Tường tận về biến chứng tiểu đường ở chân và cách phòng tránh

28/05/2021

Lượng đường trong máu cao kéo dài có thể gây tổn thương nhiều vùng trên cơ thể, bao gồm cả bàn chân. Biến chứng tiểu đường ở chân là nguyên nhân gây ra hơn 50% tổng số ca cắt cụt chân. Vậy làm thế nào để phòng tránh biến chứng tiểu đường ở chân? Câu trả lời là hiểu rõ dấu hiệu, nguyên nhân gây bệnh và áp dụng sớm các lời khuyên trong bài viết dưới đây.

Biến chứng tiểu đường gây ra các tổn thương nguy hại trên bàn chân người bệnh

Biến chứng tiểu đường gây ra các tổn thương nguy hại trên bàn chân người bệnh

1. Dấu hiệu biến chứng tiểu đường ở chân

Không phải người bệnh nào bị biến chứng bàn chân đều biểu hiện bằng vết thương, vết loét lâu lành. Biến chứng này có thể gây ra các triệu chứng khác như:

  • Da khô, nứt nẻ, bong tróc.
  • Móng chân đổi màu, nhiễm nấm hay mọc ngược.
  • Cảm giác ngứa ran, tê, châm chích, đau như kim châm, bỏng rát ở bàn chân.
  • Bàn chân lạnh, nóng bất thường hoặc mất cảm giác (có những vệt đỏ, vết thương hở hoặc vết phồng rộp, mụn nước nhưng không cảm thấy đau).
  • Hay đau, mỏi, chuột rút ở chân, không đi được xa, cứ đi một đoạn thì thấy đau, dừng lại nghỉ thì hết nhưng đi tiếp với cùng quãng đường trước đó lại đau (đau cách hồi).
  • Xuất hiện nhiều vết chai chân.
  • Ngón chân biến dạng (bị vẹo, có hình búa hoặc hình bàn chân Charcot).
  • Chân có mùi hôi bất thường dù có vệ sinh hằng ngày.

Đây là các dấu hiệu sớm của biến chứng bàn chân tiểu đường. Nếu thăm khám và xử trí sớm, người bệnh sẽ giảm được nguy cơ gặp các vết loét, nhiễm trùng hay hoại tử bàn chân nguy hiểm.

Các dấu hiệu ban đầu của biến chứng tiểu đường phát triển thành tình trạng loét bàn chân

Các dấu hiệu ban đầu của biến chứng tiểu đường phát triển thành tình trạng loét bàn chân

2. Vì sao tiểu đường gây biến chứng ở chân?

Có 3 nguyên nhân dẫn đến biến chứng tiểu đường ở chân là tổn thương thần kinh, tổn thương mạch máu và nhiễm trùng.

2.1. Tổn thương thần kinh

Theo thời gian, bệnh tiểu đường có thể gây tổn thương dây thần kinh đến các chi. Điều này có thể khiến người bệnh khó cảm nhận nóng lạnh hay cảm giác đau khi bị trầy xước, bị chà xát, đâm bởi những vật sắc nhọn. Hậu quả là đến khi vết thương bị nhiễm trùng lở loét mới phát hiện, khi này việc điều trị sẽ trở nên rất khó khăn. Nếu vết thương đã bị hoại thư, người bệnh có thể phải cắt cụt chi mới ngăn được nhiễm trùng lan rộng.

Mặt khác, tổn thương thần kinh cũng ảnh hưởng đến khả năng tiết mồ hôi khiến da bị khô nứt nẻ. Đây là điều kiện thuận lợi để vi khuẩn tấn công và gây nhiễm trùng, nhiễm khuẩn.

2.2. Tổn thương mạch máu

Bệnh tiểu đường gây tổn thương mạch máu, bao gồm cả động mạch tới các chi. Điều này khiến mạch máu bị hẹp. Cộng thêm với tình trạng xơ vữa mạch máu khiến lưu lượng máu đến các chi, chẳng hạn như bàn tay, bàn chân giảm. Lưu lượng máu giảm có thể dẫn đến đau, nhiễm trùng và vết thương chậm lành. 

2.3. Nhiễm trùng

Lượng đường trong máu cao là điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Bản thân người bệnh tiểu đường cũng có hệ miễn dịch suy yếu hơn người bình thường. Điều này dẫn tới tình trạng chỉ có 1 vết thương nhỏ ở người tiểu đường cũng có thể bị loét và nhiễm trùng.

3. Cách phòng ngừa biến chứng tiểu đường ở bàn chân

Để tránh các vấn đề nghiêm trọng về chân có thể dẫn đến mất ngón chân, bàn chân hoặc cả chân, hãy chăm sóc bàn chân của bạn theo các hướng dẫn sau.

– Kiểm tra bàn chân hàng ngày: Hãy sử dụng một chiếc gương cầm tay phóng đại để nhìn vào phần dưới chân của bạn. Đi khám ngay nếu bạn nhận thấy bất cứ vết cắt, vết phồng rộp, mẩn đỏ, sưng tấy hoặc các vấn đề về móng chân bất thường nào.

– Rửa chân trong nước ấm, không bao giờ được dùng nước nóng: Điều này sẽ giúp chân bạn luôn sạch sẽ, không tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Tuy nhiên, bạn cần lưu ý, chỉ sử dụng nước ấm – nhiệt độ tương đương với bạn sử dụng cho trẻ sơ sinh – không nên ngâm chân lâu trong nước. Một số người tiểu đường bị giảm khả năng cảm nhận nóng lạnh nên rất khó xác định đúng nhiệt độ của nước. Lúc này, bạn có thể nhờ người thân hoặc tự thử nhiệt độ nước bằng khuỷu tay.

Ngâm chân trong nước ấm giúp ngăn chặn vi khuẩn phát triển

Ngâm chân trong nước ấm giúp ngăn chặn vi khuẩn phát triển

– Vệ sinh bàn chân nhẹ nhàng:  Bạn nên dùng bằng khăn mềm hoặc miếng bọt biển để vệ sinh bàn chân. Sau khi vệ sinh với xà phòng dịu nhẹ và nước, hãy lau khô bằng cách thấm hoặc vỗ nhẹ quanh bàn chân. Đặc biệt đừng quên làm sạch và thấm khô vùng da giữa các ngón chân. Bởi đây là nơi dễ bị tổn thương và nhiễm trùng nhất.

– Dưỡng ẩm cho bàn chân nhưng không dưỡng ẩm giữa các ngón chân: Sử dụng kem dưỡng ẩm hàng ngày sẽ giúp bạn giữ cho da không bị khô, ngứa hoặc nứt nẻ. Nhưng đừng dưỡng ẩm giữa các ngón chân bởi điều đó có thể khiến bạn bị nhiễm nấm.

– Cắt móng chân cẩn thận: Hãy cắt thẳng chúng và giũa các cạnh, không cắt móng chân quá ngắn. Vì điều này có thể dẫn đến móng chân mọc ngược. Nếu bạn lo lắng về móng chân của mình, hãy hỏi ý kiến ​​bác sĩ.

– Đừng bao giờ tự điều trị vết chai hoặc vết loét, nhiễm trùng: Thay vào đó, bạn cần đến gặp bác sĩ để được điều trị thích hợp. Bởi hầu hết người bệnh tiểu đường bị hoại tử bàn chân đều xuất phát từ việc điều trị không đúng cách vết chai, vết loét.

– Mang tất sạch và khô, thay đổi tất hàng ngày: Bạn nên cân nhắc dùng loại vớ (tất) được sản xuất dành riêng cho bệnh nhân mắc bệnh tiểu đường. Bởi loại tất này có thêm lớp đệm, không có tính đàn hồi, cao hơn mắt cá chân và được làm từ sợi hút ẩm khỏi da.

– Giữ ấm bàn chân: Nếu chân bạn bị lạnh vào ban đêm, bạn nên đi tất thay vì sử dụng đệm sưởi hoặc bình nước nóng. Những đồ vật này có thể khiến bạn bị bỏng mà bạn lại không phát hiện ra.

– Kiểm tra bên trong giày trước khi mang: Hãy nhớ rằng bàn chân của bạn có thể không cảm nhận được đá cuội hoặc vật thể lạ khác. Vì vậy đừng bao giờ quên kiểm tra giày trước khi xỏ vào.

– Cân nhắc sử dụng chất chống mồ hôi trên lòng bàn chân của bạn. Điều này rất hữu ích nếu bạn bị đổ mồ hôi chân quá nhiều.

– Không bao giờ đi chân trần, thậm chí khi bạn đang ở nhà: Bạn có thể giẫm phải thứ gì đó và bị xước hoặc đứt chân.

– Không hút thuốc: Bởi hút thuốc lá làm hạn chế lưu lượng máu ở bàn chân của bạn.

– Khám chân định kỳ: Điều này có thể giúp bạn ngăn ngừa hoặc phát hiện sớm các biến chứng bàn chân của bệnh tiểu đường.

– Giữ cho mạch máu ở bàn chân lưu thông tốt hơn: Để làm được điều này, bạn cần tập thể dục cho bàn chân bằng cách cử động ngón chân 5 phút/ lần, mỗi ngày 2 – 3 lần. Đồng thời không ngồi bắt chéo chân quá lâu, không đi vớ chật, thắt nút quanh cổ chân. Khi ngồi, bạn nên kê 1 chiếc ghế dưới chân để máu lưu thông tốt hơn.

– Chọn giày phù hợp: Người bệnh tiểu đường nên chọn giày kín ngón và gót bằng chất liệu da mềm mại. Đặc biệt không nên chọn giày chật hay bó sát vào bàn chân. Bạn cũng có thể lựa chọn những loại giày dép chuyên dụng cho người tiểu đường.

Đặc biệt, bạn cần kiểm soát tốt đường huyết và chủ động ngăn chặn các tổn thương trên mạch máu, thần kinh từ sớm. Để làm được điều này, bên cạnh việc tuân thủ điều trị bằng thuốc theo đúng hướng dẫn, việc bổ sung sản phẩm thảo dược chuyên biệt giúp phòng ngừa và cải thiện biến chứng là phương pháp được các chuyên gia đánh giá cao. 

Nhiều nghiên cứu cho thấy, những sản phẩm hỗ trợ này có thể giúp tăng cường lưu thông máu, chống viêm, chống stress oxy hóa, bảo vệ tính toàn vẹn của mạch máu, thần kinh và hỗ trợ ổn định đường huyết hiệu quả.

Xem thêm

Những tác hại nguy hiểm của bệnh tiểu đường và cách phòng tránh

4. Làm gì khi bị biến chứng tiểu đường ở bàn chân?

Điều quan trọng nhất khi gặp biến chứng tiểu đường ở chân là người bệnh cần thăm khám và nhận sự tư vấn của bác sĩ. Các bác sĩ sẽ phân loại và đánh giá mức độ tổn thương từ đó đưa ra phương án điều trị phù hợp. 

Những bệnh nhân bị nhiễm trùng nhẹ có thể được điều trị ngoại trú bằng thuốc kháng sinh. Đối với các trường hợp nhiễm trùng vừa đến nặng, bệnh nhân nên nhập viện để điều trị bằng kháng sinh đường tiêm. Một số trường hợp bị lở loét, hoại tử ngón chân, bàn chân quá nặng, phẫu thuật đoạn chi là giải pháp tối ưu và nên được thực hiện càng sớm càng tốt.

Điều đáng mừng cho các bệnh nhân bị biến chứng bàn chân là hiện nay đã có nhiều công nghệ tiên tiến giúp kích thích quá trình chữa lành vết thương. Ví dụ như sử dụng các sản phẩm thay da sinh học, trị liệu vết thương bằng áp lực âm (NPWT), ghép da… Việc sử dụng các công nghệ này đã giúp vết thương nhanh lành hơn, giảm đáng kể tỷ lệ cắt chi ở bệnh nhân tiểu đường.

Biến chứng tiểu đường ở chân là nguyên nhân khiến người tiểu đường có nguy cơ bị cắt cụt chân cao gấp 15 lần so với người bình thường. Biến chứng này cũng khiến chi phí điều trị của bệnh nhân tăng vọt. Do đó, ngay từ khi chẩn đoán, người tiểu đường nên chủ động phòng ngừa sớm biến chứng này. Đừng để biến chứng tiểu đường ở chân cướp đi đôi chân của bạn.

(Visited 286 times, 3 visits today)

(Visited 286 times, 3 visits today)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *