Thuốc tránh thai khẩn cấp nào tốt nhất?

Sử dụng các loại thuốc tránh thai khẩn cấp là một biện pháp tránh thai mang lại hiệu quả cao, nhanh chóng. Theo Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA), phương pháp ngừa thai này cho hiệu quả khoảng 91%. Tuy nhiên, các bác sĩ khuyến cáo không được lạm dụng thuốc, chỉ nên dùng trong những trường hợp thật sự cần thiết. Hãy cùng tìm hiểu xem có các loại thuốc tránh thai khẩn cấp nào và tác dụng không mong muốn khi dùng thuốc nhé.

1. Thuốc tránh thai khẩn cấp là gì?

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), các loại thuốc tránh thai khẩn cấp có thể được sử dụng để tránh mang thai sau khi phát sinh quan hệ tình dục. Khuyến cáo sử dụng thuốc trong vòng 3 hoặc 5 ngày kể từ khi giao hợp, nhưng nếu càng sử dụng sớm thì hiệu quả càng cao hơn.

Thuốc tránh thai khẩn cấp thường được dùng trong trường hợp nào?

– Những phụ nữ thỉnh thoảng quan hệ tình dục và không sử dụng biện pháp tránh thai nào (thuốc tránh thai hàng ngày, đặt vòng tránh thai, cấy que tránh thai…)

– Người phụ nữ bị tấn công tình dục (cưỡng bức, hiếp dâm) mà không có bất kỳ phương pháp bảo vệ cơ thể nào.

– Khi lo ngại các biện pháp tránh thai khác không thành công: Quên uống thuốc tránh thai hàng ngày, sử dụng bao cao su không đúng cách hoặc bao bị rách, tuột,…

Thuốc tránh thai hoạt động như thế nào?

Cơ chế hoạt động của các loại thuốc tránh thai khẩn cấp nói riêng, hay thuốc tránh thai nói chung đều theo 2 cách chủ yếu sau:

Thứ nhất, những thuốc này ngăn cản quá trình rụng trứng trong cơ thể. Điều này có nghĩa là mỗi tháng, buồng trứng sẽ không giải phóng trứng.

Thứ hai, thuốc làm đặc chất nhầy ở cổ tử cung. Bình thường, chất lỏng xung quanh cổ tử cung giúp tinh trùng di chuyển đến tử cung, từ đó xảy ra quá trình thụ tinh. Khi chất nhầy đặc lại sẽ cản trở sự “gặp gỡ” giữa trứng và tinh trùng.

Thuốc tránh thai hoạt động bằng cách ngăn không cho tinh trùng gặp trứng

Ngoài ra, có một số loại thuốc sẽ tác động lên lớp niêm mạc tử cung – nơi trứng làm tổ sau khi thụ tinh. Nếu lớp niêm mạc này bị mỏng đi, trứng sẽ khó bám vào thành tử cung, từ đó ngăn thai phát triển.

Có một lưu ý cần nhấn mạnh rằng, nên phân biệt rõ ràng giữa thuốc tránh thai và thuốc phá thai. Thuốc tránh thai ngăn cản hoặc trì hoãn sự rụng trứng, ngăn không cho tinh trùng gặp trứng. Còn thuốc phá thai dùng để chấm dứt thai kỳ trước khi đến thời hạn sinh nở (đã có sự kết hợp của trứng và tinh trùng). Do đó, nếu đã mang thai thì thuốc tránh thai không còn tác dụng nữa.

2. Các loại thuốc tránh thai khẩn cấp 

2.1. Thuốc tránh thai khẩn cấp loại 1 viên

2.1.1. Thuốc tránh thai khẩn cấp có chứa Levonorgestrel 

Đây là một trong những loại thuốc tránh thai khẩn cấp được sử dụng phổ biến nhất hiện nay. Theo thông tư số 07/2017/TT-BYT của Bộ Y tế về ban hành Danh mục thuốc không kê đơn, levonorgestrel với chỉ định trong tránh thai là một hoạt chất thuộc danh mục này.

Chỉ định

Ngừa thai khẩn cấp, có thể được dùng trong vòng 72 giờ sau khi giao hợp mà không dùng biện pháp tránh thai, hoặc đã dùng biện pháp tránh thai khác nhưng không đạt hiệu quả. 

Chống chỉ định 

– Dị ứng với levonorgestrel hay bất kỳ thành phần nào khác có trong thuốc.

– Người mắc bệnh gan nặng (xơ gan, viêm gan, men gan cao).

– Phụ nữ có thai.

Cách dùng

Uống thuốc nguyên viên và có thể uống với nước nếu cần.

Liều dùng

Theo khuyến cáo của WHO, thuốc tránh thai khẩn cấp chứa levonorgestrel được dùng với liều duy nhất 1,5mg. 

Tốt nhất nên sử dụng trong 12 giờ đầu và không để muộn hơn 72 giờ (3 ngày) sau khi quan hệ tình dục. Không nên trì hoãn việc uống thuốc, uống thuốc càng sớm thì hiệu quả càng cao. Nếu đang sử dụng biện pháp tránh thai thường xuyên khác như là thuốc tránh thai hàng ngày, thì vẫn có thể sử dụng biện pháp này bình thường. 

Postinor 1 ( Levonorgestrel 1,5mg) là chế phẩm tránh thai khẩn cấp loại 1 viên được sử dụng nhiều

Tác dụng không mong muốn

– Buồn nôn, nôn (phổ biến nhất).

– Rối loạn kinh nguyệt. Có thể xảy ra xuất huyết bất thường sau khi dùng thuốc cho đến kỳ kinh tiếp theo.

– Căng tức vú, nhức đầu, đau bụng dưới, tiêu chảy, chóng mặt, mệt mỏi. Những triệu chứng này sẽ giảm dần sau vài ngày.

2.1.2. Thuốc tránh thai khẩn cấp có chứa Ulipristal acetate

Chỉ định

– Tránh thai khẩn cấp trong vòng 120 giờ (5 ngày) mà không dùng biện pháp bảo vệ nào khi quan hệ tình dục.

– Ngoài ra, thuốc còn được dùng trong điều trị tiền phẫu thuật các triệu chứng của u xơ tử cung mức độ vừa cho đến nặng ở phụ nữ trưởng thành trong độ tuổi sinh sản.

Chống chỉ định

– Dị ứng với ulipristal acetate hay bất kỳ thành phần nào khác có trong thuốc.

– Phụ nữ có thai, đang cho con bú.

– Phụ nữ chưa có kinh hoặc đã mãn kinh.

– Người có chức năng gan suy giảm.

Cách dùng

Dùng theo đường uống. Có thể uống trước hoặc sau sau ăn.

Liều dùng

Theo khuyến cáo của WHO, thuốc tránh thai khẩn cấp chứa ulipristal acetate được dùng với liều duy nhất 30mg.

Uống một viên càng sớm càng tốt, không muộn hơn 120 giờ (5 ngày) sau khi quan hệ tình dục mà không có biện pháp bảo vệ. Nếu bị nôn trong vòng 3 giờ từ khi uống thuốc, nên uống một viên khác.

Một thuốc tránh thai khẩn cấp phổ biến khác là EllaOne 30mg (Ulipristal acetate 30mg)

Tác dụng không mong muốn

Một số tác dụng phụ thường gặp: Đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, đau bụng, đau vùng xương chậu, căng tức vú,…

2.2. Thuốc tránh thai khẩn cấp loại 2 viên

Đây là loại cần dùng đủ 2 viên mới đem lại hiệu quả tránh thai tốt nhất. Mỗi viên chứa thành phần chính là Levonorgestrel 0,75mg. 

Tương tự như thuốc tránh thai khẩn cấp loại 1 viên chứa Levonorgestrel 1,5mg về chỉ định, chống chỉ định, tác dụng không mong muốn. Tuy nhiên, thuốc tránh thai khẩn cấp loại 2 viên lại có cách sử dụng khác.

Liều dùng và cách dùng

Viên thứ nhất uống càng sớm càng tốt, không chậm hơn 72 giờ ngay sau lần giao hợp không dùng biện pháp tránh thai.

Viên thứ hai uống cách viên đầu tiên 12 giờ là rất quan trọng (không để chậm hơn 16 giờ). Để cho chắc chắn, nên đặt hẹn giờ/ thông báo nhắc nhở uống thuốc.

Nếu đang sử dụng một biện pháp tránh thai thường xuyên khác, ví dụ như viên thuốc tránh thai, thì vẫn có thể tiếp tục biện pháp này như thường lệ.

Cần làm gì nếu bị nôn?

– Nếu bị nôn trong vòng 3 giờ sau khi uống viên đầu tiên, cần phải uống ngay 1 viên khác. Gặp bác sĩ, dược sĩ để được hướng dẫn uống tiếp viên thứ ba.

– Nếu bị nôn trong vòng 3 giờ sau khi uống viên thứ hai, gặp bác sĩ, dược sĩ để có hướng xử trí tiếp theo.

3. Nên dùng loại thuốc tránh thai khẩn cấp nào?

Ulipristal acetate là thuốc cần được sử dụng theo kê đơn của bác sĩ chuyên khoa, còn levonorgestrel là thuốc không kê đơn. Tuy nhiên, hãy hỏi ý kiến của bác sĩ, dược sĩ để được tư vấn về tác dụng, cách sử dụng cũng như tác dụng phụ có thể gặp phải khi dùng các loại thuốc tránh thai khẩn cấp này.

Thuốc tránh thai khẩn cấp loại 1 viên và 2 viên chủ yếu khác nhau về cách sử dụng

Bạn cần chú ý loại thuốc tránh thai khẩn cấp mình dùng là loại 1 viên hay 2 viên để sử dụng theo đúng hướng dẫn. Nếu bạn là người bận rộn hoặc đãng trí thì nên cân nhắc dùng loại 1 viên, bởi thuốc chỉ dùng một lần duy nhất nên không có khả năng quên liều.

Có thể ví thuốc tránh thai khẩn cấp như “con dao hai lưỡi”. Bên cạnh những hiệu quả của loại thuốc này trong trường hợp “cấp bách”, thì cũng không nên lạm dụng thuốc vì đây không phải là một biện pháp tránh thai lâu dài. Hiện nay, các loại thuốc tránh thai khẩn cấp được bán dưới nhiều tên thương mại, liều lượng khác nhau, và có sẵn ở các nhà thuốc, quầy thuốc. Vì vậy, chị em phụ nữ nên hỏi các bác sĩ, dược sĩ để được tư vấn loại thuốc an toàn, hiệu quả nhé.

DS Lê Hải Ngân Hạnh

Tìm kiếm bác sĩ tư vấn trực tiếp

Để lại bình luận hoặc câu hỏi của bạn

Theo dõi
Thông báo của
guest

0 Comments
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận