Viêm phổi người già – nguyên nhân và cách phòng bệnh

05/01/2019

Viêm phổi người già là một trong số những nhiễm trùng được quan tâm hàng đầu. Cùng tìm hiểu về nguyên nhân và cách phòng tránh bệnh viêm phổi ở người cao tuổi một cách chi tiết hơn để có những biện pháp thích hợp nhằm hạn chế căn bệnh này.

1. Bệnh viêm phổi 

1.1. Viêm phổi là gì?

Viêm phổi hay viêm nhu mô phổi ở người già (bao gồm phế nang,túi phế nang,ống phế nang,tổ chức liên kết khe kẽ và tiểu phế quản tận) được đặc trưng bởi hội chứng đông đặc phổi và bóng mờ phế nang. Hội chứng đông đặc phổi là một quá trình bệnh lý trong đó phế nang chứa đầy dịch rỉ viêm, vi khuẩn và các tế bào bạch cầu, trên phim chụp X- quang xuất hiện các đốm mờ đục trên nền phổi.

triệu chứng viêm phổi

Viêm phổi ở người già nguyên nhân và cách phòng bệnh

Viêm phổi là một trong số những bệnh nhiễm trùng hay gặp nhất, có thể xảy ra ở mọi thời điểm trong năm,mọi lứa tuổi mặc dù  ở trẻ em và người cao tuổi triệu chứng viêm phổi lâm sàng thường nặng hơn.

1.2. Phân loại viêm phổi

Căn cứ vào nguyên nhân gây bệnh, viêm phổi thường được chia làm 2 loại : viêm phổi mắc phải tại cộng đồng và viêm phổi mắc phải tại bệnh viện. Trong từng loại lại được chia thành 2 đối tượng là người lớn và trẻ em. Cách phân loại này có ý nghĩa rất lớn trong thực hành điều trị.

2. Nguyên nhân gây viêm phổi ở người già

2.1. Đối với viêm phổi mắc phải tại cộng đồng: (bao gồm các nhiễm trùng phổi xảy ra ở ngoài bệnh viện)

Khác với viêm phổi ở trẻ em, nguyên nhân gây viêm phổi ở người cao tuổi rất đa dạng nhưng chủ yếu là do các nguyên nhân không phải vi khuẩn.

Viêm phổi ở người già chủ yếu là vi khuẩn, virus, nấm và một số tác nhân khác. Thường gặp nhất là Staphylococcus aureus (tụ cầu vàng), Streptococcus pneumoniae (phế cầu khuẩn), Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis, Chlamydia pneumoniae, Mycoplasma pneumoniae, Legionella pneumophila trực khuẩn Gram âm đường ruột…

triệu chứng viêm phổi

Nguyên nhân gây viêm phổi mắc phải tại cộng đồng

Ngoài ra, virus như virus cúm thông thường,virus gây hội chứng nhiễm trùng hô hấp cấp (severe acute respiratory syndrome – SARS), virus cúm gia cầm, corona virus cũng đều có thể là nguyên nhân gây viêm phổi nặng.

2.2. Đối với viêm phổi mắc phải tại bệnh viện

Viêm phổi mắc phải tại bệnh viện là bệnh lý viêm phổi xuất hiện sau nhập viện 48h bao gồm cả các trường hợp viêm phổi trên bệnh nhân thở máy. Trong bệnh viện, sau nhiễm khuẩn tiết niệu và nhiễm khuẩn máu thì phổi là cơ quan dễ bị nhiễm khuẩn nhất.

Viêm phổi mắc phải tại bệnh viện khác nhau giữa từng bệnh viện thậm chí là từng khoa trong cùng một bệnh viện. Những vi khuẩn chủ yếu gây viêm phổi mắc phải tại bệnh viện bao gồm: vi khuẩn Gram dương như Staphylococcus aureus bao gồm cả MRSA, trực khuẩn Gram âm đường ruột như Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae, vi khuẩn Gram âm không có nguồn gốc từ đường ruột như Pseudomonas aeruginosa, các vi khuẩn cư trú ở hầu họng của các bệnh nhân mắc bệnh nặng nằm tại bệnh viện. Trong đó nguyên nhân thường gặp nhất là do vi khuẩn Gram âm và tụ cầu vàng. Ngoài ra viêm phổi cũng có thể do phế cầu và nguồn nước trong bệnh viện có thể cũng là nguyên nhân làm bùng phát nhiễm trùng do Legionella

2.3. Nguyên nhân của viêm phổi người già khác với viêm phổi trẻ em

triệu chứng viêm phổi

Nguyên nhân viêm phổi ở người già

Đặc biệt,với viêm phổi người già có rất nhiều các yếu tố nguy cơ đặc thù góp phần làm cho người già trở thành đối tượng thường gặp của viêm phổi. Khác với trẻ em và người trẻ, chức năng của phổi còn tốt cũng như hệ thống miễn dịch khỏe mạnh. Ở người già :

Hệ thống miễn dịch yếu

Sự lão hóa của hệ thống miễn dịch làm cho người già không chống lại được sự tấn công của các vi khuẩn,virus gây bệnh.

Mắc nhiều bệnh lý mạn tính

 Người già thường mắc nhiều bệnh lý mạn tính cả toàn thân và đường hô hấp như đái tháo đường, suy giảm miễn dịch, bệnh lý tim mạch, bệnh gan, thận mạn tính, viêm phế quản mạn, giãn phế quản…

Sự tác động của các yếu tố có hại

Nghiện thuốc lá, thuốc lào, rượu, bia là các yếu tố thường gặp và là tác nhân thúc đẩy tình trạng viêm phổi ở người già.

Trên thực tế, không phải tất cả các trường hợp viêm phổi đều có thể tìm được nguyên nhân. Có tới 50% trường hợp không tìm được nguyên nhân gây bệnh.

Cả viêm phổi mắc phải tại cộng đồng và viêm phổi mắc phải tại bệnh viện đều được gây ra chủ yếu bởi các vi sinh vật, viêm phổi cũng dẫn đến rất nhiều các biến chứng về sức khỏe đặc biệt là ở người cao tuổi. Vậy làm thế nào để có thể phòng tránh viêm phổi một cách hiệu quả? Dưới đây là các khuyến cáo của các bác sĩ để dự phòng viêm phổi cho người cao tuổi.

3. Các biện pháp phòng bệnh viêm phổi người già

  • Hạn chế sử dụng rượu bia, thuốc lá vì đó là yếu tố nguy cơ rất thường gặp ở người già làm tăng khả năng mắc nhiễm khuẩn ở phổi.
  • Giữ gìn, vệ sinh sạch sẽ môi trường xung quanh, thoáng mát nhằm loại bỏ các vi khuẩn, virus gây nên bệnh lý hô hấp nhiễm khuẩn, nên đeo khẩu trang hoặc các biện pháp bảo hộ khi tới môi trường độc hại, nhiều khói bụi.
  • Đảm bảo chế độ dinh dưỡng phù hợp. Cụ thể, chất đạm cần chú ý chính, đường, muối kháng, vitamin và mỡ thì đảm bảo bổ sung theo nhu cầu cơ thể nhằm tăng cường sức đề kháng hệ miễn dịch ở người cao tuổi
  • Giữ gìn cơ thể theo tiêu chí ấm về mùa đông, thoáng mát về mùa hè, giữ ấm cổ, ngực, bàn chân, bàn tay.
  • Thực hiện tiêm phòng vắc-xin cúm hoặc phế cầu khuẩn trên những người có chỉ định, đặc biệt với những người có bệnh phổi mạn tính, suy tim, tuổi trên 65 nhằm dự phòng bệnh viêm phổi, các chứng viêm nhiễm đường hô hấp ở người già.
  • Kiểm soát tốt các bệnh lý mạn tính như hen suyễn, suy tim, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính – là các bệnh thường gặp của người già.

DS Tú Lệ 

Theo Nội khoa Việt Nam

 

 

 

(Visited 75 times, 1 visits today)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *