Táo bón ở người lớn – Những điều cần biết

Học hàm, học vị:
Tỉnh/TP:
Chuyên khoa:

Táo bón ở người lớn là một tình trạng bệnh lý đường tiêu hóa phổ biến thường gặp trong cuộc sống. Tùy thuộc vào cơ thể mỗi người mà triệu chứng táo bón ở người lớn là khác nhau. Nhiều người chỉ bị táo bón trong thời gian ngắn, nhưng đối với những người khác, táo bón có thể diễn ra lâu ngày gây đau đớn, khó chịu và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

1. Táo bón là gì?

Táo bón là hiện tượng đi đại tiện khó khăn hoặc không thường xuyên, thường ít hơn 3 lần một tuần. Nó thường liên quan đến các triệu chứng khác nhau bao gồm: 

  • Phân khô và cứng
  • Đau khi đi đại tiện
  • Cảm giác không thể tống hết phân ra ngoài
  • Khó chịu ở bụng và đầy hơi

triệu chứng táo bónTriệu chứng táo bón ở người lớn 

Tỷ lệ táo bón là 15% dân số nói chung trong đó tỷ lệ nữ giới cao hơn nam giới và thường gặp ở người cao tuổi. Táo bón lâu ngày ở người lớn có thể dẫn tới táo bón mạn tính ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người bệnh, gây nên một số bệnh như trĩ, nứt hậu môn, sa trực tràng…

Xem thêm: Xử trí táo bón ở người lớn

2. Những đối tượng dễ bị táo bón

Mọi người ở mọi lứa tuổi đều có thể bị táo bón. Tuy nhiên ở một số đối tượng có khả năng mắc táo bón thường xuyên hơn (táo bón mãn tính):

  • Táo bón ở người lớn tuổi: do người lớn tuổi có xu hướng ít hoạt động hơn, chức năng đường ruột kém và chế độ ăn uống ít chất xơ, uống ít nước nên dễ bị táo bón.
  • Phụ nữ đang mang thai và sau khi sinh con: chủ yếu có sự thay đổi nội tiết tố ở người phụ nữ sau khi mang thai, bên cạnh đó thai nhi trong tử cung có thể chèn ép vào đường ruột của mẹ, qua đó làm chậm quá trình di chuyển của phân và gây táo bón.
  • Những người có chế độ ăn ít thực phẩm giàu xơ, uống không đủ nước: thực phẩm giàu chất xơ và nước là yếu tố giúp thức ăn di chuyển qua hệ thống tiêu hóa dễ dàng. Do đó khi không cung cấp đủ các thành phần trên bạn có thể có nguy cơ mắc táo bón cao hơn.
  • Nhân viên văn phòng cũng là đối tượng có nguy cơ mắc táo bón. Do đặc thù công việc phải ngồi lâu, ít vận động. Bên cạnh đó là chế độ ăn không lành mạnh đều có thể dẫn táo bón ở người lớn.
  • Một số bệnh nhân khi sử dụng các loại thuốc như thuốc giảm đau chống viêm không steroid, thuốc chống trầm cảm, thuốc hạ huyết áp,… đều có thể gây tác dụng phụ là táo bón.
  • Bệnh nhân mắc bệnh liên quan đến thần kinh (bệnh đa xơ cứng, bệnh parkinson, đột quỵ…) và bệnh đường tiêu hóa (tắc ruột, bệnh lý khiếm khuyết cấu trúc trong đường tiêu hóa…).

Xem thêm: Táo bón khi mang thai và cách phòng tránh

3. Nguyên nhân nào gây ra táo bón?

Có nhiều nguyên nhân gây táo bón, trong đó chủ yếu do lối sống không lành mạnh, sử dụng một số loại thuốc và mắc các bệnh liên quan đến tiêu hóa và thần kinh.

nguyên nhân táo bónMột số nguyên nhân gây táo bón ở người lớn

Nguyên nhân phổ biến nhất gây táo bón là do lối sống không lành mạnh:

  • Ăn thực phẩm ít chất xơ.
  • Không uống đủ nước 
  • Sử dụng các thực phẩm không lành mạnh như: thực phẩm dư thừa chất béo, ăn nhiều đường, cafe, thuốc lá,…
  • Lười tập thể dục
  • Nhịn đi đại tiện

Sử dụng một số loại thuốc có thể dẫn tới tình trạng táo bón: thuốc chống viêm không steroid, thuốc giảm đau, thuốc chống trầm cảm, thuốc sắt, thuốc dị ứng, một số loại thuốc huyết áp, thuốc tâm thần, thuốc chống co giật/thuốc động kinh, thuốc chống buồn nôn…

Các tình trạng bệnh lý có thể gây táo bón:

  • Một số bệnh liên quan đến nội tiết, như tuyến giáp hoạt động kém ( suy giáp ), tiểu đường, urê huyết và tăng calci huyết .
  • Một số bệnh liên quan đến cơ quan tiêu hóa như hội chứng ruột kích thích, bệnh túi thừa, tắc ruột, khiếm khuyết cấu trúc trong đường tiêu hóa (như lỗ rò, hẹp đại tràng, xoắn ruột, lồng ruột,…)
  • Rối loạn thần kinh, bao gồm chấn thương tủy sống, bệnh đa xơ cứng, bệnh Parkinson và đột quỵ.

Xem thêm: Táo bón ở người lớn – Những điều cần biết

4. Các xét nghiệm chẩn đoán nguyên nhân gây táo bón

Bác sĩ có thể yêu cầu bạn làm các xét nghiệm nhằm chẩn đoán nguyên nhân gây bệnh. Tùy thuộc vào các triệu chứng, tiền sử bệnh tật và tình trạng sức khỏe tổng quát mà có thể chỉ định một số xét nghiệm sau:

Xét nghiệm máu, nước tiểu và phân: Xét nghiệm máu và nước tiểu cho thấy các dấu hiệu của bệnh suy giáp, thiếu máutiểu đường. Xét nghiệm mẫu phân kiểm tra các dấu hiệu nhiễm trùng và viêm trong cơ thể.

Xét nghiệm máu giúp xác định một số nguyên nhân gây táo bón

Chẩn đoán hình ảnh: Chụp cắt lớp vi tính (CT), chụp cộng hưởng từ (MRI) có thể được chỉ định để xác định các vấn đề khác có thể gây ra táo bón mà các xét nghiệm thông thường không phát hiện được.

Nội soi đại tràng: Nội soi đại tràng hoặc soi đại tràng sigma có thể được thực hiện nhằm quan sát bên trong lòng đại tràng. Phương pháp này có thể giúp phát hiện một số vấn đề tại đại tràng, chẳng hạn như khối u.

Đo áp lực hậu môn trực tràng: Người bệnh sẽ uống một lượng nhỏ chất  phóng xạ ở dạng viên thuốc, sau đó theo dõi về sự chuyển động của chất phóng xạ di trong đường ruột của bạn qua các mốc thời gian.

Các xét nghiệm đánh chức năng ruột: Bác sĩ có thể yêu cầu các xét nghiệm kiểm tra khả năng giữ và thải phân của hậu môn và trực tràng. Các xét nghiệm này bao gồm một số loại chụp X-quang (chụp đại tiện), được thực hiện để loại trừ các nguyên nhân gây táo bón do rối loạn chức năng bài tiết.

Xem thêm: Điều trị táo bón sau sinh

5. Phòng ngừa bệnh táo bón

Triệu chứng táo bón ở người lớn có thể gây nhiều mối nguy hại cho sức khỏe người bệnh. Dưới đây là một số các phương pháp giúp phòng ngừa táo bón mà bạn có thể áp dụng tại nhà.

  • Chế độ ăn uống cân bằng với nhiều chất xơ: các nguồn chất xơ tốt là trái cây, rau, các loại đậu, bánh mì và ngũ cốc nguyên hạt. Chất xơ có tác dụng chống táo bón vì khi vào ruột chất xơ hút nhiều nước, tăng khối lượng của phân và kích thích nhu động ruột làm tăng co bóp để tống phân ra ngoài. Theo khuyến cáo người trưởng thành nên ăn trung bình từ 18 đến 30 gam chất xơ mỗi ngày.

Thực phẩm giàu chất xơ giúp ngăn ngừa táo bón

  • Uống đủ nước mỗi ngày: nước có vai trò làm mềm phân, ngăn ngừa và cải thiện các triệu chứng táo bón. Theo nhu cầu cơ thể, mỗi ngày mỗi người cần uống một lượng nước phù hợp theo cân nặng bản thân.
  • Hạn chế sử dụng các thực phẩm không lành mạnh như nước ngọt, bia rượu thuốc lá, các thực phẩm giàu chất béo có nguồn gốc từ động vật…
  • Tập thể dục thường xuyên: các hoạt động thể chất sẽ giúp kích thích quá trình trao đổi chất bên trong cơ thể, giúp tăng nhu động ruột, giúp quá trình vận chuyển thức ăn trong ống tiêu hóa diễn ra thuận lợi hơn. Một số hoạt động thể dục khuyến khích thực hiện nhằm phòng ngăn ngừa táo bón như đi bộ, xe đạp, bơi lội…
  • Rèn luyện thói quen đi đại tiện vào một khung giờ hàng ngày. Khi đại tiện không nên ngồi bồn cầu quá lâu và không nên rặn khi đại tiện
  • Điều trị táo bón nhẹ bằng thực phẩm bổ sung như magie. Tuy nhiên không phải ai cũng nên dùng magie vì vậy cần hỏi ý kiến ​​bác sĩ trước khi dùng.
  • Chủ động đến khám và điều trị kịp thời các bệnh lý là nguyên nhân gây táo bón.

Nguyễn Thị Thu Hiền

Xem thêm: 9 thực phẩm ‘vàng’ giúp trị táo bón

Tìm kiếm bác sĩ tư vấn trực tiếp

Để lại bình luận hoặc câu hỏi của bạn

Theo dõi
Thông báo của
guest

0 Comments
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận