Nhiễm trùng đường ruột ở trẻ em – nguyên nhân, cách phòng tránh

Nhiễm trùng đường ruột ở trẻ em là bệnh lý thường mắc phải ở trẻ do hệ miễn dịch đường ruột còn yếu, do trẻ thường ăn uống theo sở thích, không tự ý thức được mức độ nguy hiểm của thực phẩm không vệ sinh kỹ. Bệnh nhiễm trùng đường ruột ở trẻ em gây ra bởi nhiều nguyên nhân và có thể dẫn đến những biến chứng nặng ở trẻ nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

1. Nhiễm trùng đường ruột ở trẻ em là gì?        

Nhiễm trùng đường ruột ở trẻ em là tình trạng hệ tiêu hóa của trẻ bị nhiễm các tác nhân vi rút, vi khuẩn hoặc ký sinh trùng. Khi xâm nhập vào đường tiêu hóa của trẻ, các tác nhân này sẽ tiết ra các độc tố làm tổn thương và rối loạn quá trình hấp thu nước, điện giải của niêm mạc ruột, gây ra đi ngoài phân lỏng hoặc đi phân nhầy máu, có thể kèm sốt, nôn,… Nếu không phát hiện và điều trị kịp thời trẻ có thể dẫn tới mất nước, điện giải, nhiễm trùng nhiễm độc nặng, thậm chí tử vong.

                         Nhiễm trùng đường ruột ở trẻ em  

2. Triệu chứng nhiễm trùng đường ruột ở trẻ em                                       

Nhiễm trùng đường ruột ở trẻ em có thể biểu hiện khác nhau tùy thuộc vào tác nhân mắc phải.

+ Vi khuẩn: Shigella, Salmonella, Escherichia coli, Clostridium difficile,… Khi nhiễm các vi khuẩn này, trẻ đi ngoài nhiều lần, phân nhầy máu, mót rặn nhiều và ngày càng tăng, đau thốn vùng bụng dưới, đau quặn từng cơn dọc khung đại tràng trước khi đại tiện, có thể kèm sốt cao 39 – 40 độ C, đau nhức cơ toàn thân, chán ăn, buồn nôn và nôn ói. Nhiễm trùng đường ruột ở trẻ em mức độ nặng có thể bị co giật do sốt quá cao hoặc do nhiễm độc thần kinh. 

Trẻ nhiễm vi khuẩn tả (Vibrio cholerae) biểu hiện đi ngoài phân lỏng nhiều lần, liên tục, có khi toàn nước, số lần đi ngoài có thể lên đến 40-50 lần/ngày, mất 5-10 lít nước/ngày, kèm nôn, lúc đầu nôn ra thức ăn, sau chỉ toàn nước trong hoặc vàng nhạt. Trẻ có thể không đau bụng, không sốt nhưng người mệt lả, có tình trạng mất nước nhẹ đến nặng như: khát nước, hốc hác, mắt trũng ,da khô, nhăn nheo, mạch nhanh, huyết áp tụt, chân tay lạnh…

+ Virus: rotavirus, adenovirus, astrovirus, norovirus, cytomegalovirus

Khi nhiễm các vi rút này, trẻ thường xuất hiện buồn nôn, nôn, đi ngoài nhiều lần, kéo dài khoảng 7 ngày, kèm các dấu hiệu viêm kết mạc và viêm đường hô hấp. 

+ Ký sinh trùng: Cryptosporidium, Giardia, amip (Entamoeba histolytica), Isospora, Strongyloides.

Thường trẻ nhiễm ký sinh trùng qua thực phẩm hoặc từ môi trường sẽ chưa biểu hiện ngay, có thể ủ bệnh 1-3 tuần tùy loại ký sinh trùng. Khi phát bệnh, trẻ sẽ biểu hiện, nôn, tiêu chảy nhiều lần, có thể sốt ở giai đoạn cấp tính, ký sinh trùng làm tổn thương đường tiêu hóa lâu dài sẽ khiến trẻ kém hấp thu, chậm lớn, sụt cân, suy nhược.  

Triệu chứng nhiễm trùng đường ruột trẻ em  

3. Nhiễm trùng đường ruột ở trẻ em có nguy hiểm không?   

Tùy vào tác nhân gây bệnh và mức độ bệnh nhiễm trùng đường ruột ở trẻ em có thể gây nhiều ảnh hưởng đến sức khỏe. Ở giai đoạn cấp tính biểu hiện nôn mửa, sốt, tiêu chảy nhiều lần dẫn tới mất nước, điện giải mức độ từ vừa đến nặng, có thể gây ra biến chứng trầm trọng, thậm chí tử vong. Nếu tiến triển lâu dài, mãn tính sẽ gây tổn thương đường tiêu hóa khó hồi phục, gây kém hấp thu, sụt cân, chậm lớn ở trẻ, ảnh hưởng rất nhiều tới sức khỏe, trí tuệ của trẻ về sau.

4. Cách phòng bệnh nhiễm trùng đường ruột ở trẻ em

Để phòng ngừa các loại nhiễm trùng đường ruột ở trẻ, các bậc cha mẹ phải lưu ý những điều sau:

• Vệ sinh cơ thể sạch sẽ cho trẻ, đặc biệt là dạy trẻ các bước rửa tay đúng cách, đúng lúc vì đa phần các trẻ luôn có thói quen cầm nắm trực tiếp đồ ăn đưa và miệng.
•  Luôn cho trẻ ăn, uống các thực phẩm đảm bảo chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm, ăn chín, uống sôi, ăn ngay không để lâu vì thức ăn sẽ dễ nhiễm khuẩn.
• Tránh để trẻ mắc các bệnh về đường hô hấp do virus vì một số loại virus 
• Một số loại nhiễm trùng đường ruột ở trẻ em do trẻ có sức đề kháng kém nên các tác nhân gây bệnh dễ xâm nhập, vì vậy luôn chủ động cho trẻ bổ sung men vi sinh hoặc sữa chua để tăng lợi khuẩn đường ruột, giúp tăng cường hệ miễn dịch.

Rửa tay đúng sẽ giúp phòng ngừa nhiễm trùng đường ruột

Các loại nhiễm trùng đường ruột ở trẻ gây ra bởi nhiều loại vi sinh vật khác nhau, mức độ nguy hiểm tuỳ thuộc vào loại sinh vật gây nên bệnh, việc phát hiện sớm bệnh sẽ giúp bé được điều trị kịp thời, các bậc cha mẹ nên lưu ý vệ sinh cho bé cẩn thận cũng như những gì bé ăn, uống để phòng tránh nhiễm trùng đường ruột cho trẻ xem thêm tại https://thaythuocvietnam.vn/

BS Trần Hưng Trà