Kiến thức về biếng ăn sinh lý ở trẻ

Khi trẻ bước vào các giai đoạn phát triển khác nhau của cơ thể, trẻ thường gặp tình trạng biếng ăn sinh lý. Biếng ăn sinh lý ở trẻ thường xảy ra trong thời gian ngắn, ít gây hậu quả nghiêm trọng. Tuy nhiên, tình trạng này nếu kéo dài, không có biện pháp khắc phục nhanh chóng, hiệu quả có thể ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển thể chất, tinh thần của trẻ.

1. Biếng ăn sinh lý ở trẻ em là gì?

Biếng ăn ở trẻ có 3 dạng: biếng ăn sinh lý, biếng ăn tâm lý và biếng ăn bệnh lý. Trong đó biếng ăn sinh lý là tình trạng phổ biến, trẻ thường có biểu hiện đột nhiên chán ăn hoặc ăn ít hơn so với thường ngày, có thể kèm theo quấy khóc, nôn trớ khi ăn. Tình trạng này thường diễn ra trong vài ngày hoặc kéo dài đến 1-2 tuần tùy theo giai đoạn. Chúng có thể diễn ra nhiều lần hoặc lặp đi lặp lại trong suốt quá trình phát triển. Đến thời điểm cơ thể của trẻ thích nghi với những biến đổi đó, trẻ sẽ ăn uống bình thường trở lại.

2. Những giai đoạn nào trẻ dễ bị biếng ăn sinh lý?

Nhìn chung, biếng ăn sinh lý có thể gặp ở các giai đoạn phát triển khác nhau ở trẻ nhưng thông thường có thể phân chia như sau:

Giai đoạn sơ sinh (tuần thứ 4 – 5): trẻ bắt đầu thích nghi với môi trường bên ngoài. Bé thường khó ngủ, dễ tỉnh giấc và hay quấy khóc mẹ. Đôi khi, bé còn cáu gắt, bỏ bú. Để giúp con mình vượt qua giai đoạn này, người mẹ cần âu yếm, cho bú thường xuyên để trẻ sẽ ngoan hơn và không thức khuya nhiều.

Giai đoạn 2 tháng tuổi: Bé bắt đầu tò mò với những thứ khác xung quanh, những sự vật, hiện tượng mà bé nghe được, thấy được. Bé mải mê tập trung tìm hiểu, xem tất cả mọi thứ. Điều này làm bé khó ngủ, biếng ăn hơn. Tuy nhiên, thời điểm này cần sự nỗ lực của cha mẹ trong việc rèn luyện cho bé các thói quen sinh hoạt, ăn ngủ đúng giờ giấc.

Giai đoạn 3 – 4 tháng tuổi: Đây là giai đoạn trẻ bắt đầu tập lẫy, tập lật và khám phá môi trường xung quanh. Ở 12 tuần tuổi, bé có thể sử dụng chuyển động của tay và chân.  Bé mải mê với hoạt động phối hợp chân và tay để biết lẫy, biết lật. Đôi khi bé cáu gắt khi đang tập mà cha mẹ bế bé lên bắt ăn, hay làm điều gì đó khác. Chỉ cần qua giai đoạn này, tình trạng biếng ăn sinh lý ở trẻ sơ sinh sẽ thuyên giảm. 

Giai đoạn 5 tháng tuổi: Khi được 19 tuần tuổi, trẻ có hứng thú và di chuyển để hướng về âm thanh phát ra xung quanh. Giai đoạn này, trẻ so với việc bú mẹ trẻ có xu hướng thích mút tay, mút chân hơn. Thời điểm này cha mẹ không cần quá lo lắng về việc biếng ăn sinh lý ở trẻ sơ sinh, tuy nhiên cần cố gắng duy trì lượng sữa, giấc ngủ đều đặn.

Giai đoạn 6 tháng tuổi: Thời kỳ này trẻ bắt đầu tập ăn dặm ở ngoài, bắt đầu làm quen với thức ăn cùng chế độ ăn mới so với trước đây.  Do tốc độ phát triển nhanh cộng thêm hệ tiêu hóa phát triển kém nên trẻ dễ bị suy dinh dưỡng, thiếu vitamin, thiếu máu,… 

Giai đoạn trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên: bé chỉ chú ý vào việc làm sao để có thể lăn được, bò được. Vì vậy mà bé chỉ tập chung vào hoạt động này khiến trẻ không hứng thú với việc ăn. Đây cũng là khoảng thời gian trẻ bắt đầu mọc răng, làm trẻ sưng đau hoặc sốt. Điều này khiến trẻ trở nên mệt mỏi, khó chịu và dẫn đến chán ăn. 

Lớn hơn một chút, trẻ thích thú khám phá thế giới xung quanh, bắt đầu đi nhà trẻ nên nên khi thay đổi môi trường sống sẽ tác động đến tâm lý của trẻ có thể dẫn đến lơ là với việc ăn uống.

Biếng ăn sinh lý ở trẻ giai đoạn 2 - 3 tuổi

Biếng ăn sinh lý ở trẻ giai đoạn 2 – 3 tuổi

3. Những biểu hiện giúp nhận biết trẻ biếng ăn sinh lý?

Khi thấy những dấu hiệu sau đây, có thể là trẻ gặp phải vấn đề biếng ăn sinh lý:

Đột ngột lười ăn hoặc bỏ ăn: Đối với trẻ còn bú mẹ, trẻ tự nhiên bú ít hơn bình thường, không chủ động đòi bú mẹ, thời gian mỗi lần bú ít hơn mọi khi, thậm chí từ chối bú mẹ. Với trẻ đang ăn dặm thì lượng ăn của trẻ rất ít, chỉ chọn ăn một số món nhất định, hoặc từ chối mọi loại đồ ăn hoặc bỏ bữa mặc dù đã thay đổi món ăn.

Ngậm đồ ăn lâu trong miệng hoặc phun thức ăn ra ngoài: trẻ lại có thái độ không hợp tác, ngậm thức ăn trong miệng rất lâu. Thậm chí có thái độ quấy khóc, phun thức ăn ra ngoài không chịu nuốt… Bữa ăn thường kéo dài hàng giờ đồng hồ, tuy nhiên lượng thức ăn trẻ ăn vào lại khá ít.

Hiếu động, nghịch ngợm, không chú ý tới việc ăn uống: trẻ thường không chịu ngồi yên trong mỗi giờ ăn. Nhiều trẻ thậm chí còn mải chơi quên ăn, có ăn cũng không hề chú ý, không có cảm giác đói hoặc thèm ăn.

Trẻ có thái độ không hợp tác, phun thức ăn ra ngoài

             Trẻ có thái độ không hợp tác, phun thức ăn ra ngoài

4. Hậu quả của biếng ăn sinh lý là gì?

Biếng ăn sinh lý ở trẻ là một tình trạng phổ biến, diễn ra trong một thời gian nhất định nên ít gây hậu quả nghiêm trọng. Nếu tình trạng này kéo dài có thể gây ra những hậu quả sau:

Nếu không được chăm sóc và chữa trị kịp thời sẽ làm tăng tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh.

Sự phát triển trí não bị ảnh hưởng dẫn đến giảm quá trình học tập cũng như năng suất lao động sau này.

Suy giảm sức khỏe cũng như hệ miễn dịch: trẻ có thể bị suy dinh dưỡng, dễ mắc các bệnh nhiễm trùng, dẫn đến các vòng xoắn bệnh lý.

Trẻ có nguy cơ mắc nhiều bệnh lý không lây nhiễm khi trưởng thành như đái tháo đường, xương khớp, ung thư,…

Gây ảnh hưởng về vấn đề tâm lý: thua thiệt, tự ti với các bạn bè đồng trang lứa.

Trẻ biếng ăn dẫn đến chậm phát triển về thể chất

               Trẻ biếng ăn dẫn đến chậm phát triển về thể chất

5. Nên làm gì khi trẻ biếng ăn sinh lý?

Sau đây là một số giải pháp giúp trẻ khắc phục tình trạng biếng ăn sinh lý:

Cho trẻ bú sữa mẹ đúng cách:  đối với trẻ còn bú sữa mẹ thì sữa mẹ chính là nguồn dinh dưỡng tốt nhất. Người mẹ nên kiên nhẫn tập trẻ bú sữa mẹ, dỗ bé bú, cho bé bú nhiều lần trong ngày. Cho trẻ bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và kéo dài ít nhất tới 18 – 24 tháng tuổi.

Tăng lượng sữa và nhiều bữa ăn phụ như trái cây, sữa, các loại ngũ cốc dinh dưỡng… trong ngày nếu bé không thích ăn nhiều trong các bữa ăn chính.

Khi trẻ hay ngậm thức ăn trong miệng, bạn có thể lựa chọn ưu tiên các loại thức ăn mềm, dạng lỏng, dễ nuốt. Cần chia nhỏ bữa ăn ra nhiều lần trong ngày, mỗi lần ăn nên giảm bớt lượng thức ăn lại.

Chế biến đa dạng và lạ miệng các món ăn để thay đổi khẩu vị cho bé. Đồng thời có thể trang trí món ăn đẹp mắt, giúp kích thích vị giác, khiến trẻ muốn khám phá và thích ăn hơn.

Tạo cho bé thói quen tự ăn để bé chủ động lựa chọn món ăn, lượng thức ăn cho vào trong miệng.

Hướng sự tập trung của trẻ vào bữa ăn: Tuyệt đối khi ăn bạn không nên cho bé tiếp xúc với các thiết bị điện tử trong khi ăn, mà giúp trẻ tập trung ăn uống và hoàn thành bữa ăn trong 30 – 40 phút.

Không cố ép trẻ ăn: Nếu trẻ có thái độ không hợp tác, kiên quyết không chịu ăn thì mẹ càng nên kiên nhẫn. Những hành động ép buộc dễ mang lại tác dụng ngược, trẻ không những không hết chán ăn mà còn trở nên sợ ăn, biến thành chứng biếng ăn tâm lý kéo dài, rất khó khắc phục. Thay vào đó, cha mẹ nên cư xử thoải mái trong mỗi bữa ăn, giúp trẻ thích nghi với giai đoạn phát triển thể chất mới, rồi trẻ sẽ sớm ăn uống ngon miệng như trước.

Nếu đã áp dụng các biện pháp trên mà chứng biếng ăn sinh lý ở trẻ không cải thiện cần đưa trẻ đi khám bác sĩ có chuyên môn để được tư vấn, can thiệp đúng và chuyên sâu hơn. Đồng thời, các chuyên gia cũng sẽ trực tiếp hướng dẫn mẹ cách chọn thực phẩm, chế biến món ăn khoa học, đơn giản để mang đến những thực đơn ngon miệng, bổ dưỡng cho bé.

Cư xử nhẹ nhàng với bé trong mỗi bữa ăn

               Cư xử nhẹ nhàng với bé trong mỗi bữa ăn

Nhìn chung, biếng ăn sinh lý ở trẻ không để lại hậu quả nghiêm trọng. Phần lớn, trẻ sẽ ăn uống trở lại bình thường sau khi cơ thể đã thích nghi được với các giai đoạn chuyển đổi. Tuy nhiên, cha mẹ lưu ý nếu tình trạng biếng ăn sinh lý kéo dài sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển của trẻ. Do đó, cần có sự theo dõi sát sao đối với trẻ để sớm phát hiện các bất thường và có hướng xử lý phù hợp.

BS Chu Thị Thanh Hoài

Tìm kiếm bác sĩ tư vấn trực tiếp

Để lại bình luận hoặc câu hỏi của bạn

Theo dõi
Thông báo của
guest

0 Comments
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận