở gây ra tiếng ngáy khi ngủ.

Các cơn hen phế quản có tần suất ngày càng dày đặc hơn, bệnh diễn tiến nặng hơn. Bệnh nhân khó thở, thở một cách khó khăn, nặng nề hơn trước, bệnh nhân cần sử dụng thuốc cắt cơn hen bằng đường hít thường xuyên. 

Ngoài ra có các dấu hiệu trở nặng của cơn hen phế quản mà bệnh nhân cần lưu ý:

  • Các biểu hiện của bệnh xuất hiện đột ngột ngay cả khi bệnh nhân đang vận động nhẹ hoặc đang nghỉ ngơi.
  • Thở rít, thở dốc với tần suất dày hơn, tiến triển nhanh hơn, nặng nề hơn so với trước.
  • Sử dụng các thuốc giãn phế quản bằng đường hít có tác dụng nhanh tại nhà như albuterol nhưng biểu hiện bệnh vẫn không thuyên giảm.

Các phương pháp giúp chẩn đoán hen phế quản

Thăm dò chức năng hô hấp

Đo thông khí phổi có vai trò:

  • Giúp chẩn đoán xác định bệnh.
  • Xác định mức độ nặng, nhẹ của bệnh và đợt bùng phát.
  • Theo dõi diễn biến bệnh và sự đáp ứng với điều trị với thuốc.
  • Giúp dự phòng hen phế quản.

Rối loạn thông khí tắc nghẽn thay đổi và hồi phục là đặc trưng trong hen phế quản: 

  • Thể hiện bằng FEV1 giảm, các lưu lượng như PEF, MEF25, MEF50, MEF75 giảm, FEF25 – 75% giảm Tiffeau và Gaensler giảm, VC và FVC có thể giảm hoặc giảm nhiều khi tắc nghẽn đường thở nặng. Ở bệnh nhân chỉ có tắc nghẽn đường thở đơn thuần thì FEF25 – 75% giảm đơn thuần .
  • Rối loạn thông khí tắc nghẽn hồi phục: test salbutamol (+): FEV1 tăng ³ 12% (hoặc tăng ³ 200ml) so với ban đầu sau khi hít salbutamol liều 200 – 300mg (15 -20 phút).
  • Rối loạn thông khí tắc nghẽn thay đổi: độ dao động của PEF trong ngày ³ 20%.
Đo thông khí phổi giúp chẩn đoán xác định hen phế quản

Đo thông khí phổi giúp chẩn đoán xác định hen phế quản

X- quang phổi

Không có nhiều giá trị trong việc chẩn đoán hen phế quản, chủ yếu để chẩn đoán biến chứng bệnh và các bệnh kèm theo.

Các biểu hiện trên x-quang có thể gặp trong hen phế quản:

  • Dày thành phế quản.
  • Mạch máu mảnh thon nhỏ 2 phổi.
  •  Mất mạch máu ở vùng dưới màng phổi.

– Trong đợt bùng phát nặng cơn hen có thể thấy thấy hình ảnh:

  • Căng giãn phổi hồi phục.
  • Cao áp động mạch phổi tiền mao quản tạm thời.
  • Ở trẻ em: Xẹp thùy phổi  hoặc phân thuỳ phổi

Khí máu

Trong đợt bùng phát nặng có thể có rối loạn khí máu và rối loạn thăng bằng kiềm toan.

Công thức máu

Số lượng tế bào E có thể tăng trong hen ngoại lai, khi điều trị corticoid sẽ giảm nhanh số lượng tế bào E máu.

Xét nghiệm đờm

Không có nhiều giá trị trong chẩn đoán, có thể thấy tế bào E tăng trên 5%. Có thể có tinh thể Charcotte – Leyden, vòng xoắn Curshmann, cụm tế bào biểu mô phế quản.

Cần phân biệt hen phế quản với bệnh gì?

Giãn phế quản

Trên phim x-quang có hình ảnh:

  • Mạng mạch máu, trục phế quản dày lên và xít lại ở đáy phổi .
  • Có các ổ tròn sáng đường kính từ 1-2 cm ở đáy phổi kèm theo mức khí-nước.
  • Thuỳ phổi có ổ giãn nhỏ lại .

Xơ hóa kén

Xơ hóa kén (Cystic fibrosis: CF) là một bệnh lý đa cơ quan nguyên nhân do sự khiếm khuyết về gen mã hóa yếu tố điều tiết vận chuyển CF qua màng tế bào. Bệnh xuất hiện rõ rệt ở phổi, nước được hấp thu nhiều làm cho các chất tiết bề mặt đường thở bị khô, do đó làm rối loạn hoạt động của các nhung mao trên bề mặt, ảnh hưởng nghiêm trọng đến bài tiết nhầy ở đường thở.

Hen tim

Bệnh nhân tiền sử có bệnh về tim mạch, tiền sử có khó thở khi gắng sức (khó thở trong hen phế quản thường có liên quan với các yếu tố dị ứng, thời tiết).

Khi nghe phổi có ran ẩm, có thể có ran rít, ran ngáy.  Huyết áp thường cao. 

Muốn phân biệt được chắc chắn, có thể cho bệnh nhân dùng thuốc kích thích bêta đường xịt hoặc khí dung, tránh dùng đường uống.

Đợt cấp của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính

Bệnh nhân có tiền sử nghiện hút thuốc lá hoặc sống trong môi trường thường xuyên có khói thuốc lá. Tiền sử khó thở liên tục chứ không thành cơn, khó thở không liên quan đến thời tiết hoặc yếu tố dị ứng.

Bất thường hoặc tắc hô hấp

Nếu có bất thường hoặc dị vật gây tắc hô hấp, bệnh nhân có biểu hiện ho sặc sụa, khó thở, tím tái.

Viêm thanh khí phế quản cấp ở trẻ nhỏ

Các triệu chứng ban đầu của bệnh giống nhiễm trùng đường hô hấp trên: ho, sốt nhẹ, sổ mũi, khó nuốt, khàn giọng khóc không thành tiếng. 

Khi bệnh tiến triển nặng, trẻ sẽ có triệu chứng giống như suy hô phấp: khi ho cánh mũi phập phồng, rít lõm ngực và thở rít khi khóc.

Sau một tuần, các triệu chứng sẽ được cải thiện dần. Tuy nhiên, khi trẻ bị kích thích do một yếu tố nào đó có thể làm tình trạng bệnh trở nên trầm trọng hơn. 

BS.Lê Hạnh

Tìm kiếm bác sĩ tư vấn trực tiếp

Để lại bình luận hoặc câu hỏi của bạn

Theo dõi
Thông báo của
guest

0 Comments
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận