Tác hại nguy hiểm khi bị ngộ độc hàn the

Hàn the là một chất bảo quản có tính độc khá lớn cho cơ thể. Song, do có thể kéo dài đời sống của thực phẩm mà nhiều người vẫn bất chấp thêm vào nguyên liệu để sản xuất thực phẩm. Chính điều này làm gia tăng nguy cơ dẫn tới bị ngộ độc hàn the. Vậy bị ngộ độc hàn the có những tác hại nguy hiểm như thế nào. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn có câu trả lời.

1. Hàn the là gì?

Hàn the có tên khoa học là Natri borat (natri tetra borat), trong thành phần có chứa nguyên tố B (Bo), với Natri và Oxy (công thức là Na2B4O7). Hoặc có thể gọi tắt là Borax. Theo tiếng Hán – Việt, có thể gọi với một trong các tên như sau: bồng sa, bằng sa,…Đây là một loại muối có dạng tinh thể màu trắng, không vị, không mùi, có đặc tính ít tan trong nước nguội, nhưng tan nhiều trong nước nóng. Đặc biệt, khi tan trong nước cho ra axit Boric và NaOH (một chất có tính kiềm mạnh). 

Hàn the có thể gọi theo tiếng Hán- Việt như bằng sa, bồng sa

Hàn the có tính sát khuẩn nhẹ,khử được mùi của ẩm mốc, nên có thể làm cho thực phẩm (tinh bột, cá, tôm,…) trở lên dai giòn, trông tươi ngon, bắt mắt hơn.

Do tính chất bảo quản này mà hàn the được sử dụng khá phổ biến trong thực tế cuộc sống, có nhiều ứng dụng trong các mảng như:

  • Trong công nghiệp: Hàn the được sử dụng trong các loại men sứ, men tráng đồ sắt, nguyên liệu sản xuất chất tẩy rửa, thuốc diệt mối, nấm mốc, côn trùng, xà phòng các loại…
  • Trong gia đình: Hàn the có ứng dụng trong chất diệt gián, kiến, tiệt trùng đồ đạc, làm sạch tã lót trẻ em,…
  • Trong y học: Có ứng dụng trong các loại thuốc bôi ngoài da trị chàm, viêm đau răng, sưng tấy lợi, thuốc đau mắt, các loại nước súc miệng làm sạch khoang miệng.
  • Trong chế biến thực phẩm: Nhận ra tác hại của hàn the với sức khỏe con người nên hàn the đã bị cấm sử dụng trong thực phẩm từ lâu. 

2. Hàn the ảnh hưởng tới sức khỏe như thế nào?

Hàn the có khả năng kéo dài đời sống cho thực phẩm (do tính chất sát khuẩn), đặc biệt còn làm cho sản phẩm dai, giòn, tươi ngon, bắt mắt hơn. Nên nhiều người vì bất chất lợi nhuận đã thêm vào nguyên liệu trong sản xuất các loại mì, bún, bánh (bánh đúc, bánh suse), thạch, các sản phẩm chế biến từ thịt (giò, chả, nem,…), trong bảo quản cá đông, thịt đông,… Mà theo quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm thì điều này là không được phép. 

Vì bất chấp lợi nhuận mà hàn the được thêm vào các loại thực phẩm (bánh, giò, chả…) để tăng độ giai giòn

Hàn the với liều lượng thấp đã có thể gây ngộ độc cấp tính cho người sử dụng. Với liều từ 5 gam trở lên đã gây ngộ độc cấp tính có thể dẫn tới tử vong. Thực tế đời sống ít gặp các trường hợp ngộ độc cấp tính vì thực tế chúng ta sử dụng các thực phẩm có chứa hàn the ở hàm lượng nhỏ. Hàn the khi vào cơ thể khó bị đào thải, mà chúng sẽ tích tụ trong cơ thể và gây ra các biểu hiện của ngộ độc mạn tính. Hậu quả là ảnh hưởng tới chức năng gan, thận, biếng ăn, suy nhược cơ thể… 

Ngoài ra, con người khi sử dụng nhiều thực phẩm có chứa hàn the, có thể gây nên các tác dụng phụ khác như gây khó tiêu, mệt mỏi. Hàn the làm giảm khả năng tiêu hóa của cơ thể do ức chế sự bài tiết các men tiêu hóa thức ăn của cơ thể.

Đặc biệt đối với trường hợp phụ nữ có thai, có thể gây ngộ độc cho thai nhi do hàn the bài tiết được qua sữa và nhau thai.

3. Những biểu hiện khi ngộ độc hàn the

Khi một người bị ngộ độc hàn the, tùy vào các yếu tố tác động như cơ địa, liều lượng, tình trạng của cơ thể mà có thể gây ra ngộ độc cấp tính hoặc mãn tính.

  • Trường hợp ngộ độc cấp tính: Loại ngộ độc cấp tính thường xảy ra nhanh, đột ngột sau khi ăn phải hàn the (trung bình từ 5-8 giờ). Các triệu chứng biểu hiện khá giống với ngộ độc thông thường như: buồn nôn, đầy hơi, khó chịu vùng bụng, tiêu chảy,chuột rút, vật vã… Tình trạng có thể thuyên giảm hoặc tăng nặng nếu không được tìm ra nguyên nhân và xử trí kịp thời. Các triệu chứng của ngộ độc hàn the nặng có thể dẫn tới sốc, trụy mạch, tăng nhịp tim, co giật, hôn mê. Một người nếu hấp thu một lúc khoảng 2-5g acid boric hoặc 30g dạng muối Borax đã có thể dẫn tới tử vong. 

Loại ngộ độc cấp tính thường xảy ra nhanh, đột ngột sau khi ăn phải hàn the

  • Với trường hợp ngộ độc mạn tính: Hàn the có đặc tính tính lũy lâu bền trong cơ thể. Nên nếu sử dụng thường xuyên các thực phẩm có chứa hàn the thì về lâu về dài rất có khả năng tích lũy và gây nên các triệu chứng của ngộ độc mạn. Các triệu chứng của ngộ độc mạn tính thường diễn ra âm thầm, có thể bị nhầm lẫn với các triệu chứng của một bệnh lý khác. Các triệu chứng có thể kể tới như: chán ăn, sút cân, giảm hấp thu các chất dinh dưỡng, ảnh hưởng âm thầm tới quá trình tiêu hóa, hấp thu và bài tiết các chất. Nên ảnh hưởng lớn tới chức phận của gan, thận. Dị ứng, bạn da, rụng tóc, suy nhược cơ thể cũng có thể gặp phải ở các trường hợp ngộ độc mãn tính với hàn the.

4. Cách xử trí khi ngộ độc hàn the

Nếu gặp phải ngộ độc hàn the dạng cấp tính, điều cần làm cấp thiết là gây nôn càng sớm càng tốt. Nếu bệnh nhân xuất hiện tình trạng lơ mơ, không tỉnh táo về ý thức, cần chú ý tới từng dấu hiệu của bệnh nhân. Tiếp tục theo dõi và duy trì các dấu hiệu sống cho bệnh nhân và nhanh chóng chuyển bệnh nhân tới bệnh viện để được cấp cứu và xử trí kịp thời.

5. Phòng ngộ độc hàn the bằng cách nào?

Do hàn the có khả năng diệt khuẩn và nấm mốc, lại có giá khá rẻ và cũng rất dễ tìm mua nên việc quản lý sử dụng chất này gặp nhiều khó khăn. Mặc dù hàn the đã được Bô Y tế liệt kê vào danh sách các chất phụ gia cấm sử dụng trong thực phẩm, song hàn the vẫn được cho vào thực phẩm bất chấp những nguy hại. Nhiều tiểu thương còn lạm dụng hàn the với liều lượng lớn trong tẩm ướp, chế biến thực phẩm “ăn liền” như các loại bánh (bánh đúc, bánh giò, bánh cuốn,…), các loại giò, chả, xúc xích, lạp xưởng…

Cách tốt nhất để phòng ngộ độc hàn the chính là không nên ăn thức ăn có chứa hàn the

Các tốt nhất để phòng tránh ngộ độc hàn the chính là không nên ăn những thức ăn có chứa hàn the. Mặc dù điều này rất khó thực hiện được, do các loại thực phẩm “ăn liền” vẫn bày bán rất đa dạng, và tràn lan. Người tiêu dùng cần cẩn trọng, chú ý về nguồn gốc xuất xứ. Hạn chế mua và sử dụng các loại thực phẩm chế biến sẵn nếu không thực sự bận rộn. Ưu tiên mua và chế biến cho cả gia đình các loại thực phẩm tươi, thực phẩm sống. Sinh hoạt điều độ và ăn uống các loại thực phẩm lành mạnh chính là điều cần làm hàng ngày để cơ thể luôn khỏe mạnh. Tích cực tuyên truyền để mọi người hiểu biết tác hại của hàn the đối với sức khỏe, để mọi người đều tích cực tuân thủ vệ sinh an toàn thực phẩm.

Nguyễn Thị Sen

Tìm kiếm bác sĩ tư vấn trực tiếp

Để lại bình luận hoặc câu hỏi của bạn

Theo dõi
Thông báo của
guest

0 Comments
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận